PoznajProdukty.gofin.pl
Poznaj nasze produkty wydawnicze ZA DARMO !

Gazeta Podatkowa

nr 17 (1788) z dnia 01.03.2021
Powrót
A A A
print
prev magazine next

Uproszczone sprawozdanie finansowe organizacji pozarządowej

Źródło: Gazeta Podatkowa nr 17 (1788) z dnia 01.03.2021, strona 12

Wzór uproszczonego sprawozdania finansowego zamieszczonego w załączniku nr 6 do ustawy o rachunkowości przeznaczony jest dla organizacji pozarządowych. Uwzględniono w nim specyfikę działalności takich jednostek oraz wymogi ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Organizacja pozarządowa

Do podmiotów sporządzających uproszczone sprawozdanie finansowe według załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości zalicza się jednostki wskazane w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 ze zm.) z wyłączeniem spółek kapitałowych oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy. Zatem sprawozdanie finansowe według załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości mogą przygotować prowadzące księgi rachunkowe:

1) organizacje pozarządowe, którymi są:

a) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

b) niedziałające w celu osiągnięcia zysku

- osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia,

2) prowadzące działalność pożytku publicznego:

a) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego,

b) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Wymienione podmioty mogą również sporządzać sprawozdanie finansowe według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości (patrz: Pytania BILANS 2020). Przy czym są one wyłączone z grona jednostek mogących przygotować to sprawozdanie zgodnie ze wzorem z załączników nr 4 i nr 5 (por. art. 3 ust. 1e pkt 8 ustawy o rachunkowości).

Elementy sprawozdania finansowego

Na sprawozdanie finansowe sporządzane zgodnie ze wzorem z załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości składają się: bilans, rachunek zysków i strat (wariant kalkulacyjny) oraz informacja dodatkowa (obejmująca także wprowadzenie do sprawozdania finansowego). Wzór ten dostosowany jest do specyfiki działalności organizacji pozarządowych, zarówno tych prowadzących jedynie działalność statutową, jak również takich, które prowadzą także działalność gospodarczą.

Pozostałe ułatwienia

Poza uproszczonym sprawozdaniem finansowym organizacje pozarządowe mogą przyjąć, w ramach zasad (polityki) rachunkowości, inne ułatwienia przewidziane w ustawie o rachunkowości, o ile nie wpływa to negatywnie na przedstawienie rzetelnego i jasnego obrazu jednostki. Jeśli dany podmiot za poprzedni rok obrotowy nie przekroczył co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

1) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego - 25,5 mln zł,

2) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów - 51 mln zł,

3) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty - 50 osób,

może przyjąć następujące uproszczenia:

  • kwalifikować umowy do leasingu finansowego według zasad określonych w przepisach podatkowych (art. 3 ust. 6 ustawy o rachunkowości), 
  • zrezygnować z zachowania zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów w zakresie tworzenia odpisów aktualizujących wartość aktywów oraz rezerw na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń (art. 7 ust. 2b ustawy), 
  • nie stosować rozporządzenia o instrumentach finansowych (art. 28b ustawy), 
  • dokonywać odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych według zasad określonych w przepisach podatkowych (art. 32 ust. 7 ustawy), 
  • odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego (art. 37 ust. 10 ustawy), 
  • nie dokonywać biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników (art. 39 ust. 6 ustawy).

Brak sprawozdania

Jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, czyli organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego spełniające wskazane w tym przepisie warunki, mogą nie prowadzić ksiąg rachunkowych i nie sporządzać sprawozdania finansowego (por. art. 2 ust. 5 i 6 ustawy o rachunkowości). Wówczas prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2050). Decyzję w tej sprawie podejmuje organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości (por. art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości). Trzeba mieć na uwadze, że o prowadzeniu takiej ewidencji należy zawiadomić naczelnika właściwego urzędu skarbowego.

Pytania BILANS 2020

W naszym stowarzyszeniu, wpisanym do rejestru stowarzyszeń oraz rejestru przedsiębiorców, ze względu na pandemię COVID-19 w 2020 r. nie miało miejsca żadne zdarzenie gospodarcze. Czy w takiej sytuacji mamy obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego za 2020 r.?

Jeśli stowarzyszenie, o którym mowa w pytaniu, prowadzi księgi rachunkowe, ma obowiązek zamknięcia ich na dzień kończący 2020 r. i sporządzenia sprawozdania finansowego za ten rok, mimo że w tym roku nie wystąpiły żadne zdarzenia gospodarcze.

Księgi rachunkowe zamyka się, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości, na dzień kończący rok obrotowy. Wiąże się to z obowiązkiem sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego (art. 45 ust. 1 tej ustawy). Przedsiębiorca może być zwolniony z tych obowiązków jedynie w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Jak bowiem stanowi art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości, można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.

Z pytania wynika, że stowarzyszenie jest wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS, więc ma obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego za 2020 r. w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych na stronie Ministerstwa Finansów i przesłania go do KRS - nawet gdy w 2020 r. nie wystąpiły żadne zdarzenia gospodarcze.


Nasza fundacja chce sporządzić sprawozdanie finansowe za 2020 r. według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, a nie według załącznika nr 6. Czy wystarczy zamieszczenie odpowiedniego zapisu w tej kwestii w zasadach (polityce) rachunkowości?

Decyzję w sprawie wyboru załącznika do ustawy o rachunkowości (nr 1 czy nr 6), według którego fundacja przygotowuje roczne sprawozdanie finansowe, podejmuje kierownik jednostki, tj. zarząd. Odpowiedni zapis w tej sprawie trzeba zamieścić w dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości.

Fundacja, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o rachunkowości, sporządza sprawozdanie finansowe na dzień kończący rok obrotowy zasadniczo według załącznika nr 6 do tej ustawy. Przy czym ma ona także możliwość przygotowania poszczególnych elementów sprawozdania finansowego w szerszym zakresie, czyli według załącznika nr 1. Tak wynika z art. 46 ust. 6, art. 47 ust. 5 oraz art. 48 ust. 6 ustawy o rachunkowości. Informację o sposobie sporządzania sprawozdania finansowego fundacja powinna zawrzeć we wprowadzaniu do tego sprawozdania - w przypadku załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości w pkt 7 wprowadzenia, a gdy wybrała załącznik nr 6 w pkt 5 wprowadzenia.


Sprawozdawczość finansowa wybranych jednostek*
Rodzaj jednostki Stosowany załącznik do
ustawy o rachunkowości
Uwagi
Stowarzyszenie/
fundacja
Jako organizacja pozarządowa stosuje załącznik nr 6 lub nr 1. Stowarzyszenie/fundacja ma możliwość prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o rachunkowości. Wtedy nie sporządza sprawozdania finansowego.
Związek wyznaniowy Jeżeli prowadzi działalność pożytku publicznego, stosuje załącznik nr 6 lub nr 1.
Parafia Parafia jako kościelna osoba prawna nieprowadząca działalności gospodarczej prowadzi rachunkowość zgodnie z przepisami wewnętrznymi (art. 2 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Wówczas nie sporządza sprawozdania finansowego.
Związek/koło gospodyń wiejskich Jako organizacja pozarządowa stosuje załącznik nr 6 lub nr 1. Związek/koło gospodyń wiejskich ma możliwość prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, jeżeli spełnia warunki, o których mowa w art. 2 ust. 6 ustawy o rachunkowości. Wtedy nie sporządza sprawozdania finansowego.
Związek zawodowy pracowników Jeśli prowadzi działalność gospodarczą, stosuje załącznik nr 1 lub (po spełnieniu określonych warunków) załącznik nr 4 albo nr 5. Gdy nie prowadzi działalności gospodarczej stosuje załącznik nr 1 lub nr 4 (bez spełniania żadnych warunków), albo nr 5 (po spełnieniu określonych warunków). Nie może stosować załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości.
Wspólnota mieszkaniowa oraz mała wspólnota mieszkaniowa
do 7 lokali
Nie dotyczy Wspólnota mieszkaniowa, mała wspólnota mieszkaniowa do 7 lokali - nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Rada rodziców Nie dotyczy Rada rodziców będąc społecznym organem opiniodawczym i wnioskodawczym placówki oświatowej nie jest zobligowana do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Biblioteka publiczna Jako samorządowa instytucja kultury posiadająca osobowość prawną stosuje załącznik nr 1.
Zakład doskonalenia zawodowego Jeżeli działa w formie stowarzyszenia, wówczas sporządza sprawozdanie finansowe według załącznika nr 6 lub nr 1. Jako stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o rachunkowości. Wówczas nie sporządza sprawozdania finansowego.
Uczniowski klub sportowy
Ochotnicza straż pożarna
Zakład opieki zdrowotnej ZOZ działający w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej stosuje załącznik nr 1.
* W oparciu o odpowiedzi zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.podatki.gov.pl/e-sprawozdania-finansowe/pytania-i-odpowiedzi). Informacje zawarte w tabeli mają charakter ogólny, bowiem obowiązki w zakresie rachunkowości powinny być określane szczegółowo w przypadku każdej konkretnej jednostki, uwzględniając wszelkie aspekty związane z jej sytuacją prawną i profilem działalności.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217)

A A A
print
prev magazine next