Przychód z nieodpłatnych świadczeń
Wspólnik może podpisać ze spółką cywilną umowę, na podstawie której spółka będzie dysponować jego prywatnym samochodem dla potrzeb prowadzonej działalności. Używanie prywatnego samochodu wspólnika w spółce może mieć również charakter bezumowny. Niezależnie od tego, który ze scenariuszy będzie realizowany, oddanie samochodu spółce do nieodpłatnego używania, należy potraktować jako podstawę do ustalenia przychodu określonego w art. 14 ust. 2 pkt 8 updof. W myśl tego przepisu za przychody z działalności gospodarczej uważa się wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b updof.
Do ustalenia przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnego świadczenia dojdzie u wspólników spółki, z wyłączeniem wspólnika będącego właścicielem udostępnionego jej samochodu. Potwierdzeniem tego stanowiska jest odpowiedź Ministerstwa Finansów udzielona 12 stycznia 2018 r. na pytanie naszego Wydawnictwa. Czytamy w niej: "W przypadku, gdy świadczenia dokonał wspólnik spółki cywilnej, przysporzenie z tego tytułu powstaje u pozostałych wspólników, a nie w samej spółce cywilnej. Tak m.in. orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt II FSK 1228/05, zgodnie z którym wartość nieodpłatnego świadczenia stanowi przychód wspólników spółki cywilnej z wyłączeniem tego wspólnika, który świadczenia tego udzielił".
Warto nadmienić, że przychód ustalany w związku z nieodpłatnym korzystaniem przez spółkę z prywatnego samochodu danego wspólnika nie zawsze będzie podlegał opodatkowaniu. W razie spełnienia warunków z art. 21 ust. 1 pkt 125 updof możliwe jest zastosowanie zwolnienia podatkowego nim określonego. Przepis ten stanowi, że wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b updof, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn (z zastrzeżeniem, które jest nieistotne w omawianej sprawie).
Na możliwość zastosowania tego zwolnienia wskazało Ministerstwo Finansów w odpowiedzi udzielonej 24 stycznia 2018 r. na pytanie naszego Wydawnictwa. W ocenie resortu finansów: "W związku z tym, że świadczenie otrzymują wspólnicy, a nie sama spółka cywilna, w stosunku do wspólnika - osoby fizycznej możliwe jest zastosowanie zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy PIT".
Koszty podatkowe
W przypadku gdy spółka cywilna dysponuje prywatnym samochodem wspólnika, wówczas koszty jakie ponosi z tytułu używania tego samochodu na potrzeby związane z prowadzoną przez nią działalnością, można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Przy czym gdy samochód spełnia kryteria samochodu osobowego w rozumieniu art. 5a pkt 19a updof, możliwość zaliczenia ponoszonych kosztów do kosztów podatkowych może podlegać ograniczeniu. Ustalając w spółce cywilnej koszty związane z używaniem samochodu osobowego, należy uwzględniać art. 23 ust. 1 pkt 46a updof. Na jego podstawie nie uważa się za koszty uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania firmowego samochodu osobowego, na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej - jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.
| Zwróć uwagę!
Na gruncie przepisów o podatku dochodowym uznaje się, że samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, gdy podatnik nie prowadzi dla celów VAT ewidencji przebiegu pojazdu, a jednocześnie nie dotyczy go zwolnienie z prowadzenia tej ewidencji (art. 23 ust. 5f i 5g updof). |
Warto zaznaczyć, że jeżeli umowa zawarta ze wspólnikiem zobowiązywać będzie spółkę cywilną do opłacenia kosztów ubezpieczenia samochodu, to również składki na ubezpieczenie będą stanowiły koszty uzyskania przychodów. Przy ich kwalifikacji do kosztów podatkowych trzeba wziąć pod uwagę art. 23 ust. 1 pkt 47 updof. Wyłącza on z kosztów podatkowych składki na ubezpieczenie firmowego samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.
Omawiane koszty z tytułu używania i ubezpieczenia samochodu podlegają podziałowi między wspólników spółki cywilnej na zasadzie określonej w art. 8 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 updof. Prawo do odliczenia kosztów w ustalonej części przysługuje wszystkim wspólnikom, również temu, który nieodpłatnie udostępnia prywatny samochód spółce.