Niezamortyzowana wartość początkowa wyburzanej nieruchomości
W przedstawionej w ww. pkt 1 definicji kosztu wytworzenia środka trwałego nie wskazano - jako elementu wartości początkowej nowo budowanego środka trwałego - niezamortyzowanej wartości początkowej likwidowanego środka trwałego. Rozstrzygając kwestię rozliczenia kosztów likwidacji środka trwałego bezpośrednio do kosztów podatkowych należy wskazać, że możliwość uznania za taki koszt niezamortyzowanej wartości środków trwałych należy oceniać zarówno poprzez kryterium racjonalnego i ekonomicznego działania przedsiębiorcy, jak i osiągania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Ponadto likwidacja nie może być powodowana zmianą rodzaju prowadzonej działalności.
Tak więc niezamortyzowana wartość początkowa likwidowanego środka trwałego nie podlega zaliczeniu do wartości początkowej nowego (budowanego) środka trwałego, lecz stanowi ona koszt uzyskania przychodu na zasadach ogólnych, tj. stosownie do regulacji art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP (odpowiednio art. 22 ust. 1 ustawy o PDOF).
Potwierdzenie takiego stanowiska w przedmiotowej kwestii można odnaleźć m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 22 maja 2025 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.137.2025.2.BS). Stwierdzono w niej m.in.:
"(...) w rozpatrywanej sprawie wykorzystywane dotychczas w działalności szpitala środki trwałe (budynki) ulegną częściowej likwidacji w celu budowy nowego obiektu, a ich częściowa likwidacja została podyktowana względami ekonomicznymi (rozwój działalności medycznej), a w wyniku realizacji inwestycji nie zostanie zmieniony rodzaj prowadzonej działalności. Oba budynki stanowią odrębne środki trwałe, a szpital dokona ich likwidacji w części koniecznej do wybudowania nowego budynku będącego odrębnym środkiem trwałym. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym szpital powinien zaliczyć stratę powstałą w związku z likwidacją nie w pełni umorzonych środków trwałych jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów w wysokości niezamortyzowanej wartości tych budynków w likwidowanej części przypadającej na każdy budynek.
Tym samym, nieumorzona wartość likwidowanych środków trwałych w części przypadającej na likwidowane budynki obciąży bieżące koszty operacyjne szpitala i tym samym pomniejszy podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych i nie wpłynie na zwiększenie wartości początkowej nowo wytworzonego środka trwałego, a tym samym nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodu poprzez dokonywane odpisy amortyzacyjne. (...)"
