Zaliczenie zwrotu VAT na sporną zaległość podatkową

Urząd skarbowy wydał decyzję określającą wysokość mojego podatku PIT za 2023 r. Odwołałem się od tej decyzji. Nie została ona opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Czy na poczet zaległości PIT wynikającej z decyzji może być zaliczona nadwyżka podatku VAT wykazana przeze mnie do zwrotu na rachunek bankowy w JPK_V7M za lipiec 2026 r.?

NIE. Urząd skarbowy nie może zaliczyć zwrotu podatku na zaległość podatkową wynikającą z nieostatecznej decyzji nieopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.

Zwrot VAT podlega z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W razie braku tych obciążeń podatnik otrzymuje zwrot podatku, chyba że złoży wniosek o zarachowanie całej lub części przysługującej mu kwoty na przyszłe zobowiązania podatkowe. Wynika tak z art. 76 § 1 w zw. z art. 76b § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Przepisy te należy stosować z uwzględnieniem regulacji dotyczących wykonania decyzji organów podatkowych.

Zasadą jest, że decyzja nakładająca na adresata obowiązek, który może być dochodzony w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega wykonaniu dopiero wtedy, gdy stanie się ostateczna. Decyzja wydana przez naczelnika urzędu skarbowego nakładająca na podatnika obowiązek uiszczenia zaległości podatkowej, od której wniesiono odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej, jest nieostateczna i nie podlega realizacji. Podatnik ma prawo wstrzymać się z zapłatą do czasu rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i potwierdzenia przez niego obowiązku dokonania płatności. Urzędowi skarbowemu nie wolno podjąć żadnych działań zmierzających do uzyskania zaległości podatkowej wynikającej z nieostatecznej decyzji - w tym dokonać z urzędu zaliczenia na zaległość podatkową nadpłaty podatku lub zwrotu VAT. Takie zaliczenie jest formą realizacji decyzji. Prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Wykonaniem decyzji nie jest ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

Realizacja nieostatecznej decyzji jest dozwolona po nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Takie rozwiązanie stosuje się, jeżeli urząd skarbowy uprawdopodobni, że zobowiązanie podatkowe wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie w przyszłości wykonane z powodu krótkiego okresu do upływu jego terminu przedawnienia, trudnej sytuacji finansowej podatnika czy wyzbywania się przez niego majątku znacznej wartości (patrz ramka). Rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest przez urząd skarbowy w formie postanowienia. Na to postanowienie przysługuje zażalenie. Nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pozwala na jej realizację, a więc także na zaliczenie z urzędu nadpłaty lub zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji.