Zamierzam za kilka miesięcy wziąć ślub. Nie zdecydowaliśmy jeszcze z przyszłym mężem o tym, jakie nazwiska będziemy nosić po ślubie, jak również jakie nazwiska będą nosić nasze wspólne dzieci. Jakie mamy możliwości wyboru?
O nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po zawarciu małżeństwa, decyduje ich oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika USC zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Małżonkowie mogą:
1) nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich,
2) każdy z małżonków może zachować swoje dotychczasowe nazwisko,
3) każdy z małżonków może połączyć ze swoim dotychczasowym nazwiskiem dotychczasowe nazwisko drugiego małżonka, przy czym nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej niż dwóch członów.
Co istotne, w razie niezłożenia oświadczenia w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko. Tak wynika z art. 25 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Natomiast gdy chodzi o nazwisko dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego (tj. co do których zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki), przewiduje się, że noszą one nazwisko będące nazwiskiem obojga małżonków. Jeżeli małżonkowie mają różne nazwiska, dziecko nosi nazwisko wskazane w ich zgodnych oświadczeniach. Małżonkowie mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka (art. 88 § 1 K.r.o.). Oświadczenia w sprawie nazwisk dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego składane są jednocześnie z oświadczeniami o nazwiskach, które będą nosić małżonkowie. Jeżeli małżonkowie nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, wówczas nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca. Warto mieć na uwadze, że przy sporządzeniu aktu urodzenia pierwszego wspólnego dziecka małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem USC zgodne oświadczenia o zmianie wskazanego przez nich nazwiska dziecka albo oświadczenia, o których mowa w art. 88 § 1 K.r.o., jeżeli pierwotnie nazwisko dziecka nie zostało przez nich wskazane.
Regulacje powyższe stosuje się odpowiednio do nazwiska dziecka, którego rodzice zawarli małżeństwo po urodzeniu się dziecka.
Do zmiany nazwiska dziecka, którego rodzice zawarli małżeństwo po ukończeniu przez dziecko 13 lat, potrzebna jest jego zgoda.