Poradnik VAT

nr 5 (653) z dnia 10.03.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Moment powstania obowiązku podatkowego u małych podatników rozliczających VAT metodą kasową

Podmiot uznany za małego podatnika w świetle art. 2 pkt 25 ustawy o VAT ma prawo korzystać z tzw. metody kasowej rozliczania VAT. W takiej sytuacji na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje:

  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz czynnego podatnika VAT,
  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotu, który nie jest czynnym podatnikiem VAT

- po uprzednim zawiadomieniu na piśmie naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który będzie stosował tę metodę.

Dla Prenumeratorów GOFIN

Otrzymanie zapłaty w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale (z pewnymi wyjątkami, które tu pomijamy).

Przykład

Podmiot rozliczający podatek VAT metodą kasową w dniu 20 lutego 2026 r. dokonał sprzedaży krzeseł biurowych czynnemu podatnikowi VAT. Transakcja została udokumentowana fakturą zawierającą wyrazy "metoda kasowa" na łączną wartość brutto 5.000 zł. Zgodnie z umową zapłata powinna była nastąpić na rachunek podatnika do dnia 5 marca 2026 r. W dniu 26 lutego br. na konto podatnika wpłynęła tylko część należności w wysokości 2.000 zł. Obowiązek podatkowy w stosunku do tej części zapłaty powstał w dniu jej otrzymania, czyli 26 lutego br., natomiast w odniesieniu do pozostałej niezapłaconej części należności, obowiązek podatkowy powstanie dopiero z chwilą jej uregulowania przez nabywcę.

Przykład

Mały podatnik rozliczający podatek VAT metodą kasową, w dniu 20 lutego 2026 r. dokonał sprzedaży towarów na rzecz osoby fizycznej niebędącej czynnym podatnikiem VAT. Jeżeli do dnia 19 sierpnia 2026 r. ww. osoba fizyczna nie dokona zapłaty należności podatnik będzie zobowiązany do wykazania obowiązku podatkowego w deklaracji za III kwartał 2026 r. (za okres, w którym upłynął 180. dzień od dnia wydania towaru).