Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych

nr 25 (1284) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Ubezpieczenia w ZUS osoby współpracującej z prawem do emerytury

Mój małżonek od dwóch lat pomaga mi w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgłosiłam go z tego tytułu do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS z kodem tytułu ubezpieczenia 05 11 0 0 (właściwym dla osoby współpracującej). Kilka dni temu otrzymał decyzję z ZUS o ustalonym mu od 1 sierpnia 2026 r. prawie do emerytury. Czy muszę wyrejestrować go z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, a następnie zgłosić tylko do zdrowotnego od 1 sierpnia br., czy zmian tych mogę dokonać na bieżąco?

Zmiany zakresu podlegania ubezpieczeniom w ZUS mężowi, jako osobie współpracującej, Czytelniczka powinna dokonać od dnia uzyskania przez niego prawa do emerytury. Od tego bowiem dnia zmienił się dla niego zakres ubezpieczeń z tytułu współpracy przy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

O zmianie charakteru ubezpieczeń społecznych osoby współpracującej płatnik składek zawiadamia organ rentowy poprzez złożenie wyrejestrowania z ubezpieczeń i następnie ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń zawierającego prawidłowe dane. W formularzach tych jako datę odpowiednio wyrejestrowania i zgłoszenia (tu: do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego) należy wpisać datę, od której osoba współpracująca ma ustalone prawo do emerytury.

Informację o posiadanym przez osobę współpracującą prawie do emerytury płatnik przekazuje do ZUS w piątym znaku kodu tytułu ubezpieczenia, wpisując cyfrę 1 (dotyczy osoby, która ma ustalone prawo do emerytury).

Przykład

Pani Wanda zgłosiła męża pomagającego jej w firmie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS jako osobę współpracującą (spełnia on warunki do takiego zgłoszenia). W dniu 1 sierpnia 2026 r. ukończył on powszechny wiek emerytalny. W dniu 28 sierpnia 2026 r. otrzymał z organu rentowego decyzję ustalającą mu prawo do emerytury od 1 sierpnia 2026 r.

O zmianie charakteru ubezpieczeń w ZUS męża, jako osoby współpracującej, pani Wanda zawiadomiła organ rentowy przekazując:

  • wyrejestrowanie go z ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego (na druku ZUS ZWUA), w którym wpisała jako datę wyrejestrowania 1 sierpnia 2026 r. i kod tytułu ubezpieczenia 05 11 0 0, a następnie
  • zgłoszenie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tą samą datą (na druku ZUS ZZA, ponieważ nie wyraził on zgody przystąpienia do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych), z kodem tytułu ubezpieczenia 05 11 1 0.