Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 17 (665) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Obiekty inwentarzowe w przypadku sieciowych środków trwałych

Szczególnym przypadkiem obiektów zespolonych funkcjonalnie są sieciowe środki trwałe. Na potrzeby KSR nr 11 przez sieciowy środek trwały rozumie się zespół środków trwałych połączonych ze sobą w celu realizowania zadań przesyłowych, dystrybucyjnych lub transportowych. Dotyczy to m.in. sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, energetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych oraz drogowych i szynowych.

W przypadku sieciowych środków trwałych odrębnym obiektem inwentarzowym może być urządzenie pełniące w sieci indywidualną funkcję, nawet jeżeli realizowanie tej funkcji nie jest możliwe bez jego połączenia z innymi urządzeniami sieciowymi. Urządzenia takie posiadają zazwyczaj własny numer seryjny, tabliczkę znamionową, certyfikat CE itp. (por. pkt 5.12-5.13 KSR nr 11).

Przykład

Terminal komputerowy jest połączony za pomocą okablowania z serwerem sieciowym. Urządzenia te ściśle ze sobą współpracują - serwer nie posiada osobnej klawiatury ani monitora, natomiast terminal nie posiada dysku twardego. Terminal pełni jednak indywidualną funkcję w sieci, dlatego stanowi odrębny środek trwały od serwera.

Odrębnie należy rozpatrywać sieć komputerową w postaci okablowania. Co do zasady nie jest ona urządzeniem komputerowym, lecz może spełniać definicję sieciowego (liniowego) obiektu budowlanego i stanowić odrębny obiekt inwentarzowy. Jeżeli jednak sieć komputerowa jest trwale wbudowana w budynek lub budowlę, to wchodzi w skład obiektu inwentarzowego, którym jest ten budynek lub budowla.

Nie zalicza się natomiast do sieciowych środków trwałych instalacji tworzących obiekt inwentarzowy wspólnie z obiektem niesieciowym (por. pkt 5.12 KSR nr 11).

Przykład

Instalacje wodna, kanalizacyjna, elektryczna, sanitarna i przeciwpożarowa, trwale połączone z budynkiem, tworzą wraz z nim jeden środek trwały. Nie są traktowane jako odrębne sieciowe środki trwałe, ponieważ wchodzą w skład obiektu inwentarzowego, którym jest budynek.

W przypadku obiektów budowlanych sieciowych (liniowych) zasadą jest, że każdy obiekt budowlany stanowi odrębny środek trwały, chyba że jednostka utworzy zbiorczy obiekt inwentarzowy na zasadach określonych w KSR nr 11. Instalacje trwale związane z takim obiektem, zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i niestanowiące samodzielnych obiektów budowlanych, wchodzą w skład obsługiwanego przez nie obiektu. Urządzenia techniczne mogą natomiast stanowić odrębne obiekty inwentarzowe, jeżeli samodzielnie spełniają definicję środka trwałego (por. pkt 5.14 KSR nr 11).

Przykład

Na potrzeby ewidencji środków trwałych odrębnymi obiektami inwentarzowymi są sieć kanalizacyjna (rury), pompy zamontowane w przepompowni oraz budynek przepompowni. Podobnie w przypadku sieci energetycznej odrębnymi obiektami są sieć energetyczna (słupy i przewody), budynek transformatorowni oraz transformatory.

KSR nr 11 dopuszcza również tworzenie zbiorczych obiektów inwentarzowych obejmujących więcej niż jeden sieciowy środek trwały. Przy ich wyodrębnianiu można uwzględnić kryteria geograficzne, techniczne i historyczne (por. pkt 5.15-5.16 KSR nr 11). Kryterium geograficzne pozwala grupować elementy sieci znajdujące się na określonym terenie, np. przewody rurociągowe wykorzystywane w jednym celu na terenie zakładu lub osiedla. Nie można jednak łączyć w jeden obiekt zbiorczy sieci służących różnym celom, np. sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Kryterium techniczne wymaga natomiast uwzględnienia cech technicznych składników sieci, w tym ich rodzaju i technologii wykonania. Z kolei kryterium historyczne ma znaczenie zwłaszcza w przypadku rozbudowy istniejącej sieci. Jeżeli nowy odcinek stanowi rozbudowę istniejącego obiektu, to poniesione nakłady zwiększają wartość tego środka trwałego. Jeżeli natomiast powstaje nowy obiekt i spełnia warunki jego wyodrębnienia, to może zostać ujęty jako odrębny obiekt inwentarzowy albo - po spełnieniu właściwych kryteriów - połączony z obiektem już istniejącym.