Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 17 (665) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Inwentaryzacja rozrachunków z kontrahentami według stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości

Przywołany na wstępie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości wskazuje jedynie na obowiązek uzyskania potwierdzeń sald od banków oraz kontrahentów. Natomiast szerzej procedurę potwierdzania sald opisuje pkt 8 stanowiska w sprawie rozrachunków z kontrahentami. Wskazówki zawarte w tym stanowisku przedstawiono w poniższej tabeli.

Lp. Etap Opis Podstawa prawna
1. Przegląd sald przed uzgodnieniem Przed rozpoczęciem procedury potwierdzania sald jednostka dokonuje przeglądu sald należności od kontrahentów w celu określenia ich statusu na dzień uzgodnienia. Pkt 8 stanowiska
2. Klasyfikacja należności W ramach przeglądu identyfikuje się w szczególności należności: nieściągalne, przedawnione, umorzone, przeterminowane (z podziałem według okresu opóźnienia), sporne oraz dochodzone na drodze sądowej. Pkt 8 stanowiska
3. Zakres potwierdzanego salda Z kontrahentem potwierdzana jest kwota wymaganej zapłaty należności, obejmująca należność główną oraz naliczone na dzień uzgodnienia odsetki (umowne, ustawowe i za opóźnienie), kary umowne oraz zasądzone koszty postępowania sądowego. Pkt 3 i 6 stanowiska wyjaśnia pojęcie kwoty wymaganej zapłaty
4. Forma potwierdzenia Jednostka wysyła kontrahentowi dwa egzemplarze pisma (wezwania do potwierdzenia wysokości salda), zawierającego informację o wysokości i składowych salda należności. Kontrahent potwierdza saldo poprzez odesłanie jednego egzemplarza, podpisanego przez osobę upoważnioną. Pkt 8 stanowiska
5. Stwierdzenie różnic przez kontrahenta Jeżeli kontrahent stwierdzi różnice w wysokości salda lub jego poszczególnych składnikach, wskazuje je na egzemplarzu pisma zwracanym jednostce. Pkt 8 stanowiska
6. Potwierdzenie drogą elektroniczną Wezwanie do potwierdzenia salda oraz odpowiedź na nie mogą być przekazywane drogą elektroniczną, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej, jeżeli strony uzgodniły taką formę oraz przekazane informacje zostały odpowiednio uwierzytelnione. Pkt 8 stanowiska
7. Salda zerowe Jednostka uzgadnia również zerowe salda należności, jeżeli w ciągu roku obrotowego wystąpiły z danym kontrahentem istotne pod względem częstotliwości lub kwot obroty. Pkt 8 stanowiska
8. Termin przeprowadzenia inwentaryzacji Inwentaryzację należności w drodze potwierdzenia sald można przeprowadzić na dowolny dzień w okresie 3 miesięcy przed końcem roku obrotowego i 15 dni następnego roku obrotowego. Art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o rachunkowości, pkt 8 stanowiska
9. Brak potwierdzenia przez kontrahenta Jeżeli kontrahent nie potwierdzi salda w wyznaczonym terminie, a jednostka uzna, że saldo nie może zostać potwierdzone z uzasadnionych przyczyn, przeprowadza inwentaryzację tego salda poprzez porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikację ich wartości. Art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, pkt 8 stanowiska
10. Brak tzw. milczącego potwierdzenia Ustawa o rachunkowości nie przewiduje tzw. milczącego potwierdzenia salda. Brak odpowiedzi kontrahenta na wezwanie nie oznacza potwierdzenia salda, nawet jeżeli wezwanie zawierało klauzulę, zgodnie z którą brak odpowiedzi miałby być uznany za jego potwierdzenie. Pkt 8 stanowiska
11. Rozbieżności między saldami W przypadku różnic pomiędzy kwotami ujętymi w księgach rachunkowych jednostki a kwotami wskazanymi przez kontrahenta jednostka wyjaśnia przyczyny ich powstania oraz ustala sposób ich rozliczenia. Art. 27 ust. 1 ustawy o rachunkowości, pkt 8 stanowiska
12. Ujęcie korekt Jeżeli jednostka uzna korektę salda za zasadną, ujmuje ją w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, którego dotyczy inwentaryzacja. Art. 27 ust. 2 ustawy o rachunkowości, pkt 8 stanowiska
13. Kontrahenci zagraniczni Rozrachunki z kontrahentami zagranicznymi inwentaryzuje się według tych samych zasad co rozrachunki w walucie polskiej, przy czym uzgodnienie sald przeprowadza się w walucie obcej. Pkt 8 stanowiska