Nasi pracownicy, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, otrzymują także premię uznaniową. W regulaminie wynagradzania zawarto zapis, iż nie przysługuje ona m.in. za okres należnego zasiłku macierzyńskiego. Ponadto wskazano wprost, iż premii tej nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego należnych z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego. Jeden z pracowników wystąpił o udzielenie 2 tygodni urlopu ojcowskiego. Czy faktycznie w podstawie wymiaru należnego mu zasiłku macierzyńskiego nie powinniśmy uwzględnić wspomnianej premii uznaniowej?
W przedstawionym przypadku premia uznaniowa powinna być uwzględniona przy ustalaniu podstawy wymiaru należnego pracownikowi zasiłku macierzyńskiego. To, że zapis w regulaminie wynagradzania stanowi inaczej (tj. że premii tej nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego należnych z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, a więc m.in. zasiłku macierzyńskiego), nie ma tu znaczenia. Jest on bowiem sprzeczny z (również zawartymi w tym regulaminie) zasadami wypłaty tej premii, a to one mają decydujące znaczenie dla celów ustalania podstawy wymiaru zasiłku.
Ustawodawca, określając sposób ustalania podstawy wymiaru zasiłków dla pracownika, z założenia w oparciu o wypłacone mu wynagrodzenie za okres 12 lub pełnych miesięcy kalendarzowych zatrudnienia poprzedzających powstanie niezdolności do pracy/prawa do zasiłku, wskazał odpowiednio w art. 3 pkt 3 i art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 854), iż:
- przez wynagrodzenie należy rozumieć przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, jednak
- przy ustalaniu podstawy zasiłku nie uwzględnia się składników wynagrodzenia (mimo ich oskładkowania), do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.
Skoro, jak wskazano w pytaniu, zgodnie z regulaminem wynagradzania premia uznaniowa nie przysługuje za okres należnego zasiłku macierzyńskiego, powinna być uwzględniona w podstawie wymiaru tego świadczenia.
Należy podkreślić, iż o tym, czy dany (oskładkowany) składnik wynagrodzenia powinien stanowić podstawę wymiaru zasiłku, decyduje wprawdzie pracodawca, ale nie poprzez zawarcie stosownego zapisu w regulaminie, np. o nieuwzględnianiu premii uznaniowej w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego oraz świadczeń w ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, tylko poprzez określenie zasad wypłaty/zmniejszania tego składnika.