Spółka z o.o., opodatkowana tzw. klasycznym CIT, zawarła z firmą leasingową umowę, która dla celów podatkowych jest uznawana za leasing finansowy, przy czym zawarto ją w euro. Jaki kurs euro spółka powinna zastosować w celu przeliczenia na złote części odsetkowej raty leasingowej na potrzeby jej ujęcia w kosztach podatkowych? Czy powinien to być średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty części odsetkowej raty leasingowej, czy kurs z dnia poprzedzającego dzień wystawienia noty przez firmę leasingową (nota ta jest wystawiana co miesiąc i na jej podstawie spółka opłaca część odsetkową raty leasingowej)?
W sytuacji gdy umowa leasingu finansowego została zawarta w walucie obcej (tu: euro), to część odsetkową raty leasingowej zasadne jest - naszym zdaniem - przeliczyć na złote - w celu ujęcia jej w kosztach podatkowych - po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury dokumentującej leasing finansowy.
2.1. Zasady rozliczania
Na gruncie CIT przez umowę leasingu rozumie się umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron (finansujący) oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie (korzystającemu), podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów (art. 17a pkt 1 updop).
W praktyce możemy mieć do czynienia z dwoma rodzajami leasingu, tj. z leasingiem operacyjnym lub z leasingiem finansowym. Są one odmiennie rozliczane dla celów CIT.
W sytuacji opisanej w treści pytania mowa jest o drugim z tych leasingów. Przypomnijmy, że w leasingu, który dla celów CIT jest uznawany za finansowy, opłaty stanowiące spłatę wartości początkowej środków trwałych (lub wartości niematerialnych i prawnych) nie są zaliczane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów leasingobiorcy. Składają się one na wartość początkową środka trwałego (lub wartości niematerialnej i prawnej) i podlegają zaliczeniu do kosztów podatkowych zasadniczo za pośrednictwem odpisów amortyzacyjnych. Mowa tu generalnie o części kapitałowej rat leasingowych.
Odmiennie traktuje się jednak część odsetkową rat leasingowych. Podlega ona bowiem bezpośredniemu zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Uznaje się ją za koszt inny niż bezpośrednio związany z przychodami (tj. tzw. koszt pośredni) i ujmuje w kosztach podatkowych na zasadach przewidzianych dla tego rodzaju kosztów (tj. zgodnie z art. 15 ust. 4d-4e updop). Nie rozlicza się jej natomiast na zasadach przewidzianych dla odsetek. Nie stosuje się tu zatem art. 16 ust. 1 pkt 11 updop, na podstawie którego nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). Tak też wynika np. z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 czerwca 2016 r., nr IBPB-1-3/4510-486/16/IZ. Zdaniem organu podatkowego: "(...) tzw. »część odsetkowa« raty leasingowej stanowi wynagrodzenie za używanie przedmiotu leasingu, które korzystający zobowiązany jest ponieść na rzecz finansującego, z tym że to wynagrodzenie nie powinno być utożsamiane z odsetkami. W analizowanej sprawie nie znajdzie więc zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 11 updop (...)".
Wspomnijmy, że w leasingu finansowym część odsetkowa rat leasingowych jest uznawana za koszt finansowania dłużnego (zob. np. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 października 2025 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.440.2025.1.SG). Ujmując ją w kosztach podatkowych, należy mieć zatem na uwadze, że podatnicy są zobowiązani wyłączać z kosztów uzyskania przychodów koszty finansowania dłużnego w części, w jakiej nadwyżka tych kosztów przewyższa wyższą ze wskazanych wartości: kwotę 3.000.000 zł albo 30% tzw. podatkowej EBITDA. Tę kwestię pomijamy w tym artykule.
2.2. Przeliczenie na potrzeby podatkowe
Na gruncie CIT koszty poniesione w walucie obcej przelicza się na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Tak wynika z art. 15 ust. 1 zdanie drugie updop.
Co jednak ważne, w praktyce na ogół uznaje się, że ustalając kurs waluty obcej, stosowany do wyceny kosztu poniesionego w walucie obcej, należy uwzględniać przepisy dotyczące podatkowych różnic kursowych, zawarte w art. 15a updop.
Na podstawie art. 15a ust. 7 updop, za koszt poniesiony uważa się - na potrzeby ustalania podatkowych różnic kursowych - koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku).
Zwróćmy uwagę, że w leasingu finansowym mamy do czynienia z dostawą towaru (przedmiotu leasingu), a część odsetkowa raty leasingowej jest dokumentowana fakturą łącznie z częścią kapitałową raty leasingowej. Część odsetkowa rat leasingowych nie jest już później dokumentowana "nowymi" fakturami, ich zapłata może być dokonywana np. na podstawie wystawianej co miesiąc przez firmę leasingową noty obciążeniowej. W związku z tym kwestią budzącą wątpliwości jest, jaki kurs waluty obcej należy tu zastosować do wyceny części odsetkowej rat leasingowych, tj. średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia:
- faktury dokumentującej leasing finansowy, czy
- not obciążeniowych.
W naszej opinii, zasadne jest w tym przypadku zastosowanie średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia wymienionej faktury dokumentującej leasing finansowy. Zaznaczamy jednak, że jest to stanowisko redakcji i nie wiadomo, czy podobnie uzna właściwy dla podatnika organ podatkowy.
Dodajmy, że w przypadku gdy koszt - w postaci części odsetkowej raty leasingowej - został poniesiony w walucie obcej i zapłata części odsetkowej raty leasingowej również nastąpi w walucie obcej, to powstaną podatkowe różnice kursowe, gdy średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia wymienionej faktury dokumentującej leasing finansowy będzie się różnił od kursu waluty obcej zastosowanego do wyceny zapłaty części odsetkowej raty leasingowej. Tę kwestię tu pomijamy.