Przegląd Podatku Dochodowego

nr 5 (653) z dnia 01.03.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Metody unikania podwójnego opodatkowania

Osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Oznacza to, że opodatkowują one w Polsce dochody (przychody) uzyskane zarówno w Polsce, jak i za granicą (art. 3 ust. 1 updof). Zasadę tę stosuje się jednak z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska (art. 4a updof).

Dochody z działalności gospodarczej są określane w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania jako tzw. zyski przedsiębiorstw.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska, z reguły stanowią, że zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim umawiającym się państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim umawiającym się państwie, jednak tylko do takiej wysokości, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.

Aby nie doszło do podwójnego opodatkowania dochodów zagranicznych (raz - za granicą w kraju osiągania dochodów, a drugi raz - w Polsce), konieczne jest zastosowanie metody unikania podwójnego opodatkowania.

Polskie regulacje, podobnie jak regulacje umów międzynarodowych, przewidują zasadniczo dwie metody unikania podwójnego opodatkowania, tj. metodę:

O tym, którą z metod unikania podwójnego opodatkowania podatnik ma zastosować w swoim przypadku, decydują przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy czym w niektórych przypadkach, za sprawą Konwencji MLI zawarta w umowie metoda unikania podwójnego opodatkowania jest zmieniona - z metody wyłączenia z progresją na metodę proporcjonalnego odliczenia.

Gdy dochód został uzyskany w kraju, z którym Polska nie zawarła umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, stosowana jest metoda proporcjonalnego odliczenia.