Poradnik VAT

nr 17 (665) z dnia 10.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Stosowanie oznaczenia TP

Czynny podatnik VAT dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Czy obowiązek stosowania w ewidencji sprzedaży VAT oznaczenia TP odnosi się również do WNT, jeżeli pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów, występują powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o VAT, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Przy czym należy zaznaczyć, że z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów mamy do czynienia, gdy:

1) nabywcą towarów jest:

  • podatnik polskiego podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, lub podatnik podatku od wartości dodanej (podatnik unijny), a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
  • osoba prawna niebędąca podatnikiem - z zastrzeżeniem art. 10,

2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem podatku VAT lub podatku od wartości dodanej.

Dla Prenumeratorów GOFIN

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT z tytułu WNT jest osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna dokonująca wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zatem podatnik dokonujący WNT musi z tego tytułu rozliczyć VAT w Polsce (art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Oznacza to konieczność ustalenia podatku należnego i wykazania go w JPK_VAT z deklaracją za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy o VAT obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 8 i 9 ustawy o VAT.

Z kolei oznaczenie TP stosuje się w przypadku istnienia powiązań pomiędzy nabywcą a dostawcą towarów lub usług (w rozumieniu art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT) i dotyczy transakcji ujmowanych w ewidencji sprzedaży, obejmujących co najmniej dane dotyczące podstawy opodatkowania. Oznaczenia TP nie należy jedynie stosować w przypadku dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązania między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa lub JST, lub ich związkami oraz do czynności wykazywanych na podstawie dowodów sprzedaży wymienionych w § 10 ust. 5 pkt 1, czyli do dokumentów oznaczonych RO (dokumentu zbiorczego o sprzedaży z kas rejestrujących). Powyższe wynika z § 10 ust. 4a i 4b rozporządzenia w sprawie JPK_VAT z deklaracją.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 2 grudnia 2020 r., nr 0112-KDIL1-2.4012.427.2020.1.PM jednoznacznie wskazał, że:

"(...) obowiązek stosowania w ewidencji sprzedaży oznaczenia »TP« (...) odnosi się również do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz importu usług, o ile pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów/usługodawcą, występują powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy. Oznaczenie »TP« bowiem należy stosować dla każdej transakcji ujmowanej w ewidencji sprzedaży (zawierającej dane pozwalające na rozliczenie podatku należnego), jeżeli pomiędzy podmiotami tej transakcji występują ww. powiązania (oznaczenie to jest więc stosowane również przy nabyciu towarów/usług, dla których nabywca zobowiązany jest rozliczyć podatek należny z tego tytułu) (podkreślenie redakcji) (...)".

Reasumując

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów od podmiotu powiązanego powinno być zgodnie z rozporządzeniem w sprawie JPK_VAT z deklaracją oznaczane jako "TP".