Niezłożenie informacji VAT-26 w obowiązującym terminie - skutki w VAT

Na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej użytkujemy samochód. Stworzyliśmy regulamin używania tego samochodu oraz prowadzimy ewidencję przebiegu pojazdu. Odliczaliśmy 100% podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki związane z jego eksploatacją. Nie złożyliśmy jednak VAT-26 do urzędu skarbowego. Czy w takiej sytuacji powinniśmy skorygować odliczony w pełnej wysokości podatek oraz czy obecnie możemy złożyć informację VAT-26 o tym pojeździe? Nadmieniamy, że prowadzimy działalność mieszaną, tj. opodatkowaną i zwolnioną z VAT, w której VAT odliczamy proporcjonalnie.

Z przepisów ustawy o VAT wynika, że w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, podatnikowi, co do zasady, przysługuje prawo do odliczenia VAT w wysokości stanowiącej 50% kwoty podatku wynikającej z faktury. Do tych wydatków zalicza się m.in. nabycie lub import paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z ich eksploatacją lub używaniem.

Na mocy art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) i ust. 4 ustawy o VAT pełne odliczenie podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi przysługuje podatnikom, w przypadku gdy:

a) sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza na określonych przez podatnika zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub

b) konstrukcja tych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne.

Aby skorzystać z pełnego odliczenia VAT z tytułu wydatków związanych z eksploatacją pojazdu samochodowego wymienionego w ww. punkcie a), podatnik powinien prowadzić ewidencję przebiegu danego pojazdu i stworzyć regulamin jego użytkowania, które wykluczą użytek na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Konieczne jest również złożenie przez podatnika w urzędzie skarbowym informacji o tym pojeździe - według ustalonego wzoru - w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniesie pierwszy wydatek z nim związany, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 (art. 86a ust. 12 ustawy o VAT).

W przypadku niezłożenia w terminie powyższej informacji uznaje się, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od pierwszego dnia miesiąca, w którym podatnik złoży tę informację. Stanowi o tym art. 86a ust. 13 ustawy.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 12 stycznia 2022 r., nr 0112-KDIL2-2.4012.146.2017.12.MS powołując na przepisy obowiązujące w tym zakresie do 30 września 2021 r. wyjaśnił, że: "(...) Z literalnego brzemienia powołanych (...) przepisów (art. 86a ust. 12 i ust. 13 ustawy o VAT) jasno wynika, że do momentu złożenia informacji, nie można uznać, że pojazd samochodowy wykorzystywany jest wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika. Jeśli podatnik nie złoży informacji w ogóle bądź nie złoży jej w obowiązującym terminie, to samochód dla którego istniał obowiązek złożenia takiej informacji do czasu złożenia tej informacji jest traktowany jako samochód niewykorzystywany wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji do czasu złożenia tej informacji podatnikowi przysługiwać będzie prawo tylko do ograniczonego (50%) odliczenia podatku VAT (...)". W konsekwencji, jak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 24 września 2021 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.548.2021.1.WH: "(...) Pełne odliczenie znajdzie zastosowanie dopiero do wydatków poniesionych od dnia jej złożenia. Jeśli zatem podatnik odliczył w całości podatek naliczony od wszystkich wydatków związanych z pojazdem, w odniesieniu do którego nie złożono w terminie informacji, będzie on zobowiązany do dokonania korekty wszystkich dokonanych odliczeń (...)".

Zatem uznać należy, że w przypadku niezłożenia informacji VAT-26 (w ogóle bądź w określonym ustawowo terminie) uznaje się, że samochód jest wykorzystywany do celów mieszanych, co oznacza możliwość odliczenia jedynie 50% VAT od wydatków z nim związanych. Dotyczy to wszystkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, w tym wydatków na nabycie samochodu, używania go na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, jak i wydatków na nabycie paliwa, czy też usług ich konserwacji/naprawy.

Warto podkreślić, iż podatnik nie ma możliwości złożenia informacji VAT-26 z datą wsteczną. Oznacza to, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu, pełne prawo do odliczenia VAT, będzie mu przysługiwało w odniesieniu do wydatków poniesionych od pierwszego dnia miesiąca, w którym podatnik złoży tę informację.