Pojedynczy lub zbiorczy obiekt inwentarzowy
Pojedynczy obiekt to indywidualny środek trwały. Typowym, pojedynczym obiektem inwentarzowym jest np. działka wyodrębniona w księdze wieczystej (w przypadku gruntów) lub samochód (w przypadku środków transportu). Nie łączy się w jeden (pojedynczy) obiekt inwentarzowy kilku indywidualnych składników aktywów, jeżeli każdy spełnia definicję środka trwałego, nawet wtedy gdy są ze sobą połączone (por. 5.6-5.7 KSR nr 11).
|
Przykład Budynek lub budowla nie stanowią jednego obiektu z gruntem, na którym zostały posadowione, mimo iż są z nim trwale połączone. Decydują o tym różne grupy klasyfikacji rodzajowej środków trwałych oraz fakt, iż budynek lub budowla są amortyzowane, a grunt nie. Podobnie budynki w zabudowie szeregowej nie stanowią jednego obiektu inwentarzowego, mimo iż posiadają wspólne ściany. Kluczowa jest tu zdolność do samodzielnego wykonywania funkcji przez każdy z tych budynków |
Natomiast zbiorczy obiekt inwentarzowy to obiekt, w którego skład wchodzą co najmniej dwa środki trwałe. Każdy z nich mógłby stanowić pojedynczy obiekt, jednak ich połączenie jest uzasadnione względami wskazanymi w pkt 5.8 KSR nr 11. Jak wynika z tego punktu standardu, zbiorczy obiekt inwentarzowy mogą tworzyć:
- obiekty zespolone funkcjonalnie, w skład których mogą wchodzić środki trwałe różne co do rodzaju, ale pełniące swą funkcję łącznie,
- obiekty zespolone rodzajowo, w skład których wchodzą środki trwałe identyczne lub podobne co do rodzaju (np. liczniki energii elektrycznej, meble, latarnie, wiaty komunikacyjne, pojemniki na śmieci).
Obiekt zbiorczy zespolony funkcjonalnie
Zbiorczy obiekt inwentarzowy zespolony funkcjonalnie tworzy się, gdy kilka środków trwałych jest ze sobą powiązanych i spełnia określoną funkcję łącznie. Przykładem może być gniazdo obróbcze lub taśma produkcyjna (por. pkt 5.9 KSR nr 11). Przy ustalaniu, czy takie powiązane ze sobą środki trwałe mogą zostać ujęte jako jeden obiekt inwentarzowy, należy również uwzględnić zasady wyodrębniania obiektów określone w KŚT.
|
Przykład Według opisu do grupy 4 KŚT "Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania" odrębnymi obiektami są poszczególne maszyny, urządzenia i aparaty (w tym maszyny automatyczne i półautomatyczne), a także agregaty i zespoły urządzeń wraz ze stałym wyposażeniem, powiązane ze sobą konstrukcyjnie i technologicznie w agregaty, zespoły, linie obróbki albo ciągi technologiczne. |
Obiekt zbiorczy zespolony rodzajowo
Zbiorczy obiekt inwentarzowy zespolony rodzajowo, zgodnie z pkt 5.10 KSR nr 11, może być utworzony, jeżeli wchodzące w jego skład rzeczowe aktywa trwałe:
- należą do tego samego rodzaju KŚT,
- są użytkowane w podobnych warunkach i spełniają zbliżone funkcje oraz nie zachodzi potrzeba ustalania amortyzacji odrębnie dla każdego z nich,
- jednorazowe odpisanie wartości poszczególnych składników w koszty zniekształciłoby wynik finansowy jednostki.
|
Przykład W hotelu okresowo wymieniane jest wyposażenie pokoi, w tym meble, których jednostkowa cena nabycia jest zwykle niższa od przyjętej przez jednostkę dolnej granicy wartości środków trwałych. Jeżeli jednak łączna wartość zakupionych mebli jest istotna, a jednorazowe odniesienie jej w koszty zniekształciłoby wynik finansowy, to zasadne może być ujęcie wyposażenia w środkach trwałych z zastosowaniem obiektów zbiorczych. Sposób utworzenia obiektu inwentarzowego zależy od charakteru i sposobu użytkowania mebli: 1) meble wbudowane, trwale połączone z budynkiem - wchodzą w skład obiektu inwentarzowego, którym jest budynek; nie tworzą odrębnego obiektu zbiorczego, 2) meble wolnostojące i uniwersalne, stanowiące wyposażenie różnych pokoi - mogą być grupowane w obiekty inwentarzowe na różne sposoby, np. według wyposażenia poszczególnych pokoi, łącznie dla typowych pokoi hotelowych albo według rodzaju mebli (np. łóżka, krzesła, sofy, stoliki); ostatnie rozwiązanie może być zasadne zwłaszcza wtedy, gdy meble są przenoszone między pokojami, 3) meble wolnostojące tworzące komplet stanowiący unikalne wyposażenie konkretnego apartamentu - mogą tworzyć jeden obiekt inwentarzowy; poszczególnym elementom kompletu można nadać podnumery inwentarzowe. Nie można natomiast pierwszego wyposażenia hotelu ująć jako jednego zbiorczego obiektu razem z budynkiem, ponieważ budynek i meble należą do różnych rodzajów KŚT, a ponadto budynek ma istotną wartość. |