Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 5 (653) z dnia 01.03.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Środek trwały użytkowany bez udokumentowania

W przypadku gdy jednostka ustali, że środek trwały jest użytkowany bez udokumentowania, stanowiąc w ewidencji środek trwały w budowie, wówczas uznaje go, nadaje mu cechy obiektu inwentarzowego i ujmuje w wartości początkowej, jaką ten składnik aktywów miałby, gdyby był poprawnie wprowadzony do ewidencji księgowej środków trwałych. Wartość początkowa ujawnionego środka trwałego pomniejsza w tym przypadku koszty środków trwałych w budowie (por. pkt 6.30 KSR nr 11).

Przykład

I. Założenia:

  1. Spółka z o.o. zakupiła w 2025 r. budynek wraz z gruntem. W akcie notarialnym widniała jedna cena transakcji: 800.000 zł bez wyszczególnienia wartości budynku i gruntu. Budynek wymagał remontu, by dostosować go do potrzeb spółki. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2025 r. remont nie został jeszcze zakończony. Dotychczasowe koszty remontu budynku wynosiły: 300.000 zł.
  2. W wyniku inwentaryzacji środków trwałych w budowie okazało się, iż pomyłkowo wprowadzono na konto 08 "Środki trwałe w budowie" wartość budynku wraz z gruntem. Saldo konta 08 na 31 grudnia 2025 r. wynosiło: 800.000 zł + 300.000 zł = 1.100.000 zł.
  3. Grunt i budynek powinny być odrębnymi obiektami inwentarzowymi. Dokonana przez rzeczoznawcę wycena nieruchomości wykazała, iż procentowy udział wartości budynku w ogólnej wartości nieruchomości wynosi 63%. Zatem wartość budynku wprowadzona do ewidencji powinna wynosić: 800.000 zł × 63% = 504.000 zł. Z kolei procentowy udział wartości gruntu w ogólnej wartości nieruchomości wynosi 37%. Zatem wartość gruntu wprowadzona do ewidencji powinna wynosić: 800.000 zł × 37% = 296.000 zł.
  4. Spółka dokonała ujawnienia gruntu w ewidencji środków trwałych w grudniu 2025 r. Wartość początkowa gruntu wynosi: 296.000 zł.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. OT - wprowadzenie środka trwałego ujawnionego podczas inwentaryzacji do ewidencji bilansowej (nadwyżka inwentaryzacyjna) 296.000 zł 01 24-1/1
2. PK - rozliczenie nadwyżki środka trwałego przez zmniejszenie kosztów środka trwałego w budowie 296.000 zł 24-1/1 08

III. Księgowania:

Środek trwały użytkowany bez udokumentowania