W przypadku pierwszego zatrudnienia pracowniczego, zakładowy staż pracy, co do zasady, będzie dopiero naliczany od dnia powstania stosunku pracy, gdyż jest on sumą okresów zatrudnienia u danego pracodawcy oraz poprzednich pracodawców, jeśli zmiana pracodawców nastąpiła w trybie art. 231 K.p. lub przepisów szczególnych przewidujących następstwo prawne. Niewykluczone jednak, że pracownik wcześniej świadczył pracę dla pracodawcy w ramach m.in. okresów aktywności zawodowej z art. 3021 § 1-7 K.p. np. okresów wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług (do której stosuje się przepisy o zleceniu), umowy agencyjnej. W takim przypadku okresy takiej pracy zostaną wliczone do zakładowego stażu pracy (art. 3021 § 8 K.p.).
| Przykład |
Student przez 2 lata wykonywał umowy zlecenia w agencji marketingowej. Po ukończeniu studiów agencja zawarła z nim umowę o pracę, pierwszą w jego życiu. Początkowy zakładowy i ogólny (patrz dalej) staż pracy wyniósł w przypadku tego pracownika 2 lata wskutek uwzględnienia okresu pracy w ramach umowy zlecenia. Co do stażu urlopowego - patrz pkt 4 opracowania.
Wskazane wyżej okresy aktywności zawodowej z art. 3021 § 1-7 K.p. wejdą też do ogólnego stażu pracy, który stanowi sumę okresów zatrudnienia pracowniczego u różnych pracodawców oraz innych okresów wliczanych do okresów zatrudnienia na podstawie konkretnych przepisów prawa pracy (tzw. okresy zaliczalne). Do ogólnego stażu pracy trzeba również wliczyć okresy aktywności zawodowej z art. 3021 § 1-7 K.p. (są okresami zaliczalnymi), które pracownik wykonywał na rzecz innych podmiotów niż jego pierwszy w życiu pracodawca. Podstawę wliczenia tych okresów do stażu pracy stanowi obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. art. 3021 K.p., który u pracodawców z sektora finansów publicznych stosuje się już od tej daty, a u pracodawców prywatnych - od 1 maja 2026 r. (art. 9 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy..., Dz. U. poz. 1423, dalej ustawy stażowej). Więcej na ten temat pisaliśmy m.in. w UiPP nr 1/2026, str. 56 i nr 9/2026, str. 8.
| Przykład |
Pracownica od 1 września 2026 r. podjęła pierwszą w życiu pracę na podstawie umowy o pracę. Wcześniej przez 18 miesięcy współpracowała przy prowadzonej przez męża działalności gospodarczej (pomagała w prowadzeniu sklepu). Z tytułu współpracy podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Okres współpracy podlega wliczeniu do jej ogólnego stażu pracy.
Zwracamy uwagę! Okresy aktywności zawodowej, o których mowa w art. 3021 § 1-7 K.p. nie muszą być zakończone, żeby zostały włączone do stażu pracy (por. odpowiedzi MRPiPS z 31 grudnia 2025 r. na pytania naszego Wydawnictwa). Jeżeli zaś pokrywają się wzajemnie lub ze stosunkiem pracy, należy przyjąć okres najkorzystniejszy dla pracownika (art. 3021 § 10 K.p.).