W swojej jednoosobowej działalności gospodarczej korzystam z opodatkowania podatkiem liniowym. W prowadzeniu tej działalności od ponad 2 lat wykorzystuję samochód osobowy użytkowany na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Obecnie zbliża się termin jej zakończenia i zamierzam skorzystać z przysługującej mi opcji wykupu. Nie wprowadzę jednak tego pojazdu do majątku firmy i użytkować go będę wyłącznie do celów prywatnych, ponieważ na potrzeby firmowe mam zamiar zawrzeć umowę leasingu operacyjnego na nowy samochód. Biorę pod uwagę w niedługim czasie sprzedaż albo darowiznę samochodu wykupionego z leasingu. W jaki sposób w podatku dochodowym powinienem rozliczyć każde z tych zdarzeń?
Przepis art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o pdof wskazuje wprost, że do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zalicza się przychody z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi, wykorzystywanych m.in. na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 23b ust. 1 ustawy o pdof, czyli będących przedmiotami umów leasingu operacyjnego. Przychód podatkowy ze sprzedaży takich poleasingowych składników majątkowych, w tym samochodów osobowych, powstaje wyłącznie wtedy, gdy między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te zostały wycofane z działalności, i dniem ich odpłatnego zbycia nie upłynęło 6 lat. Jeśli sprzedaż ma miejsce później, pozostaje ona na gruncie pdof neutralna podatkowo.
Jednak we wskazanym okresie przychód podatkowy generowany jest również wtedy, gdy wykupujący go z leasingu przedsiębiorca nigdy nie wprowadził tzw. poleasingowego sprzętu do działalności gospodarczej jako składnika firmowego majątku oraz w przypadku, gdy takim firmowym składnikiem był, ale przed odpłatnym zbyciem został wycofany z działalności gospodarczej. Tym samym przychód ze sprzedaży tzw. składników poleasingowych powstaje na takich samych zasadach, jakie obowiązują przy odpłatnym zbyciu składników należących do firmowego majątku trwałego (przykład 1).
Jeżeli jednak podatnik - zamiast na sprzedaż - zdecyduje się na dokonanie darowizny samochodu wykupionego z leasingu operacyjnego, wówczas taka operacja w podatku dochodowym będzie dla niego neutralna. Przychód podatkowy na zasadach wcześniej opisanych powstaje bowiem jedynie w wyniku odpłatnego zbycia takiego samochodu (przykład 2).
Warto w tym miejscu wskazać, że resort finansów ostatecznie wycofał się z planowanych w jednym z projektów nowelizacji ustaw o pdof i o pdop (druk nr UD116 z wykazu RCL) zmian w zakresie dotyczącym tzw. darowizn poleasingowych. Zamierzał bowiem pierwotnie wydłużyć okres, w którym u osoby obdarowanej sprzętem poleasingowym powstawałby przychód w podatku dochodowym z tytułu jego odpłatnego zbycia z 6 miesięcy do 3 lat. Nadal zatem będzie on wynosił 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jego nabycie.
|
Przykład 1 Przedsiębiorca będący osobą fizyczną od kwietnia 2024 r. użytkował w prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej na podstawie umowy leasingu operacyjnego samochód osobowy. Umowa ta zakończyła się na początku września 2026 r., a przedsiębiorca zdecydował się na opcję jego wykupu. Wariant I - Wykupiony samochód nie zostanie wprowadzony do firmy, tylko przeznaczony na cele prywatne, z uwagi na planowaną sprzedaż. Wariant II - Podatnik zakwalifikował samochód jako składnik firmowego majątku trwałego. Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca faktycznie nie będzie użytkował w prowadzeniu swojej jednoosobowej działalności gospodarczej wykupionego samochodu osobowego, czy też uzna go za składnik firmowego majątku trwałego, jego sprzedaż bez podatku dochodowego będzie możliwa dopiero po 30 sierpnia 2032 r. Jeśli nastąpi wcześniej, to kwotę uzyskaną z tej transakcji przedsiębiorca będzie zobowiązany zakwalifikować jako firmowy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną (podatek liniowy, podatkowa księga przychodów i rozchodów) w prowadzeniu swojej jednoosobowej działalności gospodarczej użytkuje samochód osobowy na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Po jej zakończeniu zamierza skorzystać z opcji wykupu samochodu, a następnie przekazać go w darowiźnie 22-letniemu wnukowi. W tej sytuacji u przedsiębiorcy na gruncie pdof nie dojdzie do powstania przychodu, gdyż darowizna stanowi formę nieodpłatnego zbycia. Przychód ten nie powstanie niezależnie od tego, czy stanowił on składnik firmowego majątku czy służył wyłącznie potrzebom prywatnym przedsiębiorcy. |