Ustalenie różnic kursowych

Z pytania należy wnosić, że spółka ustala różnice kursowe na podstawie art. 15a updop.

Stosownie do tego przepisu dodatnie różnice kursowe powstają m.in. wówczas, jeżeli wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej, po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu danej waluty z tego dnia. Dodatnie różnice kursowe powiększają przychody podatnika.

Z kolei ujemne różnice kursowe powstają m.in. wtedy, gdy wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej, po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu danej waluty z tego dnia. Ujemne różnice kursowe powiększają koszty uzyskania przychodów podatnika.

Zatem różnice kursowe przy sprzedaży usług powstają wówczas, gdy występują różne kursy waluty pomiędzy dniem zaistnienia przychodu należnego i dniem jego faktycznego otrzymania.

Naszym zdaniem, w sytuacji przedstawionej w pytaniu przyjąć należy, że ostatecznie zapłatę całej kwoty wykazanej na fakturze należności za usługę wykonaną na terytorium Niemiec polska spółka otrzymała w dwóch ratach:

• pierwszą ratę stanowi kwota faktycznie wpłacona na rachunek spółki przez niemieckiego usługobiorcę (po potrąceniu z kwoty należności wynikającej z faktury niemieckiego podatku budowlanego), zaś
• drugą ratę stanowi kwota wpłacona na rachunek spółki przez niemiecki urząd skarbowy z tytułu zwrotu podatku budowlanego uprzednio pobranego przez usługobiorcę z kwoty należnej spółce.

W konsekwencji spółka powinna ustalić różnice kursowe odrębnie dla każdej z tych wpłat należności, z uwzględnieniem daty jej otrzymania.

W pytaniu nie wskazano, czy wpłaty zostały uregulowane na rachunek spółki prowadzony w złotych, czy na jej rachunek walutowy prowadzony w euro. Kwestia ta ma istotne znaczenie. Zgodnie bowiem z art. 15a ust. 4 updop, przy obliczaniu różnic kursowych, uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży lub kupna walut obcych oraz otrzymania należności lub zapłaty zobowiązań. W pozostałych przypadkach, a także gdy do otrzymanych należności lub zapłaty zobowiązań nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie dochodzi do faktycznej wymiany waluty (jej sprzedaży, zakupu, przewalutowania), to na potrzeby ustalenia ewentualnych różnic kursowych należy stosować średni kurs NBP. Taka sytuacja występuje m.in., wówczas gdy określona należność wyrażona w walucie obcej wpływa na rachunek walutowy podatnika (por. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 marca 2023 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.2.2023.1.AS).

Jeżeli zatem wpłaty, o których mowa w pytaniu, wpłynęły na rachunek bankowy spółki prowadzony w złotych, to w celu ustalenia różnic kursowych:

• kwotę należnego przychodu wyrażoną na fakturze w euro pomniejszoną o potrącony przez kontrahenta niemiecki podatek budowlany oraz przeliczoną na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury należy porównać z kwotą wpłaconą przez kontrahenta na rachunek spółki - przeliczoną na złote według faktycznie zastosowanego przez bank kursu euro z dnia otrzymania tej wpłaty,
• kwotę stanowiącą równowartość niemieckiego podatku budowlanego potrąconego przez kontrahenta z wyrażonej w euro należności spółki, przeliczoną na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury należy porównać z kwotą wpłaconą na rachunek spółki przez niemiecki urząd skarbowy z tytułu zwrotu tego podatku - przeliczoną na złote według faktycznie zastosowanego przez bank kursu euro z dnia otrzymania tej wpłaty.

Natomiast jeżeli zapłata od niemieckiego kontrahenta oraz zwrot podatku budowlanego przez niemiecki urząd skarbowy wpłynęły na rachunek walutowy spółki prowadzony w euro i nie doszło do faktycznego przewalutowania euro na złote, to różnice kursowe dla każdej z tych wpłat z osobna, spółka powinna ustalić na podstawie kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury oraz kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania określonej wpłaty.