Wysokość odprawy ekonomicznej przy rozwiązaniu umowy o pracę w ramach ustawy o zwolnieniach grupowych

Ze względów ekonomicznych (leżących wyłącznie po stronie pracodawcy) pracodawca, który zatrudnia ponad 20 pracowników, ogranicza zatrudnienie. Złożył wypowiedzenie pracownikowi, który jest w firmie zatrudniony od 4 lat na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa pracownika rozwiąże się 31 marca 2026 r. Pracownikowi przysługuje stałe miesięczne wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatki za pracę w nocy. Wynagrodzenia za dany miesiąc są w zakładzie wypłacane ostatniego roboczego dnia miesiąca. W jakiej wysokości pracownikowi będzie przysługiwała odprawa ekonomiczna i jak ją należy obliczyć?

Pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników podlega przepisom ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2025 r. poz. 570 ze zm.), dalej: ustawy o zwolnieniach grupowych. Taki pracodawca, rozwiązując z pracownikiem stosunek pracy, może być zobowiązany do wypłaty pracownikowi odprawy pieniężnej. Zwolnienia pracowników w trybie powołanej ustawy mogą mieć charakter grupowy lub indywidualny.

Zwolnienia grupowe mają miejsce w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron (o ile zawarto co najmniej 5 porozumień z inicjatywy pracodawcy), jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje liczbę pracowników określoną w art. 1 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych. Natomiast zwolnienia indywidualne występują, gdy pracodawca rozwiązuje stosunki pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż obowiązująca przy zwolnieniach grupowych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych, wysokość odprawy ekonomicznej zależy od stażu zakładowego i wynosi:

• 1-miesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata,
• 2-miesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat,
• 3-miesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Odprawę ekonomiczną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. nr 2, poz. 14 ze zm.). Przewiduje ono, że stałe miesięczne składniki przyjmuje się przy obliczaniu ekwiwalentu/odprawy w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu nabycia do niego prawa. Z kolei składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc, z wyjątkiem stałych miesięcznych, uwzględnia się w średniej wysokości wypłaconej w okresie 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu/odprawy. Natomiast składniki przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu/odprawy, wlicza się w średniej wysokości z tego okresu. W przypadku gdy pracownik nie przepracował pełnego okresu przyjmowanego do podstawy, składniki zmienne podlegają dopełnieniu. W tym celu należy wynagrodzenie faktycznie wypłacone pracownikowi w tym okresie podzielić przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało to wynagrodzenie, a otrzymany wynik pomnożyć przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (§ 16 ust. 2 powołanego rozporządzenia).

Ustalając wysokość odprawy ekonomicznej nie stosuje się przeliczeń z wykorzystaniem współczynnika urlopowego, gdyż zasadniczo odpowiada ona miesięcznemu wynagrodzeniu lub jego wielokrotności. Odprawa ekonomiczna nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. - 72.090 zł).