Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 17 (665) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Zasady bieżącej ewidencji i wyceny towarów

W świetle art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o rachunkowości, przez rzeczowe aktywa obrotowe rozumie się materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Rzeczowe aktywa obrotowe są przeznaczone do zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy (por. art. 3 ust. 1 pkt 18a ww. ustawy).

Towary na dzień ich nabycia ujmuje się w księgach rachunkowych w cenach nabycia. W ramach uproszczeń można je także ujmować w cenach zakupu, jeśli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki (por. art. 28 ust. 11 pkt 1 oraz art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości).

W odniesieniu do towarów można również stosować uproszczoną metodę ich ewidencji, polegającą na odpisywaniu ich w koszty w momencie zakupu, ustalaniu ich stanu niepóźniej niż na dzień bilansowy oraz korekcie kosztów o wartość tego stanu (por. art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości).

Ustawa o rachunkowości dopuszcza także ujęcie w księgach rachunkowych towarów na dzień nabycia w cenach przyjętych do ewidencji, czyli w tzw. stałych cenach ewidencyjnych, z uwzględnieniem różnic pomiędzy tymi cenami a rzeczywistymi cenami ich nabycia albo zakupu, albo kosztami wytworzenia (por. art. 34 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Podsumowanie zasad wyceny towarów na dzień ich nabycia przedstawia poniższa tabela.

Lp. Sposób wyceny/ewidencji towarów Podstawa prawna (ustawa o rachunkowości) Opis
1. Cena nabycia Art. 28 ust. 11 pkt 1 Towary wycenia się w cenie nabycia, obejmującej cenę zakupu powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem (np. transport, załadunek, ubezpieczenie), pomniejszoną o rabaty, opusty i inne zmniejszenia
2. Cena zakupu Art. 34 ust. 1 pkt 1 Towary wycenia się według ceny zakupu, czyli kwoty należnej sprzedawcy, łącznie z niepodlegającym odliczeniu VAT i podatkiem akcyzowym, a w przypadku importu powiększonej o obciążenia o charakterze publicznoprawnym, pomniejszonej o rabaty, opusty i inne zmniejszenia ceny, bez doliczania kosztów zakupu
3. Ceny ewidencyjne Art. 34 ust. 2 Towary mogą być ujmowane w cenach ewidencyjnych ustalonych przez jednostkę; różnice między cenami ewidencyjnymi a rzeczywistymi rozlicza się za pomocą odchyleń od cen ewidencyjnych
4. Uproszczona metoda ewidencji towarów Art. 17 ust. 2 pkt 4 Towary odpisuje się bezpośrednio w koszty w momencie zakupu, a następnie ustala się ich stan niepóźniej niż na dzień bilansowy i dokonuje korekty kosztów o wartość niesprzedanych towarów