Jednostka zaciągnęła kredyt obrotowy w rachunku kredytowym, od którego bank pobrał prowizję z góry, w wyniku czego na rachunek bankowy wpłynęła kwota niższa niż kwota zobowiązania do spłaty. W jaki sposób należy ująć i rozliczyć tę różnicę w księgach rachunkowych? Czy prowizja ta może zostać jednorazowo zaliczona do kosztów finansowych?
| Różnica pomiędzy kwotą otrzymanych środków a wartością zobowiązania stanowi, co do zasady, czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów i odpisuje się je w koszty finansowe w równych ratach przez okres trwania kredytu. W przypadku jednak gdy kwota prowizji jest nieistotna, to można ją zaliczyć jednorazowo w momencie poniesienia w ciężar kosztów finansowych. |
Jeżeli zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie, to różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty finansowe w równych ratach, w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie. Tak wynika z art. 39 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Rozliczanie prowizji, w okresie na jaki jednostka zaciągnęła kredyt, może odbywać się za pomocą konta 65-1 "Inne rozliczenia międzyokresowe". W takim przypadku prowizja od kredytu dotycząca przyszłych okresów, ujęta na tym koncie, będzie rozliczana sukcesywnie w ciężar kosztów finansowych.
Ustawa o rachunkowości nie formułuje co prawda wprost żadnego uproszczenia odnoszącego się do czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jednak zgodnie z ogólną zasadą istotności (art. 8 ust. 1 ustawy) jednostki mają zapewnić wyodrębnienie wszystkich zdarzeń istotnych dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki. Zatem nie ma obowiązku wyodrębnienia zdarzeń nieistotnych, w tym nieistotnych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Tak wynika z treści pkt 12.9 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 16 "Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości" (KSR nr 16). Według pkt 12.10 tego standardu, uproszczenie dotyczące czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów polega na tym, że jednostka określa kwotę lub procent - próg istotności przy początkowym ujęciu - poniżej których rozliczenia w czasie uważa się za nieistotne, a tym samym zbędne. Koszty dotyczące przyszłych okresów poniżej tej wartości ujmuje się jako koszty bieżącej działalności.
Jeśli zatem kwota pobranej prowizji, która pomniejszyła przyznany kredyt, zostanie uznana przez jednostkę za nieistotną i jej jednorazowe zarachowanie w koszty nie zniekształci wyniku finansowego, to nie znajduje uzasadnienia rozliczanie jej w czasie. Odnosi się ją wówczas bezpośrednio w koszty finansowe, zapisem po stronie Wn konta 75-1 "Koszty finansowe", w korespondencji ze stroną Ma konta 13-4 "Kredyty bankowe".