Relacja z dyżuru telefonicznego

1. Spis z natury w JPK_V7M

Z końcem marca 2026 r. planuję zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą. W związku z tym sporządzę spis z natury towarów, które pozostaną mi na dzień likwidacji firmy. W jakim polu części ewidencyjnej JPK_V7M należy wpisać wartość kwoty VAT wynikającą z tego spisu oraz czy muszę zastosować jakieś oznaczenie?

Jednym z podstawowych obowiązków podatnika, który zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT jest konieczność sporządzenia spisu z natury towarów, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, a przy nabyciu których podatnik odliczył VAT naliczony. Obowiązek ten dotyczy również podatników, którzy nie wykonywali czynności podlegających opodatkowaniu co najmniej przez 10 miesięcy (pod warunkiem, że nie zawiesili oni działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej).

Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy o VAT, spis z natury ww. towarów sporządza się na dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Obejmuje on zarówno towary handlowe, jak i środki trwałe czy też wyposażenie, przy nabyciu których podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Podatek należny od dokonanego spisu z natury należy wpłacić na rachunek urzędu skarbowego. Obowiązek podatkowy od dokonanego spisu z natury powstaje - w myśl art. 14 ust. 6 ustawy o VAT - z chwilą zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych.

Podstawą opodatkowania towarów objętych spisem jest cena nabycia tych towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie zaprzestania działalności przez osobę fizyczną (art. 14 ust. 8 w związku z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT).

Informację o dokonanym spisie z natury podatnik jest obowiązany złożyć nie później niż w dniu złożenia deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Zgodnie ze strukturą pliku JPK_VAT z deklaracją, podatek VAT z tytułu opodatkowania towarów ujętych w spisie z natury należy wykazać - w części ewidencyjnej dotyczącej sprzedaży - w polu K_33 "Wysokość podatku należnego od towarów objętych spisem z natury, o którym mowa w art. 14 ust. 5 ustawy", które to pole w naszym wzorze JPK_V7M oznaczone jest jako "Spis z natury".

Ponadto, w świetle znowelizowanych przepisów, w części ewidencyjnej JPK_V7M/V7K - począwszy od rozliczeń za luty 2026 r. - podatnicy mają obowiązek podawać numery KSeF wystawionych/otrzymanych faktur, a w przypadku braku tego numeru są oni obowiązani stosować odpowiednie oznaczenia (dotyczy to zarówno ewidencji sprzedaży, jak i zakupu). Jednym z nich - stosownie do § 10 ust. 5 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia jest oznaczenie "DI" które dotyczy dowodu innego niż faktura. Oznaczenie to ma zastosowanie do wszelkich innych dowodów, które nie są fakturą ustrukturyzowaną, elektroniczną lub papierową.

Reasumując, likwidując działalność gospodarczą podatnik musi ująć w spisie z natury towary, które nie zostały sprzedane, a przy nabyciu których odliczył VAT naliczony. Kwotę VAT należnego od towarów i usług objętych tym spisem w strukturze części ewidencyjnej w zakresie podatku należnego dla JPK_V7M należy wykazać w polu K_33 oraz zastosować oznaczenie "DI".

2. Przywrócenie do rejestru czynnych podatników VAT

Podatnik rozliczający VAT miesięcznie nie złożył pliku JPK_VAT z deklaracją za październik, listopad i grudzień 2025 r. Nie odpowiadał na telefoniczne i pisemne wezwania organu podatkowego, w związku z czym, z dniem 1 marca br. został z urzędu wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT. Czy podatnik może zostać przywrócony do rejestru podatników VAT? Czy musi składać na nowo zgłoszenie rejestracyjne VAT-R?

Podatnik wykreślony z urzędu z rejestru na mocy:

• art. 96 ust. 9 pkt 1-4 ustawy o VAT (m.in. w sytuacji gdy mimo podjętych udokumentowanych prób nie było możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub podatnik albo jego pełnomocnik nie stawiali się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej), bądź
• art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy z uwagi na nieskładanie deklaracji (za 3 kolejne miesiące lub za kwartał)

- może w terminie 2 miesięcy od dnia wykreślenia z rejestru jako podatnika VAT złożyć wniosek o przywrócenie do rejestru czynnych podatników VAT. W takich przypadkach nie jest już zobowiązany do złożenia ponownego zgłoszenia rejestracyjnego ani aktualizacyjnego na formularzu VAT-R.

Dodatkowo musi pamiętać o złożeniu wszystkich brakujących deklaracji (najpóźniej wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie zarejestrowania) oraz o stosownych wyjaśnieniach dowodzących, że prowadził on w całym okresie działalność gospodarczą.

Reasumując, jeżeli podatnik został wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT z dniem 1 marca 2026 r., to w terminie 2 miesięcy od dnia wykreślenia z rejestru (tj. do 1 maja 2026 r.) może złożyć wniosek o przywrócenie rejestracji jako podatnika VAT czynnego, bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R.

3. Stawka VAT na remont przedszkola

Wykonujemy remont w budynku przedszkolnym. Jaką stawkę VAT powinniśmy zastosować w tym przypadku?

Preferencyjną 8% stawkę VAT stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Wynika tak z art. 41 ust. 12 pkt 1 ustawy o VAT.

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12, oraz obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2026 r. poz. 68), funkcjonalnie z nimi związaną (zgodnie z art. 41 ust. 12a ustawy).

Do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym nie zalicza się domów jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m² oraz mieszkań, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m².

W myśl art. 2 pkt 12 ustawy o VAT, przez obiekty budownictwa mieszkaniowego należy rozumieć budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11, czyli:

• budynki mieszkalne jednorodzinne - 111,
• budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe - 112,
• budynki zbiorowego zamieszkania - 113, w tym domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dla bezdomnych itp. do grupowania 113 należą również budynki mieszkalne na terenie koszar oraz budynki rezydencji prezydenckich i biskupich.

Jak wynika z PKOB 1263 "Budynki szkół i instytucji badawczych" klasa ta obejmuje m.in. budynki szkolnictwa przedszkolnego, co oznacza, że podatnik do robót remontowych wykonanych w przedszkolu powinien zastosować podstawową stawkę VAT.

Skoro przedszkole nie jest zaliczane do obiektów budownictwa mieszkaniowego, to usługa remontu budynku przedszkolnego podlega opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 23%.