Nagrody jubileuszowe nauczycieli, z uwzględnieniem zmian obowiązujących od 1 stycznia 2026 r.

1. Nabycie przez nauczyciela prawa do nagrody jubileuszowej

Za wieloletnią pracę nauczyciel publicznej placówki oświatowej (dalej szkoły) jest uprawniony do nagrody jubileuszowej (art. 47 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm., dalej ustawy KN). Pierwsza nagroda przysługuje mu za 20 lat pracy, następne co 5 kolejnych lat pracy, a ostatnia z upływem 45 lat pracy. Wskazany górny próg 45 lat pracy obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. (art. 1 pkt 13 lit. b i art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela..., Dz. U. poz. 1160, dalej ustawy zmieniającej). Na ten temat pisaliśmy w UiPP nr 2/2026, str. 65.

Nauczyciel nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu, w którym upływa okres uprawniający do nagrody (dalej również staż jubileuszowy). To zasada generalna, która jest zapisana w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania (Dz. U. nr 128, poz. 1418), dalej rozporządzenia o nagrodach. Przepis art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423) wprowadził od niej wyjątek. Przesądza on, że uzyskanie uprawnienia pracowniczego (tu nagrody jubileuszowej) wynikającego z wliczenia nowych okresów aktywności zawodowej (art. 302¹ § 1-7 K.p.) do okresów zatrudnienia pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych (tu szkoły) następuje od dnia nabycia do niego prawa, lecz nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r.

2. Zasady obliczania stażu jubileuszowego nauczyciela

Zasady obliczania stażu jubileuszowego określa § 1 rozporządzenia o nagrodach. Według tego przepisu, szkoła uwzględnia w nim:

• okres zatrudnienia w tej szkole,
• wszystkie zakończone i udokumentowane (świadectwami pracy) okresy zatrudnienia, bez względu na typ pracodawcy, dla którego nauczyciel świadczył pracę (prywatny, publiczny), podstawę stosunku pracy, rodzaj wykonywanej pracy (nie tylko na stanowisku nauczyciela), wymiar czasu pracy oraz tryb ustania zatrudnienia,
• inne okresy niż wskazane w myślniku pierwszym, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (tzw. okresy zaliczalne), np.:
• okresy pracy w gospodarstwie rolnym (art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, Dz. U. nr 54, poz. 310),
• okresy nowych aktywności zawodowych wymienione w art. 302¹ K.p. (m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania niektórych umów cywilnoprawnych, dalej zwane nowymi okresami),
• jeden z okresów zatrudnienia w razie równoczesnego pozostawania w więcej niż jednym stosunku pracy.

Obowiązek stosowania tych reguł dotyczy każdej szkoły zatrudniającej nauczyciela (w tym jednocześnie). W przypadku nagrody jubileuszowej - w odróżnieniu od dodatku za wysługę lat - nie ma bowiem odmiennych wytycznych dla szkoły będącej podstawowym miejscem pracy nauczyciela i szkół dodatkowych.

Nauczyciel został zatrudniony w szkole od 1 września 2010 r. z pensum 18/18 (szkoła będąca podstawowym miejscem pracy). Wcześniej przez 5 lat pozostawał w stosunku pracy z pracodawcą prywatnym. W okresie od 1 września 2015 r. do 31 sierpnia 2020 r. pracował także w innej szkole z pensum 2/18 (szkoła będąca dodatkowym miejscem pracy). Nauczyciel nabył prawo do pierwszej nagrody jubileuszowej 31 sierpnia 2025 r., czyli w dniu upływu 20 lat pracy (15 lat pracy w szkole będącej podstawowym miejscem pracy + 5 lat pracy u prywatnego pracodawcy). Okres równoległego zatrudnienia w dodatkowej szkole został pominięty, zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia o nagrodach.

Jak już wspomniano wcześniej, w okresach zaliczalnych znajdują się nowe okresy aktywności zawodowej, które od 1 stycznia 2026 r. publiczne placówki oświatowe mają obowiązek wliczać je do stażu jubileuszowego, zgodnie z art. 302¹-302² K.p. Staż jubileuszowy stanowi de facto ogólny staż pracy, który jest sumą okresów zatrudnienia pracowniczego u różnych pracodawców oraz okresów zaliczalnych.

Szkoła wlicza do stażu jubileuszowego zakończone i niezakończone nowe okresy. Te trwające uwzględnia, ponieważ art. 302¹ K.p. nie zawiera kryterium zakończenia (por. odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 2025 r. na pytanie naszego Wydawnictwa). Gdyby dany nowy okres (np. wykonywania umowy zlecenia) nakładał się na inny nowy okres (np. na inną umowę zlecenia) albo na okres pozostawania w stosunku pracy, wówczas szkoła powinna wliczyć do stażu jubileuszowego jeden okres - najkorzystniejszy dla nauczyciela, którego okresy będą podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia (art. 302¹ § 10 K.p.).

Nauczyciel jest zatrudniony w szkole podstawowej od 1 września 2015 r. (zakładowy staż pracy na dzień 1 stycznia 2026 r. wyniósł 10 lat, 4 miesiące 1 dzień) z pensum 18/18. Od 1 października 2010 r. do 31 sierpnia 2015 r. pracował na podstawie umów o pracę u różnych pracodawców (łączny okres zatrudnienia wyniósł 4 lata 11 miesięcy). Natomiast od 1 stycznia 2002 r. do 30 września 2010 r. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą. W połowie stycznia 2026 r. nauczyciel przedłożył w szkole zaświadczenie ZUS o opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z tytułu jednoosobowej działalności gospodarczej łącznie przez 8 lat i 9 miesięcy. W związku z tym jego staż jubileuszowy na dzień 1 stycznia 2026 r. wyniósł 24 lata i 1 dzień (10 lat 4 miesiące 1 dzień + 4 lata 11 miesięcy + 8 lat 9 miesięcy) i uprawnił go do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy.

3. Obowiązek udokumentowania prawa do nagrody jubileuszowej przez nauczyciela

Nauczyciel jest zobligowany udokumentować prawo do nagrody jubileuszowej, jeżeli w aktach osobowych nie ma odpowiedniej dokumentacji (§ 2 ust. 2 rozporządzenia o nagrodach). Może zrealizować ten obowiązek przy nawiązywaniu stosunku pracy oraz w trakcie jego trwania. W tym drugim przypadku zyskuje wyższy staż jubileuszowy nie od dnia udokumentowania, lecz od dnia jego faktycznego upływu.

Sąd Najwyższy w wyroku z 19 sierpnia 1999 r. (sygn. akt I PKN 189/99, OSNP 2000/ 22/819) stwierdził, że: "Nagroda jubileuszowa jest wymagalna niezwłocznie po nabyciu do niej prawa i od tej chwili należą się odsetki, choćby pracownik później wykazał okoliczności stanowiące przesłanki uprawniające do nagrody, a pracodawcy nie można było przypisać winy w opóźnieniu (...).". Ta interpretacja nie odnosi się do nowych okresów aktywności zawodowych, skoro ich włączenie do stażu jubileuszowego następuje od 1 stycznia 2026 r. (patrz ostatnie zdanie w pkt 1 opracowania). Ich uwzględnianie wymaga natomiast odpowiedniego udokumentowania, o czym pisaliśmy szczegółowo w UiPP nr 21/2025, str. 4 i nr 1/2026, str. 56.

Zwracamy uwagę! W odpowiedzi z 21 stycznia 2026 r. na pytanie naszego Wydawnictwa Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznało, że: "(...) okresy, w których osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą lub osoba współpracująca pobierała zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub zasiłek opiekuńczy, a za które nie były opłacane składki na ubezpieczenia podlegają wliczeniu do stażu pracy (tu stażu jubileuszowego - przyp. red.) na podstawie art. 302 § 3 Kodeksu pracy (...).". Do tego okresu wliczeniu podlega też okres, w którym ww. osoba pobierała zasiłek macierzyński, o czym pisaliśmy w UiPP nr 4/2026, str. 42. Sposoby dokumentowania nowych okresów aktywności zawodowej przedstawiliśmy w tabeli opublikowanej w UiPP nr 1/2026, str. 56.

4. Wysokość i sposób obliczania nagrody jubileuszowej

Od 1 stycznia 2026 r. nauczycielowi przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości:

• za 20 lat pracy - 75% wynagrodzenia miesięcznego,
• za 25 lat pracy - 100% wynagrodzenia miesięcznego,
• za 30 lat pracy - 150% wynagrodzenia miesięcznego,
• za 35 lat pracy - 200% wynagrodzenia miesięcznego,
• za 40 lat pracy - 300% wynagrodzenia miesięcznego (do 31 grudnia 2025 r. było 250%, a podwyższenie nastąpiło na podstawie art. 1 pkt 13 lit. a ustawy zmieniającej z 25 lipca 2025 r.),
• za 45 lat pracy - 400% wynagrodzenia miesięcznego.

Co istotne, nauczyciel ma prawo do nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy w nowej wysokości oraz za 45 lat pracy, pod warunkiem że dany okres upłynie po dniu 31 grudnia 2025 r. (art. 11 ustawy zmieniającej).

Zasady obliczania nagrody jubileuszowej określa § 3 rozporządzenia o nagrodach. Powołany przepis wskazuje, że jej podstawę stanowi wynagrodzenie miesięczne przysługujące nauczycielowi:

• w dniu nabycia prawa do nagrody, a jeżeli jest to dla niego korzystniejsze - wynagrodzenie przysługujące mu w dniu jej wypłaty,
• w dniu nabycia prawa do nagrody, jeśli w tym dniu był zatrudniony w innym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin (pensum) niż w dniu jej wypłaty.

Szkoła oblicza podstawę nagrody jubileuszowej według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu urlopowego, czyli zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1455), dalej zwanego rozporządzeniem urlopowym nauczycieli. Uwzględnia w niej:

Szkoła wyłącza z podstawy nagrody jubileuszowej wynagrodzenia za czas: gotowości do pracy, niezawinionego przez pracownika przestoju, urlopu wypoczynkowego, innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a także za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną (§ 1 ust. 2 rozporządzenia urlopowego nauczycieli).

Nauczyciel jest zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć (pensum tygodniowe 18/18, liczba godzin w miesiącu 75). W dniu 1 stycznia 2026 r. nabył prawo do nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy (w stażu jubileuszowym uwzględniono udokumentowany zaświadczeniem z ZUS okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, za który opłacono składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe, w tym występujące w trakcie prowadzenia działalności okresy pobierania zasiłków chorobowych).

Na wynagrodzenie nauczyciela składa się: wynagrodzenie zasadnicze - 6.500 zł, dodatek za wieloletnią pracę - 1.300 zł (20% wynagrodzenia zasadniczego), dodatek motywacyjny - 650 zł. W okresie od 1 września do 31 grudnia 2025 r. nauczyciel zrealizował łącznie 6 godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw, czyli średnio 1,5 godziny (6 godz. : 4 m-ce roku szkolnego 2025/2026).

Nagroda jubileuszowa wyniosła 25.740,03 zł, zgodnie z wyliczeniem:

• suma składników stałych: 6.500 zł + 1.300 zł + 650 zł = 8.450 zł,
• wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźnych zastępstw: 1,5 godz. x 86,67 zł (6.500 zł : 75 godz.) = 130,01 zł,
• podstawa nagrody: 8.450 zł + 130,01 zł = 8.580,01 zł,
• kwota nagrody: 8.580,01 zł x 300% = 25.740,03 zł.

5. Zbieg prawa do nagród jubileuszowych

Przepis § 5 rozporządzenia o nagrodach zobowiązuje szkołę do wypłaty:

• tylko jednej najwyższej nagrody jubileuszowej, jeżeli na mocy odrębnych przepisów do okresów uprawniających do świadczeń pracowniczych zaliczone zostaną okresy dotychczas niepodlegające zaliczeniu (np. na podstawie art. 302¹ K.p.) i w dniu wejścia w życie tych przepisów nauczyciel uzyska prawo do dwóch lub więcej nagród,
• pełnej nagrody jubileuszowej niższego stopnia, zaś w dniu nabycia prawa do nagrody wyższego stopnia - różnicy między tymi nagrodami, gdy w dniu udokumentowania staż jubileuszowy nauczyciela był wyższy niż wymagany do nagrody danego stopnia, a w ciągu 12 miesięcy, licząc od tego dnia, upłynie okres uprawniający do nagrody wyższego stopnia.

Powyższe reguły odnoszą się odpowiednio do sytuacji, gdy w dniu, w którym nauczyciel udokumentował prawo do nagrody, był uprawniony do nagrody wyższego stopnia, oraz w przypadku, gdy nauczyciel prawo to nabędzie w ciągu 12 miesięcy od tego dnia. Należy ich przestrzegać przy doliczaniu do stażu jubileuszowego nowych okresów wymienionych w art. 302¹ § 1-7 K.p.

Wskutek doliczenia okresu prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania umów zlecenia nauczyciel w dniu 1 stycznia 2026 r. nabył prawo do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy i otrzymał ją w pełnej wysokości. Jego staż jubileuszowy na ten dzień wyniósł 24 lata 3 miesiące 13 dni. W dniu upływu 25 lat pracy szkoła wypłaci nauczycielowi różnicę między nagrodami za 20 i 25 lat pracy.

6. Termin wypłaty nagrody jubileuszowej nauczycielom

Szkoła powinna wypłacić nauczycielowi nagrodę jubileuszową niezwłocznie po dniu nabycia do niej prawa, a jeśli przechodzi on na emeryturę bądź rentę - w dniu rozwiązania stosunku pracy (§ 4 rozporządzenia o nagrodach). W momencie nabycia prawa do nagrody nauczyciel nie musi fatycznie świadczyć pracy, np. może być nieobecny w pracy z powodu choroby albo urlopu związanego z rodzicielstwem (por. uchwała SN z 19 sierpnia 1992 r., sygn. akt I PZP 49/92, OSNC 1993/3/34, dotycząca pracownicy przebywającej na urlopie wychowawczym). Sąd Najwyższy rozumie termin "niezwłocznie" jako dzień, w którym doszło do nabycia prawa do nagrody.

W związku z art. 39 ust. 4 ustawy KN w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2025 r. istniała praktyka wypłacania nagrody będącej świadczeniem jednorazowym w ostatnim dniu miesiąca, w którym nauczyciel zyskał do niej prawo. Od 1 września 2026 r. przepis ten przesunął termin wypłaty takich składników wynagrodzenia, których wysokość może być ustalona na podstawie wykonanych prac (np. wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe) na pierwsze 5 dni następnego miesiąca. Zarówno w obecnym, jak i poprzednim stanie prawnym nagroda jubileuszowa nie znajduje się grupie składników, o jakich mowa w art. 39 ust. 1 ustawy KN. Dlatego też, naszym zdaniem, prawidłowy jest pogląd judykatury.

Nagroda jubileuszowa jest świadczeniem o charakterze wynagrodzeniowym i roszczeniowym (por. uzasadnienie wyroku SN z 14 maja 2012 r., sygn. akt I PK 174/11). Jej nieterminowe wypłacenie uprawnia nauczyciela do żądania odsetek ustawowych za czas opóźnienia (por. art. 481 § 1 K.c.).

7. Przedawnienie prawa do nagrody jubileuszowej

Prawo do nagrody jubileuszowej przedawnia się po upływie 3 lat od dnia jej wymagalności (art. 291 § 1 K.p. w zw. z art. 91c ust. 1 ustawy KN). Ten termin zaczyna biec od dnia, w którym upłynął staż jubileuszowy uprawniający nauczyciela do nagrody jubileuszowej. Brak wypłaty nagrody w tym czasie przy bierności nauczyciela w zakresie domagania się wypłaty spowoduje, że szkoła może się skutecznie zwolnić od obowiązku wypłaty, powołując się na przedawnienie, również przed sądem, gdzie musi podnieść taki zarzut, aby został uwzględniony (por. uchwała SN z 10 maja 2000 r., sygn. akt III ZP 13/00, OSNP 2000/23/846). Może też zrzec się prawa do korzystania z przedawnienia po jego upływie (art. 292 K.p.).

Przedawnienie w przypadku nabycia prawa do nagrody jubileuszowej wskutek doliczenia do stażu jubileuszowego nowych okresów aktywności zawodowej, zaczyna biec nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r.

8. Oskładkowanie i opodatkowanie nagrody jubileuszowej

W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników nie uwzględnia się nagród jubileuszowych (gratyfikacji), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia składkowego). Zwolnieniem z oskładkowania objęte są również nagrody jubileuszowe, do których pracownik, zgodnie z przepisami płacowymi, nabywa prawo do nagrody jubileuszowej po okresie krótszym niż 5 lat od nabycia prawa do poprzedniej nagrody, z uwagi na fakt, że w czasie pięcioletniego okresu oczekiwania na następną nagrodę przedstawił dokumenty potwierdzające zatrudnienie, które wcześniej nie były uwzględnione przy ustalaniu prawa do tej nagrody. Nie wlicza się jej do podstawy wymiaru składek ZUS także gdy z pracownikiem rozwiązano stosunek pracy z powodu przejścia na: emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową albo na rentę inwalidzką, a do nabycia przez niego prawa do kolejnej nagrody z tytułu upływu 5 lat brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy (por. poradnik ZUS dla pracodawców i pracowników, pt. "Zasady ustalania podstawy wymiaru składek pracowników", dostępny na stronie internetowej www.zus.pl).

Nagrody jubileuszowe jako przychód ze stosunku pracy podlegają uwzględnieniu w podstawie opodatkowania.