Jak już wskazano, zapłata kaucji za butelki plastikowe (zwrotne) nie stanowi kosztu podatkowego, ze względu na jej zwrotny charakter. Czy zatem koszt podatkowy powstanie, gdy kaucja przepadnie, gdyż nie jest możliwy zwrot butelki, np. gdy kontrahent wziął butelką ze sobą?
W ustawie o CIT nie zawarto regulacji, które wprost odnosiłyby się do ujmowania lub wyłączania z kosztów podatkowych utraconej kaucji. Nie ma tu zastosowania wyłączenie z kosztów podatkowych dotyczące strat (kosztów) powstałych w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 56 updop.
Ustalając zatem, czy kwota kaucji, która nie zostanie odzyskana, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, należy ustalić, czy istnieje tu związek z przychodami spółki. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 8 maja 2025 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.135.2025.1.AS zauważył, że wydatek w postaci kaucji, która przepadła, trzeba oceniać przede wszystkim pod kątem celowości. Przesłanka ta ma bowiem fundamentalne znaczenie dla konstrukcji kosztów uzyskania przychodów. Istotne znaczenie ma także to, czy utrata kaucji nie wynika z nieracjonalnego działania podatnika.
Zatem, w naszej opinii, jeśli doszło do zniszczenia/utraty butelek i nie ma możliwości dokonania ich zwrotu, ale nie wynika to z nieracjonalnego działania spółki, to może ona zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów utraconą kaucję. Naszym zdaniem, kosztem podatkowym może być także kaucja dotycząca butelki "zabranej" przez kontrahenta.
Nadmieniamy, że na dzień oddania do druku niniejszego numeru Przeglądu Podatku Dochodowego nie jest nam znane stanowisko Ministerstwa Finansów w kwestii ujmowania w kosztach podatkowych utraconych kaucji dotyczących wymienionych butelek/puszek.