Podatnik w 2025 r. zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości sporządził odpis aktualizujący na nieuregulowaną należność z tytułu sprzedaży towarów. Odpisu tego nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, gdyż nieściągalność należności nie została odpowiednio uprawdopodobniona. W 2026 r. kontrahent uiścił tę należność. Czy otrzymana zapłata stanowi przychód z działalności gospodarczej?
| Uregulowanie należności przez kontrahenta nie powoduje powstania przychodu z działalności gospodarczej, gdyż odpis aktualizujący nie został przez podatnika ujęty w kosztach uzyskania przychodów. |
Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 21 updof, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 14 updof do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie art. 23 ust. 3 updof. Zatem odpis aktualizujący wartość należności podatnik ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów dopiero w przypadku spełnienia dwóch warunków, tj. gdy:
- dokona odpisu aktualizującego wartość należności zgodnie z ustawą o rachunkowości oraz
- odpowiednio uprawdopodobni nieściągalność należności.
W sytuacji przedstawionej w pytaniu nie doszło do uprawdopodobnienia nieściągalności należności, wobec czego podatnik nie mógł zaliczyć do kosztów podatkowych odpisu aktualizującego utworzonego na tę należność. W konsekwencji w sytuacji otrzymania tej należności nie znajduje zastosowania art. 14 ust. 2 pkt 7c updof. W jego myśl do przychodów zalicza się równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów.
Tak więc otrzymanie od kontrahenta zapłaty za sprzedane towary nie rodzi przychodu z działalności gospodarczej. Uznanie uregulowanej należności za przychód spowodowałoby, że ten sam przychód zostałby podwójnie opodatkowany - raz jako przychód należny, a drugi raz jako zapłata.