PoznajProdukty.gofin.pl
Poznaj nasze produkty wydawnicze ZA DARMO !

Gazeta Podatkowa

nr 17 (1788) z dnia 01.03.2021
Powrót
A A A
print
prev magazine next

Ulga IP Box w rocznym zeznaniu PIT

Źródło: Gazeta Podatkowa nr 17 (1788) z dnia 01.03.2021, strona 4

Już od dwóch lat na gruncie ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych funkcjonuje preferencja znana pod nazwą ulgi IP Box. Polega ona na możliwości skorzystania z bardzo atrakcyjnej stawki podatku, w wysokości 5%, od dochodów uzyskanych z wytworzonych lub ulepszonych praw własności intelektualnej.

Zastosowanie ulgi niestety nie jest łatwe, na co wskazują choćby specjalne objaśnienia wydane przez Ministerstwo Finansów 15 lipca 2019 r. liczące 86 stron. Należy też zaznaczyć, że przez te dwa lata ulga zdążyła "obrosnąć" licznymi interpretacjami podatkowymi.

Co do zasady, omawiana preferencja rozliczana jest w zeznaniu rocznym, ale obecna sytuacja kryzysowa skłoniła ustawodawcę do jej udostępnienia już na etapie obliczania zaliczek na podatek dochodowy - ma to jednak zastosowanie wyłącznie do kwalifikowanego dochodu uzyskiwanego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wykorzystywanych do przeciwdziałania COVID-19 (art. 52u ustawy o pdof - Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.). Ulgę IP Box rozlicza się na formularzu PIT/IP będącym załącznikiem do zeznań rocznych.

Warunki korzystania z preferencji

Omawianą ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje art. 30ca i art. 30cb ustawy o pdof. Z przepisów tych wynika, że preferencję podatkową można stosować, o ile podatnik spełni następujące warunki:

  • prowadzi działalność badawczo-rozwojową,
  • w ramach działalności badawczo-rozwojowej przyczyni się twórczo do powstania kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (IP),
  • poniesie koszty kwalifikowane w związku z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem kwalifikowanego IP,
  • osiągnie, podlegający opodatkowaniu w Polsce, kwalifikowany dochód z kwalifikowanego IP,
  • prowadzi odrębną ewidencję zdarzeń gospodarczych, dotyczących kwalifikowanego IP.

Trzeba podkreślić, że dla skorzystania z 5% stawki podatku nie jest konieczne, aby podatnik był właścicielem IP, które rozwinie lub ulepszy. Wystarczy, że będzie miał licencję na korzystanie z danego prawa.

Kwalifikowane IP

Lista kwalifikowanych praw własności intelektualnej jest zamknięta i obejmuje:

  • patent,
  • prawo ochronne na wzór użytkowy,
  • prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
  • prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
  • dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
  • prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
  • wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie o ochronie prawnej odmian roślin,
  • autorskie prawo do programu komputerowego

podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest UE, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

Definicję działalności badawczo-rozwojowej zawiera art. 5a pkt 38 ustawy o pdof. Jest to działalność twórcza obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowane w sposób systematyczny w celu zwiększania zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Wymagany przez przepisy twórczy charakter działań może przejawiać się w opracowywaniu nowych koncepcji, narzędzi i rozwiązań, nieobecnych w dotychczasowej działalności gospodarczej podatnika lub wyraźnie innowacyjnych względem już funkcjonujących. Z kolei spełnienia kryterium systematyczności nie należy upatrywać w ciągłości działalności. Chodzi tu raczej o metodyczność, planowanie i uporządkowanie. Wystarczy więc, aby podatnik zaplanował i przeprowadził choćby jeden projekt badawczy, ukierunkowany na osiągniecie określonego celu, który będzie posiadał harmonogram i przypisane mu zasoby.

Cel działalności badawczo-rozwojowej należy rozumieć szeroko: może być to zarówno zwiększenie zasobów wiedzy oraz ich wykorzystania do tworzenia nowych zastosowań w skali światowej, jak i w skali pojedynczego przedsiębiorstwa.

Aby omawiana ulga znalazła się w zasięgu podatnika, prowadzona przez niego działalność badawczo-rozwojowa powinna doprowadzić do wytworzenia, czyli wykreowania nowego kwalifikowanego IP albo rozwinięcia lub ulepszenia, czyli poprawy użyteczności lub funkcjonalności już istniejącego kwalifikowanego IP.

Spośród wymienionych kwalifikowanych IP należy wyróżnić autorskie prawo do programu komputerowego, gdyż w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości ustawowego i wyczerpującego zdefiniowania tego pojęcia.

Z tego powodu podatnicy, którzy chcą skorzystać z ulgi IP Box w związku z autorskim prawem do programu komputerowego, powinni uprzednio złożyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora KIS - takie zalecenie zostało sformułowane we wspomnianych wcześniej objaśnieniach podatkowych.

Jak obliczyć kwalifikowany dochód z kwalifikowanego IP?

Preferencyjną 5% stawkę podatku dochodowego można zastosować tylko do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych IP, osiągniętego w roku podatkowym, w ramach działalności gospodarczej podatnika.

Dochodem kwalifikującym się do ulgi IP Box jest osiągnięty w roku podatkowym dochód:

  • z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego IP,
  • ze sprzedaży kwalifikowanego IP,
  • z kwalifikowanego IP uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi,
  • z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego IP, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażowym.

Obliczenie dochodu polega na pomniejszeniu uzyskanego z powyższych tytułów przychodu o funkcjonalnie z nim powiązane koszty uzyskania, tak bezpośrednie, jak i pośrednie. Dochodem z kwalifikowanego IP jest więc nadwyżka sumy przychodów z tego kwalifikowanego IP nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. W celu określenia tych kosztów zastosowanie znajdzie ogólna reguła wynikająca z art. 22 ust. 1 ustawy o pdof.

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie dochodu przypadającego na poszczególne kwalifikowane IP, dochód ten ustala się dla tego samego rodzaju produktu lub usługi lub dla tej samej grupy produktów lub usług, w których zostało wykorzystane kwalifikowane IP.

Kolejnym krokiem jest obliczenie specjalnego wskaźnika, którego zastosowanie pozwoli na ustalenie wysokości kwalifikowanego dochodu (patrz ramka).

W sytuacji gdy podatnik prowadzi równolegle prace nad więcej niż jednym kwalifikowanym IP, wskaźnik nexus ustalany jest do każdego kwalifikowanego IP z osobna.

Ze wskaźnika nexus wyłączone są wszelkie koszty, które nie są bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem kwalifikowanego IP. Dlatego we wskaźniku tym nie zostaną ujęte m.in. odsetki, opłaty finansowe oraz koszty związane z nieruchomościami.

W przypadku trudności z ustaleniem faktycznych kosztów (zwłaszcza dotyczących działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym IP), dopuszcza się stosowanie w drodze analogii reguły wynikającej z art. 22 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pdof, zezwalającej na ustalenie wysokości kosztów podatkowych w takim stosunku, w jakim przychody z poszczególnych źródeł pozostają w przychodzie ogółem (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 2 grudnia 2020 r., nr 0113-KDIPT2-3.4011.788.2020.2.ID).

Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego IP stanowi iloczyn dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika nexus.

Wzór wskaźnika nexus

(a+b) × 1,3
(a+b+c+d)

Litery w powyższym wzorze oznaczają koszty faktycznie poniesione na:

a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym IP,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym IP, innych niż wymienione w lit. d od podmiotu niepowiązanego,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym IP, innych niż wymienione w lit. d od podmiotu powiązanego,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego IP.

Jeżeli wartość wskaźnika będzie większa od 1, przyjmuje się, że wynosi 1.

Jeśli dochód nie wystąpi

Gdy koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów osiągniętych z danego kwalifikowanego IP, różnica jest stratą. Podatnik ma możliwość odliczenia tej straty w najbliższych kolejno następujących po sobie 5 latach podatkowych, ale tylko w odniesieniu do dochodu osiągniętego z tego samego kwalifikowanego IP lub tego samego rodzaju produktu, usługi lub grupy produktów lub usług, w których to samo kwalifikowane IP zostało wykorzystane.

Przykład

Przedmiotem jednoosobowej działalności gospodarczej podatnika jest wytwarzanie i ulepszanie oprogramowania oraz wykonywanie innych usług informatycznych. W 2020 r. prowadził on prace nad kilkoma projektami programów komputerowych, jednak udało mu się wytworzyć i sprzedać tylko jeden.

Cena sprzedaży programu do analiz farmakoekonomicznych wraz z przeniesieniem autorskich praw majątkowych wyniosła 320.000 zł.

Oprócz tego, w tym samym roku podatnik uzyskał przychód z tytułu wykonywania innych usług informatycznych (niebędących pracą twórczą) w kwocie 65.000 zł.

Jednocześnie w 2020 r. poniósł wydatki na:

- usługi księgowe - 6.000 zł,
- amortyzację i eksploatację pojazdów - 25.000 zł,
- zakup sprzętu komputerowego - 12.000 zł,
- koszty wynagrodzenia pracowników i związane z tym składki na ubezpieczenia społeczne - 84.000 zł.

Podatnik ustalił faktyczny koszt poniesiony na wytworzenie sprzedanego oprogramowania, jako 1/2 kosztów wynagrodzeń pracowniczych wraz ze składkami ubezpieczeniowymi oraz 1/3 pozostałych wydatków. Za kryterium tego podziału przyjął pracochłonność prowadzonych prac.

Dochód z kwalifikowanego IP wyniósł więc 263.667 zł, tj 320.000 zł - [1/3 × (6.000 zł + 25.000 zł + 12.000 zł)] - (1/2 × 84.000 zł).

Jedynymi kosztami uwzględnionymi we wskaźniku nexus będą koszty faktycznie poniesione na prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym IP, uwzględnione we wzorze pod literą a. Wyniosą one 56.333 zł = [1/3 × (6.000 zł + 25.000 zł + 12.000 zł)] + (1/2 × 84.000 zł).

W tym przypadku wskaźnik nexus wyglądać będzie następująco:

56.333 zł × 1,3/56.333 zł = 1,3.

Uzyskany wynik należy skorygować do 1, wobec czego preferencyjną 5% stawkę podatku będzie można zastosować do całego dochodu ze sprzedaży programu komputerowego. Jednocześnie przychód uzyskany przez podatnika z wykonywania innych usług informatycznych zostanie opodatkowany w sposób właściwy dla jego działalności, tj. według skali podatkowej lub 19% podatkiem liniowym.

A A A
print
prev magazine next