Rozliczanie w PIT za 2025 r. dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą
1.1. Metody unikania podwójnego opodatkowania
Osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Oznacza to, że opodatkowują one w Polsce dochody (przychody) uzyskane zarówno w Polsce, jak i za granicą (art. 3 ust. 1 updof). Zasadę tę stosuje się jednak z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska (art. 4a updof).
Dochody z działalności gospodarczej są określane w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania jako tzw. zyski przedsiębiorstw.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska, z reguły stanowią, że zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim umawiającym się państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim umawiającym się państwie, jednak tylko do takiej wysokości, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.
Aby nie doszło do podwójnego opodatkowania dochodów zagranicznych (raz - za granicą w kraju osiągania dochodów, a drugi raz - w Polsce), konieczne jest zastosowanie metody unikania podwójnego opodatkowania.
Polskie regulacje, podobnie jak regulacje umów międzynarodowych, przewidują zasadniczo dwie metody unikania podwójnego opodatkowania, tj. metodę:
- wyłączenia z progresją (art. 27 ust. 8 updof),
- proporcjonalnego odliczenia (art. 27 ust. 9 i 9a oraz art. 30c ust. 4 i 5 updof).
O tym, którą z metod unikania podwójnego opodatkowania podatnik ma zastosować w swoim przypadku, decydują przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy czym w niektórych przypadkach, za sprawą Konwencji MLI zawarta w umowie metoda unikania podwójnego opodatkowania jest zmieniona - z metody wyłączenia z progresją na metodę proporcjonalnego odliczenia.
Gdy dochód został uzyskany w kraju, z którym Polska nie zawarła umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, stosowana jest metoda proporcjonalnego odliczenia.
1.2. Kurs waluty
Wyrażone w walutach obcych przychody, koszty uzyskania przychodów, a także kwoty uprawniające do odliczenia od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub obniżenia podatku, wydatki oraz podatek - przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub odpowiednio dzień poniesienia kosztu, wydatku lub zapłaty podatku (art. 11a updof). Pragniemy zauważyć, że kursy średnie walut obcych ogłaszane przez NBP dostępne są w serwisie www.wskazniki.gofin.pl.
1.3. Stosowanie do dochodów skali podatkowej
Metoda wyłączenia z progresją
Przy metodzie wyłączenia z progresją dochód z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą za pośrednictwem zakładu i tam opodatkowany, jest zwolniony od opodatkowania w Polsce (na mocy właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania), jednak ma wpływ na wysokość podatku (stopy procentowej), który przedsiębiorca zapłaci od działalności prowadzonej w Polsce.
Dochody uzyskane w 2025 r. za pośrednictwem zagranicznego zakładu podatnik powinien wykazać:
- w PIT-36(32) - w części I "Obliczenie podatku", w wierszu "Dochody osiągnięte za granicą, o które jest zwiększona podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej (przeliczone na złote)", w poz. 293 albo 294,
- w załączniku PIT/ZG(8) - w części C.1, w poz. 12 (przychód trzeba wykazać w poz. 11 tego załącznika).
Przy tej metodzie w części E zeznania PIT-36(32) "Dochody/straty ze źródeł przychodów" nie wykazuje się przychodu z działalności gospodarczej osiągniętego za granicą, kosztów uzyskania tego przychodu oraz dochodu.
Podatnik - przedsiębiorstwo w spadku dochody uzyskane w 2025 r. za pośrednictwem zagranicznego zakładu powinien wykazać:
- w PIT-36S(32) - w części G "Obliczenie podatku", w wierszu "Dochody osiągnięte za granicą, o które jest zwiększona podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej (przeliczone na złote)", w poz. 48,
- w załączniku PIT/ZG(8) - w części C.1, w poz. 12 (przychód trzeba wykazać w poz. 11 tego załącznika).
Przy tej metodzie w części D zeznania PIT-36S(32) "Dochód/strata" nie wykazuje się przychodu z działalności gospodarczej osiągniętego za granicą, kosztów uzyskania tego przychodu oraz dochodu.
Metoda proporcjonalnego odliczenia
Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia dochód z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą za pośrednictwem zakładu i tam opodatkowany, nie jest zwolniony od opodatkowania w Polsce. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów polskich i zagranicznych odlicza się kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, przypadającą proporcjonalnie na dochód zagraniczny.
Dochody uzyskane za granicą należy wykazać w PIT-36 oraz w PIT/ZG i PIT/B.
Podatnik powinien w PIT-36(32) za 2025 r. wykazać:
a) w części E "Dochody/straty ze źródeł przychodów":
- sumę przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z przychodami z działalności prowadzonej za granicą (poz. 87),
- sumę kosztów uzyskania tych przychodów (poz. 88),
- dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z dochodem z działalności prowadzonej za granicą (poz. 89),
b) w części I "Obliczenie podatku", podatek zapłacony za granicą, po przeliczeniu na złote (poz. 299 albo 300).
Podatnik - przedsiębiorstwo w spadku powinien w PIT-36S(32) za 2025 r. wykazać:
a) w części D "Dochód/strata":
- sumę przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z przychodami z działalności prowadzonej za granicą (poz. 20),
- sumę kosztów uzyskania tych przychodów (poz. 21),
- dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z dochodem z działalności prowadzonej za granicą (poz. 22),
b) w części G "Obliczenie podatku", podatek zapłacony za granicą, po przeliczeniu na złote (poz. 53).
W załączniku PIT/ZG(8) do zeznania PIT-36 i PIT-36S, w części C.1 podatnik powinien wykazać dochód z działalności gospodarczej za granicą (poz. 13) oraz podatek faktycznie zapłacony za granicą (poz. 14).
Stosując metodę proporcjonalnego odliczenia, możliwe jest skorzystanie z ulgi abolicyjnej. W tym celu do zeznania PIT-36 lub PIT-36S należy dołączyć PIT/O(30).
1.4. Obliczanie podatku liniowego
Metoda wyłączenia z progresją
Jeżeli podatnik opodatkowany podatkiem liniowym prowadzi działalność gospodarczą za granicą za pośrednictwem zakładu, a dochody uzyskane z takiej działalności są zwolnione od opodatkowania (na mocy właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania), to wówczas tych dochodów nie wykazuje w PIT-36L, PIT-36LS i PIT/B (wykazuje się w nich wyłącznie dochody uzyskane w Polsce). Ponadto do zeznania nie dołącza się załącznika PIT/ZG.
Dochody zagranicznego zakładu - metoda proporcjonalnego odliczenia
Podatnik, który wykonuje działalność za granicą, a do uzyskanych tam dochodów ma zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, wykazuje te zagraniczne dochody w PIT-36L, PIT/ZG i PIT/B. Podatek liniowy jest obliczany od łącznych krajowych i zagranicznych dochodów uzyskanych w roku podatkowym, przy czym podlega on pomniejszeniu o podatek zapłacony za granicą.
Podatnik powinien w PIT-36L(21) za 2025 r. wykazać:
a) w części E "Dochody/straty ze źródeł przychodów":
- sumę przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z przychodami z działalności prowadzonej za granicą (poz. 28),
- sumę kosztów uzyskania tych przychodów (poz. 29),
- dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z dochodem z działalności prowadzonej za granicą (poz. 30),
b) w części H "Obliczenie podatku", podatek zapłacony za granicą, po przeliczeniu na złote (poz. 77).
Z kolei podatnik - przedsiębiorstwo w spadku powinien w PIT-36LS(21) za 2025 r. wykazać:
a) w części D "Dochód/strata":
- sumę przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z przychodami z działalności prowadzonej za granicą (poz. 20),
- sumę kosztów uzyskania tych przychodów (poz. 21),
- dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z dochodem z działalności prowadzonej za granicą (poz. 22),
b) w części G "Obliczenie podatku", podatek zapłacony za granicą, po przeliczeniu na złote (poz. 51).
Ponadto w części C.2 załącznika PIT/ZG(8) do zeznania PIT-36L i PIT-36LS powinien wykazać dochód uzyskany za granicą (poz. 27) oraz podatek faktycznie zapłacony za granicą (poz. 28).
Stosując metodę proporcjonalnego odliczenia, możliwe jest skorzystanie z ulgi abolicyjnej. Jeśli podatnik skorzysta z tej preferencji, wtedy powinien do zeznania dołączyć PIT/O(30).
1.5. Opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym
Przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843), zwanej dalej ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym, nie wykluczają podatnika z opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego w przypadku uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą. Co więcej, na mocy art. 12 ust. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w przypadku opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stosuje się odpowiednio przepisy art. 27 ust. 8-9a updof.
Metoda wyłączenia z progresją
Metoda wyłączenia z progresją oznacza, że przychód osiągnięty za granicą jest wyłączony z podstawy opodatkowania w Polsce. Dlatego generalnie w PIT-28(27) i PIT-28S(26) podatnik nie uwzględnia przychodów uzyskanych za granicą, do których stosuje się metodę wyłączenia z progresją.
Z opisu do poz. 210 w PIT-28(27) wynika, że przychody zagraniczne mają jednak wpływ na ustalenie stawki podatku w przypadku przychodów, które zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. b-g ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym podlegają opodatkowaniu w Polsce ryczałtem w wysokości 8,5% przychodów do kwoty 100.000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100.000 zł.
W takim przypadku podatnik powinien w PIT-28(27) za 2025 r. wykazać:
- przychody z działalności gospodarczej objęte ryczałtem osiągnięte za granicą, o które zwiększona jest podstawa obliczenia ryczałtu do ustalenia stopy procentowej, przeliczone na złote (poz. 210),
- doliczenie do ryczałtu w związku z zastosowaniem metody wyłączenia z progresją (poz. 225 i 226),
W PIT-28S(26) za 2025 r. podatnik - przedsiębiorstwo w spadku powinien wykazać:
- przychody z działalności gospodarczej objęte ryczałtem osiągnięte za granicą, o które zwiększona jest podstawa obliczenia ryczałtu do ustalenia stopy procentowej, przeliczone na złote (poz. 152),
- doliczenie do ryczałtu w związku z zastosowaniem metody wyłączenia z progresją (poz. 164 i 165).
Metoda proporcjonalnego odliczenia
Przy tej metodzie przychód uzyskany za granicą w 2025 r. sumuje się z przychodem uzyskanym w Polsce i łączną kwotę wykazuje się w zeznaniu PIT-28(27) i PIT-28S(26) oraz informacji PIT-28/B(20).
Podatek zapłacony za granicą, podlegający odliczeniu w Polsce (do wysokości limitu) wykazuje się w PIT-28(27) (poz. 227) i PIT-28S(26) (poz. 166).
Podatnik ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, który uzyskał przychody z działalności gospodarczej za granicą, podlegające rozliczeniu w Polsce z zastosowaniem metody odliczenia proporcjonalnego, ma prawo do ulgi abolicyjnej, o której mowa w art. 27g updof. Prawo to wynika z art. 13a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Ulgę abolicyjną wykazuje się w załączniku PIT/O (w części C), a następnie należy ją przenieść do zeznania PIT-28 albo PIT-28S.
