1. Paragon fiskalny jako dokument potwierdzający sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej
Z przepisów ustawy o VAT wynika, iż podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Od tej zasady przewidziano wyjątki, które określone są w rozporządzeniu w sprawie zwolnień.
W sytuacji, gdy sprzedawca zobowiązany jest do ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokumentem potwierdzającym fakt dokonania sprzedaży na rzecz ww. osób jest paragon fiskalny. W przypadku natomiast, gdy nabywca będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej zażąda wystawienia faktury - co do zasady - należy ją wystawić (art. 106b ust. 3 ustawy o VAT). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 106h ust. 1 ustawy, podatnik wraz z danymi identyfikującymi tę fakturę zostawi w dokumentacji numer dokumentu oraz numer unikatowy kasy rejestrującej zawarte na paragonie fiskalnym lub paragon fiskalny w postaci papierowej dotyczący tej sprzedaży.
W praktyce gospodarczej częste są sytuacje wymagające korekty sprzedaży, np. w związku z popełnionym błędem wpływającym na kwotę podstawy opodatkowania i podatku należnego, lub wymianą czy zwrotem towaru itp. W takim przypadku należy zaprowadzić ewidencję korekt, zgodnie z zasadami określonymi w § 3 ust. 3-5 rozporządzenia w sprawie kas. Na podstawie danych w nich zawartych podatnik będzie mógł sporządzić prawidłową deklarację podatkową. W sytuacji natomiast udokumentowania sprzedaży również fakturą - należy wystawić fakturę korygującą.
Z przepisów rozporządzenia w sprawie kas wynika bowiem, iż zwroty towarów i uznane reklamacje towarów i usług, które skutkują zwrotem całości lub części należności (zapłaty) z tytułu sprzedaży, podatnik ujmuje w odrębnej ewidencji, a następnie - w celu określenia wysokości podatku należnego z tytułu zaewidencjonowanej przy pomocy kasy sprzedaży - koryguje o te wartości dane pochodzące z raportu fiskalnego (okresowego).
W przypadku natomiast wystąpienia oczywistej pomyłki w ewidencjonowaniu sprzedaży przy użyciu kasy, podatnik zobowiązany jest do niezwłocznego dokonania korekty pomyłki poprzez jej ujęcie w odrębnie prowadzonej ewidencji, a także do zaewidencjonowania sprzedaży w prawidłowej wysokości.
2. Korekta sprzedaży paragonowej - stanowisko Dyrektora KIS
Na łamach naszego czasopisma wielokrotnie podkreślaliśmy, że organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych uznają, że w przypadku zaewidencjonowania w kasie fiskalnej sprzedaży towaru z zawyżoną stawką VAT, która jest udokumentowana paragonem, korekta VAT w ogóle nie może być dokonana. Stwierdzają one, że podatnicy nie mogą skorygować zawyżonej stawki VAT, jeśli nie zamierzają zwracać nienależnie pobranego podatku nabywcom.
Z uwagi na niejednolite stanowisko sądów administracyjnych w sprawie obniżenia stawki VAT do sprzedaży uprzednio zarejestrowanej kwestii w zakresie polskich przepisów podatkowych w kasie fiskalnej NSA skierował do TSUE pytanie prejudycjalne.
W dniu 21 marca 2024 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-606/22, z którego wynika, że podatnik ma prawo skorygować VAT należny wykazany w deklaracji, jeżeli zastosował zawyżoną stawkę podatku i wystawił wyłącznie paragony fiskalne. Organ podatkowy może natomiast odmówić zwrotu nadpłaconego VAT, jeżeli wykaże, iż ciężar finansowy podatku nienależnie pobranego spoczywający na tym podatniku został w całości zneutralizowany.
Warto jedynie przypomnieć, że w opinii Sądu, w rozstrzyganej sprawie, podatnik, który zgodnie z pierwotnym stanowiskiem organu podatkowego zastosował stawkę VAT w wysokości 23%, znalazł się niewątpliwie w mniej korzystnej sytuacji niż jego bezpośredni konkurenci, którzy zastosowali obniżoną stawkę VAT w wysokości 8%, czy to - jak czytamy: "(...) z powodu całkowitego lub częściowego przerzucenia tej stawki na ceny tego podatnika, co wpłynęło na jego konkurencyjność w świetle cen stosowanych przez odnośnych konkurentów i w związku z tym, prawdopodobnie na wielkość jego sprzedaży, czy też z uwagi na zmniejszenie marży zysku podatnika w celu utrzymania konkurencyjnych cen. Opisana przez sąd odsyłający praktyka organu podatkowego państwa członkowskiego jest zatem również sprzeczna z zasadą neutralności podatkowej (...)".
Niestety po wydaniu ww. wyroku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał niekorzystną interpretację indywidualną z dnia 21 października 2025 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.767.2025.1.KP, w której zakwestionował możliwość dokonania korekty JPK_V7M w przypadku zastosowania błędnej stawki VAT (23% zamiast 8%) przy sprzedaży usług kosmetycznych udokumentowanych paragonami fiskalnymi.
Wydaje się jednak, że obecnie organy podatkowe mając na uwadze wytyczne wynikające z ww. wyroku TSUE zmieniły niekorzystne dla podatników stanowisko. Przykładem może być bowiem interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 23 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.352.2026.2.JG. W rozstrzyganej sprawie wątpliwość podatnika dotyczyła prawa do dokonania korekty sprzedaży udokumentowanej paragonami dań typu fast oraz korekty JPK_V7M w okresie od 12 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. z podstawowej stawki VAT wynoszącej 23% na prawidłową 8% stawkę VAT.
Dyrektor KIS powołując się m.in. na przepisy w sprawie kas rejestrujących oraz na ww. wyrok TSUE uznał, że: "(...) jest Pan zobowiązany do ujęcia w odrębnej ewidencji korekt dokonanej korekty kwoty podatku należnego z tytułu sprzedaży burgerów, która zastała zaewidencjonowana na kasie z zawyżona stawką podatku za okres od 12 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. Przy czym sposób jej prowadzenia nie jest uwarunkowany regulacjami wynikającymi z zapisów § 3 ust. 3-4 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących.
W takim przypadku należy prowadzić własną, tzw. ewidencję korekt, z której musi dokładnie wynikać kwota korekty sprzedaży i podatku należnego. Ewidencja taka nie ma określonego wzoru, ale wskazane jest, aby zawierała co najmniej dane niezbędne do ustalenia przyczyn zaistniałej korekty, a zapisy w niej widniejące pozwalały na określenie prawidłowej kwoty podatku należnego. Zdarzenia powodujące korektę podatku należnego, powinny zostać uwidocznione, ujmowane w odrębnej specjalnie w tym celu prowadzonej ewidencji korekt.
Tym samym, ma Pan prawo do dokonania korekty sprzedaży dań typu fast udokumentowanej paragonami fiskalnymi polegającej na zmianie zastosowanej w okresie od 12 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. podstawowej stawki VAT wynoszącej 23% na 8% stawkę VAT (podkreślenie redakcji) (...)".
Odnośnie terminu dokonania korekty deklaracji podatkowej wyjaśniono, że: "(...) każda deklaracja odnosi się do konkretnego, zamkniętego już okresu rozliczeniowego, który w przypadku deklaracji JPK_V7 jest okresem miesięcznym. W związku z powyższym deklaracja musi uwzględniać stan prawny istniejący w momencie zamknięcia okresu rozliczeniowego.
Deklaracja podatkowa stanowi zatem opis zdarzeń, zaistniałych w określonym przedziale czasowym, oceniany z punktu widzenia przepisów podatkowych w tym przedziale czasowym obowiązujących, a który w efekcie ma doprowadzić do wykonania przez podatnika obowiązku zapłaty podatku lub zrealizowania przez niego swego uprawnienia do uzyskania od organu podatkowego zwrotu podatku.
Mając na uwadze powyższe wskazuję, że jest Pan uprawniony do dokonania korekty rozliczeń VAT (JPK_V7), której powinien Pan dokonać poprzez korektę uprzednio złożonych deklaracji (poszczególnych okresów rozliczeniowych, w których następowała sprzedaż) (podkreślenie redakcji) (...)".