Ubezpieczenia i Prawo Pracy

nr 17 (659) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Zasady ustalania podstawy wymiaru składek

1. Oskładkowanie i opodatkowanie części kosztów wyżywienia pracownika przebywającego w podróży służbowej

Czy pracownik, któremu podczas krajowej podróży służbowej zapewniono śniadanie i obiad, zachowuje prawo do 25% diety przysługującej za kolację, jeżeli wartość zapewnionych mu posiłków przekracza kwotę diety krajowej? Czy nadwyżka kosztów wyżywienia ponad kwotę 45 zł stanowi przychód pracownika podlegający oskładkowaniu i opodatkowaniu?

Obniżenie diety w związku z zapewnieniem wyżywienia

Mechanizm obniżania diety krajowej w przypadku zapewnienia pracownikowi częściowego wyżywienia w podróży służbowej ma charakter ryczałtowy, a nie kwotowy. W efekcie cena posiłków zapewnionych w podróży nie ma znaczenia, gdyż ustawodawca ustalił ich wartość jako określony procent wysokości diety krajowej. Tym samym z tytułu zapewnionego śniadania pracodawca ma prawo obniżyć dietę o 25% tego świadczenia (11,25 zł), a z tytułu zapewnionego obiadu o 50% wysokości diety (22,50 zł). W efekcie dieta ulega zredukowaniu do 25% jej pierwotnej wartości, a należne pracownikowi 11,25 zł ma umożliwić mu spożycie w podróży służbowej kolacji.

Rozliczenie składkowo-podatkowe

Z podstawy wymiaru składek ZUS wyłączone są diety i inne należności z tytułu podróży służbowej pracownika - do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Tak wynika z § 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 316), dalej rozporządzenia składkowego. Do takiej samej wysokości jak wskazano wcześniej, na mocy art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o pdof, zwolniono z opodatkowania diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika.

Na podstawie powołanego przepisu rozporządzenia składkowego, w podstawie wymiaru składek ZUS nie uwzględnia się finansowanego przez pracodawcę wyżywienia pracownika w podróży służbowej do wysokości diety określonej przepisami rozporządzenia w sprawie podróży służbowej. Nadwyżka podlega oskładkowaniu. 

ZUSW tej sprawie ZUS w poradniku pt. "Zasady ustalania podstawy wymiaru składek pracowników. Poradnik dla pracodawców i pracowników", dostępnym na stronie internetowej www.zus.pl, wyjaśnił, że: "(...) Jeśli pracodawca zrezygnuje z wypłacania diet i zapewni Ci bezpłatne wyżywienie podczas podróży służbowej, to nie oznacza, że w takiej sytuacji należności związane z wyżywieniem są w pełnej wysokości wyłączone z podstawy wymiaru składek. Niezależnie od formy, w jakiej pracodawca zapewnia Ci wyżywienie podczas podróży służbowej, z podstawy wymiaru składek wyłączona jest tylko ta część otrzymanego świadczenia związanego z wyżywieniem, która nie przekracza wysokości diety określonej w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia. Nadwyżka ponad kwotę diety obowiązującej w danym okresie powinna być wliczana do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia. (...).".

Na gruncie przepisów podatkowych, zgodnie z powołanym już wcześniej art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o pdof, ze zwolnienia od podatku korzysta wyłącznie wartość tej części otrzymanych przez pracownika świadczeń na pokrycie kosztów wyżywienia w podróży służbowej (bez względu na formę tego świadczenia), która nie przekracza wysokości diety z tytułu podróży służbowej. Nadwyżka podlega opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ustawy o pdof.

Zwracamy uwagę! Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2017 r. (sygn. akt II FSK 945/15) uznał, że rezygnacja przez pracodawcę z wypłacania diety na rzecz zapewnienia bezpłatnego i pełnego wyżywienia nie oznacza, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o pdof nie określa limitu. W ocenie składu sędziowskiego niezależnie od formy, w jakiej pracodawca zapewnia pracownikom wyżywienie podczas podróży służbowych, ze zwolnienia od podatku korzysta tylko ta część otrzymanego świadczenia związanego z wyżywieniem, która nie przekracza wysokości diety. Identyczne stanowisko Sąd ten zajął m.in. w wyrokach z 22 lutego 2017 r. (sygn. akt II FSK 276/15) i z 26 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II FSK 1082/16). W ostatnim z przywołanych orzeczeń NSA podkreślił, że dieta jest normatywnym określeniem świadczenia przeznaczonego na pokrycie kosztów wyżywienia pracownika w czasie podróży służbowej, przy czym jest to regulacja kompleksowa, określająca konsekwencje wszelkich form wyżywienia pracownika w czasie podróży służbowej. Stanowisko to znajduje oparcie w interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej np. z 30 kwietnia 2026 r. (nr 0113-KDIPT2-3.4011.236.2026.1.PR) i z 18 lutego 2025 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.949.2024.1.KF). W pierwszej czytamy, że: "(...) w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych o braku powstania przysporzenia majątkowego nie decyduje okoliczność, że faktura wystawiona jest na pracodawcę. Niezależnie bowiem od formy, w jakiej pracodawca zapewnia pracownikom wyżywienie podczas kilkudniowych spotkań biznesowych stanowiących podróż służbową, czy to przez bezpośrednie pokrywanie kosztów przez pracodawcę (faktura wystawiona na pracodawcę stanowi jedynie dokument potwierdzający poniesienie określonego wydatku), czy też zwrot pracownikowi poniesionych przez niego wydatków, adresatem świadczenia, którym bez względu na wybraną przez pracodawcę formę zapewnienia wyżywienia podczas podróży służbowej, jest pracownik. Ze zwolnienia od podatku korzysta tylko ta część otrzymanego świadczenia związanego z wyżywieniem, która nie przekracza wysokości diety określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej odbywanych na obszarze kraju.

W konsekwencji, nadwyżka kosztów wyżywienia ponad kwotę diety określonej w przepisach ww. rozporządzenia podlega opodatkowaniu (...)".

Przykład

Pracownik odbył podróż służbową do innego miasta, trwającą ponad 12 godzin, w związku z czym przysługiwała mu dieta w pełnej wysokości. Pracodawca zwrócił pracownikowi koszt zakupionego śniadania (34 zł) oraz obiadu (70 zł). W tym przypadku przysługującą pracownikowi dietę należało obniżyć o 25% z tytułu zapewnienia śniadania oraz 50% z tytułu zapewnienia obiadu. Pracownik zachowuje zatem prawo do 25% diety tytułem kolacji w wysokości 11,25 zł. Koszty całodziennego wyżywienia pracownika obejmują w tym przypadku łącznie 115,25 zł (34 zł + 70 zł + 11,25 zł). Kwota ta jest wyższa od pełnej diety krajowej (45 zł) o 70,25 zł. Nadwyżka ponad kwotę diety krajowej, wynosząca 70,25 zł (115,25 zł - 45 zł), stanowi przychód pracownika podlegający oskładkowaniu i opodatkowaniu.

2. Zapomoga sfinansowana ze środków obrotowych pracodawcy w podstawie wymiaru składek ZUS i podatku

Spółka nie prowadzi działalności socjalnej. W związku z chorobą nowotworową jednej z pracownic zamierza przyznać jej zapomogę sfinansowaną ze środków obrotowych. Jak przedstawiałoby się rozliczenie składkowo-podatkowe tego świadczenia? Czy spółka wydatki te mogłaby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Oskładkowanie i opodatkowanie zapomogi z tytułu długotrwałej choroby

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników co do zasady stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o pdof, za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Są to w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Ponadto przychodem są świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W świetle powyższego zapomoga wypłacona pracownikowi stanowi u niego przychód ze stosunku pracy, z tym że może ona korzystać ze zwolnienia z oskładkowania i opodatkowania.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia składkowego, w podstawie wymiaru składek ZUS nie uwzględnia się zapomogi losowej w przypadku klęsk żywiołowych, indywidualnych zdarzeń losowych lub długotrwałej choroby. Ponieważ przepis ten nie zawiera postanowień różnicujących wysokość możliwej do wyłączenia z podstawy wymiaru składek ZUS zapomogi w zależności od źródła jej finansowania, przyjmuje się, że w przypadku obciążeń składkowych zapomoga taka korzysta z wyłączenia w całości, niezależnie od jej wysokości. Z kolei na mocy art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o pdof, wolna od podatku dochodowego jest zapomoga otrzymana w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci:

a) z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości,

b) z innych źródeł - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6.000 zł.

Jeżeli pracodawca nie prowadzi działalności socjalnej, a zapomoga ma być wypłacona ze środków obrotowych spółki, zwolnienie podatkowe obowiązuje do kwoty 6.000 zł w roku podatkowym, natomiast nadwyżka podlega opodatkowaniu.

W okolicznościach przedstawionych w pytaniu w związku z chorobą nowotworową pracownicy spółka zamierza przyznać jej zapomogę sfinansowaną ze środków obrotowych. Nowotwór co do zasady jest uznawany za chorobę długotrwałą. Skoro przepisy składkowe, jak i podatkowe nie definiują pojęcia długotrwałej choroby, w tym zakresie należy odwołać się do językowego znaczenia tego zwrotu. Zakłada ono, że warunki te spełnia choroba wymagająca długotrwałego leczenia w sposób stały lub przez długi okres, mającą długotrwały przebieg. Z medycznego punktu widzenia długotrwałe choroby, to choroby przewlekłe, nieuleczalne lub wrodzone (por. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 kwietnia 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.239.2025.1.KF).

Przepisy nie przewidują minimalnego okresu trwania choroby, od którego zależałoby zastosowanie zwolnienia z oskładkowania i opodatkowania do zapomogi wypłaconej z tego tytułu.

Pracodawca powinien udokumentować, że zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie z oskładkowania i opodatkowania przyznanej pracownikowi zapomogi. W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 września 2025 r. (nr 0115-KDIT2.4011.407.2025.1.DT) czytamy, że: "(...) W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest (...) zapisów określających sposób dokumentowania zdarzeń uprawniających do skorzystania z ww. zwolnienia od podatku (z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o pdof - przyp. red.). Skoro (...) ustawa nie wymaga szczególnego udokumentowania tych zdarzeń należy, kierując się przepisem art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa, jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasadność zwolnienia z opodatkowania zapomogi powinna zatem zostać udokumentowana aktualnymi dowodami, w tym potwierdzającymi stan zdrowia osoby, która takowe świadczenie otrzymała. W przypadku długotrwałej choroby fakt jej zaistnienia może być (...) udokumentowany np. zaświadczeniem wystawionym przez lekarza specjalistę lub orzeczeniem o niepełnosprawności. (...)".

Zaliczenie zapomogi z tytułu długotrwałej choroby do kosztów uzyskania przychodów

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554 z późn. zm.), dalej ustawy o pdop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (z pewnymi wyjątkami).

Organy podatkowe przyjmują, że art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy o pdop dotyczy wszystkich pracodawców, a nie tylko tych, którzy utworzyli zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Wniosek ten potwierdza pismo Izby Skarbowej w Katowicach z 23 listopada 2010 r. (nr IBPBI/2/423-1537/10/AK), w którym uznano, że zapomogi powodziowe, choć wypłacone ze środków obrotowych, a nie z ZFŚS, noszą znamiona działalności o charakterze socjalnym, więc nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. U podstaw tego poglądu leżało założenie, że do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć tzw. koszty pracownicze, przede wszystkim płacowe. W ramach tych wydatków nie mieszczą się wydatki na cele socjalno-bytowe ponoszone przez pracodawców na rzecz pracowników i ich rodzin, gdyż nie mają one bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie nie ma bezpośredniego wpływu na wielkość osiągniętego przychodu.

Inny pogląd zaprezentowano w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 grudnia 2025 r. (nr 0111-KDIB1-1.4010.551.2025.2.BS). Na jej łamach uznano, że wszystkie wydatki niewymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o pdop mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu lub zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Za wydatek celowy, czyli racjonalnie przyczyniający się do osiągnięcia przychodu, jego zachowania lub zabezpieczenia Dyrektor KIS uznał zapomogę na rehabilitację dla kluczowego pracownika firmy. Jeśli pracownik ten był bardzo wydajny i skuteczny w działaniach sprzedażowych, przysparzając firmie dużych dochodów, zapomoga mająca na celu skrócenie okresu jego niezdolności do pracy po wypadku spełnia warunki wydatku celowego, gdyż ma związek przyczynowo-skutkowy z działaniami pracodawcy mającymi za cel osiągnięcie przychodu ze sprzedaży towarów, więc spełnia warunek określony w art. 15 ust. 1 ustawy o pdop. Stwierdził, że fakt, iż źródłem jej finansowania były środki obrotowe spółki, a nie środki ZFŚS, którego firma nie posiada, powoduje, że nie sposób przypisać tego świadczenia do wyłączeń wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy o pdop. W efekcie udowodnienie zasadności poniesienia wydatku na zapomogę dla pracownicy daje możliwość zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodu.

Należy zauważyć, że we wniosku o wydanie interpretacji wnioskodawca podkreślił, że zapomoga nie ma charakteru socjalnego. Uważamy, że jeżeli w sytuacji przedstawionej w pytaniu poniesione wydatki nie mają charakteru socjalnego i występują okoliczności, jakie uwzględnił organ podatkowy w powołanej interpretacji indywidualnej, to - naszym zdaniem - spółka będzie miała prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów udokumentowane wydatki na wypłatę zapomogi. Należy przy tym pamiętać, że na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, iż poniesienie danego wydatku spełniało ustawowe przesłanki, wymienione w art. 15 ust. 1 ustawy o pdop.

3. Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w razie wypłat z dwóch różnych tytułów

W dniu 31 sierpnia 2026 r. pracownica otrzymała zasiłek macierzyński (za okres od 1 do 10) i wynagrodzenie za pracę (za okres od 11 do 31). W tym miesiącu nastąpiło przekroczenie rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Od której z wypłat należało najpierw pobrać składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe?

Zdaniem redakcji składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe należało obliczyć od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia z obydwu tytułów, w sposób zaprezentowany w dalszej części artykułu.

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób ubezpieczonych w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, dalej zwanej rocznym limitem.

Ważne: W 2026 r. roczny limit podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe (a także na Fundusz Emerytur Pomostowych) wynosi 282.600 zł.

Płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ww. ubezpieczenia po przekroczeniu przez ubezpieczonego rocznego limitu. Powyższe wynika z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o sus.

Przepisy ustawy o sus ani rozporządzenia wykonawcze do tego aktu prawnego nie wskazują kolejności zaliczania wypłat podlegających oskładkowaniu do rocznego limitu. W praktyce, gdy w danym miesiącu kalendarzowym pracownik uzyskuje oskładkowane przychody tylko z tytułu stosunku pracy, ustalenia rocznego limitu dokonuje się w sposób narastający, biorąc pod uwagę kolejność wypłat.

Może się jednak zdarzyć, że pracownica, tak jak w pytaniu, w danym miesiącu kalendarzowym obok wynagrodzenia za pracę otrzyma również zasiłek macierzyński. Od obydwu tych świadczeń oblicza się składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dwa tytuły do ubezpieczeń).

Zdaniem redakcji, gdyby wypłaty nastąpiły w różnych terminach, przy ustalaniu rocznego limitu należałoby uwzględnić najpierw wypłatę dokonaną wcześniej, a następnie - w zakresie pozostałego limitu - kolejną wypłatę. Wątpliwości powstają jednak wtedy, gdy wynagrodzenie za pracę i zasiłek macierzyński zostaną wypłacone tego samego dnia. Czy w takiej sytuacji przy ustalaniu rocznego limitu pierwszeństwo należy przyznać wynagrodzeniu za pracę, zasiłkowi macierzyńskiemu, czy też brak jest podstaw do ustalenia takiej kolejności? Uważamy, że w takim przypadku podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe należy ustalić proporcjonalnie do każdej z wypłat (wynagrodzenia za pracę i zasiłku macierzyńskiego). Przyjęcie takiego rozwiązania wydaje się uzasadnione wobec braku przepisów określających pierwszeństwo w przypadku wypłat dokonanych tego samego dnia z różnych tytułów do ubezpieczeń. Czy pogląd ten podziela ZUS? Z pytaniem w tej sprawie nasze Wydawnictwo wystąpiło do ZUS. 

ZUSW dniu 6 sierpnia 2026 r. otrzymaliśmy stanowisko ZUS, w którym czytamy, że: "(...) zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony.

Z powyższych przepisów wynika, że odpowiedzialność za ustalenie prawidłowej podstawy wymiaru składek w przypadku przekroczenia przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu spoczywa na płatniku składek wypłacającym tego samego dnia wynagrodzenie i jednocześnie np. zasiłek macierzyński. Należy zauważyć, że przychód ze stosunku pracy oraz kwota np. zasiłku macierzyńskiego wypłacone w tym samym dniu tworzą jedną łączną podstawę wymiaru składek w danym dniu. Przepisy ubezpieczeniowe nie definiują wyższości wynagrodzenia nad zasiłkiem ani odwrotnie, decyduje moment postawienia środków do dyspozycji ubezpieczonego. Sposób w jaki ustali prawidłowo tę podstawę należy do płatnika.

Natomiast w przypadku wypłaty np. wynagrodzeń tego samego dnia przez więcej niż jednego płatnika w miesiącu przekroczenia przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, odpowiedzialność za prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru składek spoczywa na ubezpieczonym. Zatem o sposobie ustalenia tej podstawy (prawidłowej podstawy) decyduje ubezpieczony w porozumieniu z tymi płatnikami.".

ZUS ZUS nie udzielił odpowiedzi na postawione przez nas pytanie. Jednakże w cytowanym stanowisku wskazał, że: "Przepisy ubezpieczeniowe nie definiują wyższości wynagrodzenia nad zasiłkiem ani odwrotnie, decyduje moment postawienia środków do dyspozycji ubezpieczonego. Sposób w jaki ustali prawidłowo tę podstawę należy do płatnika. (...)". Naszym zdaniem w takim przypadku do obliczania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe można przyjąć metodę stosowaną w sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony w dwóch zakładach pracy. Wówczas każdy z pracodawców odprowadza składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyliczone według następującej proporcji:

a : b = x : c
stąd: x = (a x c) : b

gdzie:
x - kwota przekroczenia rocznego limitu przez ubezpieczonego za dany miesiąc u pracodawcy A (lub B),
a - kwota przekroczenia rocznego limitu ogółem (licząc narastająco od początku roku) za dany miesiąc u obydwu pracodawców,
b - łączna kwota przychodu osiągnięta u pracodawcy A i B przez ubezpieczonego za miesiąc, w którym nastąpiło przekroczenie,
c - przychód osiągnięty u pracodawcy A (lub B) za miesiąc, w którym nastąpiło przekroczenie.
Przykład

Przyjmujemy, że pracodawca z pytania wypłacił pracownicy 31 sierpnia 2026 r. zasiłek macierzyński w wysokości 10.548,90 zł i wynagrodzenie za pracę w kwocie 15.000 zł (łącznie 25.548,90 zł). Ponadto zakładamy, że w tym miesiącu nastąpiło przekroczenie rocznego limitu o 9.548,90 zł, a kwota niepowodująca tego przekroczenia wynosiła 16.000 zł.

Pracodawca składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe z tytułu:

  • pobierania zasiłku macierzyńskiego obliczył od podstawy wymiaru w wysokości 6.606,25 zł, zgodnie z wyliczeniem: (9.548,90 zł x 10.548,90 zł) : 25.548,90 zł = 3.942,65 zł; 10.548,90 zł - 3.942,65 zł = 6.606,25 zł,
  • umowy o pracę obliczył od podstawy wymiaru w wysokości 9.393,75 zł, zgodnie z wyliczeniem: (9.548,90 zł x 15.000 zł) : 25.548,90 zł = 5.606,25 zł; 15.000 zł - 5.606,25 zł = 9.393,75 zł.