Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

nr 17 (665) z dnia 01.09.2026

www.poznajprodukty.gofin.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Czy koszt badań archeologicznych można doliczyć do wartości początkowej gruntu?

Jednostka posiada w ewidencji środków trwałych grunt, który zamierza sprzedać. Potencjalny nabywca zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie badań archeologicznych tej nieruchomości. Czy poniesione w związku z tym koszty zwiększają wartość początkową gruntu?

Koszty badań archeologicznych gruntu, poniesione na prośbę potencjalnego nabywcy w związku z planowaną sprzedażą nieruchomości, nie zwiększają wartości początkowej gruntu. Stanowią one koszty okresu, w którym zostały poniesione.

Do środków trwałych zalicza się grunty spełniające warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości. Grunt ujmuje się w ewidencji środków trwałych z chwilą jego nabycia, ponieważ jest on kompletny i zdatny do użytku już w momencie wejścia jednostki w jego posiadanie. Wartością początkową gruntu jest jego cena nabycia, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości. Obejmuje ona cenę zakupu powiększoną o koszty bezpośrednio związane z nabyciem, takie jak m.in. opłaty notarialne, PCC czy opłatę za wpis do księgi wieczystej. Jak wskazano w pkt 6.6 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 11 "Środki trwałe", cena nabycia obejmuje ogół kosztów pozostających w związku przyczynowo-skutkowym z pozyskaniem środka trwałego, poniesionych od dnia podjęcia udokumentowanej decyzji o jego pozyskaniu do dnia udokumentowanego przyjęcia go do użytkowania.

Po przyjęciu środka trwałego do używania jego wartość początkowa może zostać zwiększona o koszty jego ulepszenia polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji środka trwałego i powodującego wzrost jego wartości użytkowej. (por. art. 31 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Koszty badań archeologicznych zostały poniesione już po przyjęciu gruntu do użytkowania i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z jego nabyciem. Nie stanowią także kosztów ulepszenia gruntu. Ich poniesienie wynika wyłącznie z planowanej sprzedaży nieruchomości i zostało podyktowane oczekiwaniami potencjalnego nabywcy. W konsekwencji wydatki te nie mogą zwiększyć wartości początkowej gruntu. Jednostka powinna ująć je w pozostałych kosztach operacyjnych okresu, w którym zostały poniesione, jako koszty związane z przygotowaniem środka trwałego do sprzedaży (por. art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b ustawy o rachunkowości).