Pracownik (42 lata) zatrudniony w naszej firmie na niepełny etat ma ustalone wynagrodzenie w kwocie niższej od minimalnego (tj. proporcjonalnie do wymiaru etatu). Od 1 września do 31 grudnia 2026 r. zawarliśmy z nim dodatkowo umowę zlecenia z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 2.000 zł. Do tej pory od wynagrodzenia ze stosunku pracy nie naliczaliśmy jemu składek na FP i FS. Czy w okresie wykonywania umowy zlecenia nadal mamy ich za niego nie naliczać? Nadmieniamy, że osoba ta jest zatrudniona tylko w naszej firmie.
| Odpowiedź na pytanie będzie twierdząca, jeżeli łączna kwota wypłat dokonanych osobie, o której mowa w pytaniu, z etatu i zlecenia podlegających oskładkowaniu, będzie niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Gdy jednak będzie ona wynosiła co najmniej tyle co minimalna płaca, składki na te Fundusze będą za nią należne. |
Umowa zlecenia zawarta z własnym pracownikiem jest - dla celów ubezpieczeń w ZUS - traktowana jak umowa o pracę, a osoba ją wykonująca - jak pracownik. Wynika to z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.). Pracownik podlega obowiązkowo nie tylko ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale również ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z tytułu zawartej umowy zlecenia podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (wszystkich ryzyk) oraz zdrowotnemu w sposób obowiązujący osoby zatrudnione na etacie, czyli jak pracownik, a nie jak zleceniobiorca.
Z tytułu zawarcia umowy zlecenia pracodawca nie dokonuje jednak dodatkowego zgłoszenia takiej osoby do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA. Naliczone składki ZUS wykazuje za taką osobę w imiennym raporcie ZUS RCA (w jednym bloku) z pracowniczym kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 X X oraz ewentualnie składki na FP, FS i FGŚP - w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.
Obowiązkowe składki na FP i FS ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania rocznego ograniczenia), wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby m.in. pozostające w stosunku pracy i wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia. Przy czym, nalicza się je dopiero wtedy, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe ubezpieczonego wynosi w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W 2026 r. minimalna płaca wynosi 4.806 zł. Składki na te Fundusze opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno-rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
UWAGA! Składek na FP i FS nie opłaca się m.in. za pracowników i zleceniobiorców, którzy osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 55 lat - w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat - w przypadku mężczyźni.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe wskazanego w pytaniu pracownika wykazana w imiennym raporcie ZUS RCA za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2026 r. będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, tj. od 4.806 zł, wówczas Czytelnik w tych miesiącach nie będzie opłacał za niego składek na FP i FS, natomiast gdy wyniesie ona co najmniej 4.806 zł - składki na FP i FS będą za niego wtedy należne.
| Przykład
Pracodawca z własnym pracownikiem (w wieku 42 lat) zatrudnionym na niepełny etat zawarł dodatkowo umowę zlecenia. W treści tej umowy wskazano:
Wariant I - na koniec września, października, listopada i grudnia 2026 r. pracodawca wypłaci tej osobie łączne wynagrodzenie w kwocie 4.600 zł (tj. z umowy o pracę - 3.100 zł i ze zlecenia - 1.500 zł) Od kwoty tego przychodu (stanowiącego podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalno-rentowe) pracodawca nie opłaci za te miesiące składek na FP i FS, ponieważ łączny przychód tej osoby będzie niższy od minimalnego wynagrodzenia (4.600 zł < 4.806 zł). Opłaci natomiast za te miesiące składkę na FGŚP. Wariant II - na koniec września, października, listopada i grudnia 2026 r. pracodawca wypłaci tej osobie łączne wynagrodzenie w kwocie 5.000 zł (tj. z umowy o pracę - 3.500 zł i ze zlecenia - 1.500 zł). Od kwoty tego przychodu (stanowiącego podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalno-rentowe) pracodawca opłaci za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2026 r. nie tylko składkę na FGŚP, ale również składki na FP i FS, ponieważ kwota uzyskanego przez pracownika przychodu ze stosunku pracy i z umowy zlecenia w tych miesiącach wyniesie co najmniej minimalne wynagrodzenie (tu: będzie wyższe). |