Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 5 (653) z dnia 01.03.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Ujęcie w księgach rachunkowych spornej faktury dotyczącej zakupu usługi

Otrzymaliśmy od kontrahenta fakturę za zakup usługi budowlanej. Kwestionujemy jednak wartość wskazaną na tej fakturze, ponieważ jest ona wyższa niż kwota uprzednio uzgodniona z kontrahentem. Czy taką fakturę powinniśmy ująć w księgach rachunkowych?

W przypadku gdy otrzymana faktura potwierdza wykonaną usługę, ale jednostka kwestionuje wartość na jaką została wystawiona, gdyż jest ona np. wyższa niż wcześniej uzgodniono, wskazane jest ująć taką fakturę w księgach rachunkowych, a jej kwestionowaną część pozostawić do czasu wyjaśnienia sprawy i otrzymania faktury korygującej na koncie 30 "Rozliczenie zakupu".

W księgach rachunkowych danego okresu sprawozdawczego należy ująć każde zdarzenie gospodarcze, które miało miejsce w tym okresie. Co więcej księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie oraz bieżąco. Za rzetelne uznaje się księgi, w których dokonane zapisy wiernie odzwierciedlają stan rzeczywisty. Podstawą dokonywania zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe, które powinny być rzetelne, a więc zgodne z faktycznym przebiegiem dokumentowanych operacji gospodarczych, kompletne - tj. zawierające co najmniej elementy wskazane w art. 21 ustawy o rachunkowości - oraz wolne od błędów rachunkowych (por. art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ww. ustawy). Jak wynika zatem z powyższych zasad bilansowych, jeśli otrzymana faktura potwierdza wykonanie usługi, to należy ująć ją w księgach rachunkowych, nawet jeśli jednostka nie zgadza się z wartością z niej wynikającą.

W kwestii prawa do odliczenia VAT, w przypadku faktur spornych, należy odnieść się do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) ustawy o VAT, z którego wynika, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne, podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością. Oznacza to, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w zakresie tej części kwoty wykazanej na fakturze, która jest kwestionowana i nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi transakcji.

Ewidencja księgowa faktury zakupu, której wartość jest kwestionowana przez jednostkę

1. FZ - faktura dokumentująca wykonanie usługi:

a) wartość brutto zobowiązania wobec dostawcy:

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami",

b) VAT naliczony podlegający odliczeniu (w części niekwestionowanej przez jednostkę):

- Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie",
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu",

c) ujęcie kosztu usługi w wysokości akceptowanej przez jednostkę:

- Wn konto 40-3 "Usługi obce" lub konto zespołu 5,
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu".

Uwaga: Saldo Wn pozostałe na koncie 30 odzwierciedla kwestionowaną wartość netto faktury i nieodliczony VAT. Będzie figurowało ono na tym koncie do czasu wyjaśnienia sporu i otrzymania faktury korygującej.