Powypadkowa naprawa samochodu osobowego pokryta odszkodowaniem

Samochód osobowy będący środkiem trwałym w firmie uczestniczył w kolizji drogowej, w wyniku której uległ uszkodzeniu. Za naprawę warsztat samochodowy wystawił w czerwcu 2026 r. fakturę. Samochód posiada dobrowolne ubezpieczenie AC. W lipcu podatnik otrzymał odszkodowanie pokrywające koszty naprawy. Czy wydatki za naprawę mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli zostały pokryte odszkodowaniem od ubezpieczyciela? Czy uzyskane odszkodowanie będzie zwolnione od podatku?

W opisanym stanie faktycznym poniesione wydatki na powypadkową naprawę samochodu mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w pełnej wysokości, o ile samochód był wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Otrzymane odszkodowanie na pokrycie szkody będzie w pełnej wysokości przychodem podatkowym, który nie korzysta ze zwolnienia od podatku.

1.1. Wydatki poniesione na naprawę

Ogólne zasady

Wydatki na naprawę samochodu na gruncie podatku dochodowego kwalifikowane są do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, które określone zostały w art. 15 ust. 1 updop i art. 22 ust. 1 updof. Stosownie do tych przepisów kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop i art. 23 updof.

Oznacza to, że zasadniczo wszystkie poniesione wydatki, a więc bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwaniem przychodów, po wyłączeniu znajdujących się w katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym m.in. z osiąganymi przychodami.

Wydatki na powypadkową naprawę samochodu osobowego są zaliczane generalnie do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami, tj. do tzw. kosztów pośrednich, które są potrącalne w dacie ich poniesienia. Za dzień poniesienia uznaje się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury/rachunku lub innego dowodu w przypadku braku faktury/rachunku (art. 15 ust. 4d-4e updop i art. 22 ust. 5c-5d updof).

Przy zaliczaniu omawianych wydatków do kosztów podatkowych należy mieć na uwadze ograniczenia zawarte w art. 16 ust. 1 pkt 51 i ust. 5a updop oraz art. 23 ust. 1 pkt 46a i ust. 5a updof. Dotyczą one ujmowania w kosztach wydatków związanych z używaniem firmowych samochodów osobowych wykorzystywanych do tzw. celów mieszanych. W dyspozycji tych przepisów znajdują się bowiem również wydatki na powypadkową naprawę takich samochodów. Z powołanych przepisów wynika, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania firmowego samochodu osobowego na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej - jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Przy czym poniesione wydatki obejmują także podatek od towarów i usług, który zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego, oraz naliczony podatek od towarów i usług, w tej części, w jakiej zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług.

W pytaniu nie zostało wskazane, czy samochód jest wykorzystywany wyłącznie na potrzeby działalności gospodarczej, czy również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Jeżeli służy podatnikowi wyłącznie do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, to wydatki poniesione na jego naprawę będą kosztem uzyskania przychodów w pełnej wysokości. W sytuacji gdy jest wykorzystywany do tzw. celów mieszanych, wówczas do kosztów podatkowych można zaliczyć tylko 75% poniesionych wydatków na naprawę samochodu oraz 75% naliczonego podatku VAT, który zgodnie z przepisami ustawy o VAT nie podlega odliczeniu.

Należy podkreślić, że generalnie samochód osobowy uznaje się za wykorzystywany wyłącznie do celów związanych z działalnością gospodarczą podatnika w przypadku prowadzenia przez podatnika ewidencji przebiegu pojazdu na podstawie przepisów o VAT. Tak wynika z analizy art. 16 ust. 5f updop i art. 23 ust. 5f updof.

Dobrowolne ubezpieczenie samochodu a koszty podatkowe

W kontekście omawianego problemu należy również zwrócić uwagę na art. 16 ust. 1 pkt 50 updop i art. 23 ust. 1 pkt 48 updof. Na ich podstawie z kosztów podatkowych wyłączone zostały straty powstałe w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz koszty ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym.

W analizowanym przypadku przepisy te nie mają zastosowania, gdyż samochód, który uczestniczył w wypadku, posiada polisę AC, a zatem był objęty ubezpieczeniem dobrowolnym. Tak więc koszty jego remontu powypadkowego mogą być zaliczone do kosztów.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 kwietnia 2026 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.111.2026.3.AA.

Organ podatkowy odniósł się w niej również do możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów niepodlegającego odliczeniu podatku VAT od nabywanych usług naprawy samochodu, które są wyłączone z kosztów podatkowych z uwagi na brak ubezpieczenia dobrowolnego. Stwierdził, że: "Z faktury za naprawę samochodu osobowego wykorzystywanego przez Pana do celów mieszanych może Pan odliczyć 50% kwoty podatku VAT. Nieodliczona część podatku VAT może podlegać ujęciu w kosztach podatkowych w ramach limitu 75%. Poniesione wydatki, o których mowa m.in. w art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 23 ust. 5a tej ustawy, obejmują podatek VAT, który zgodnie z przepisami o VAT nie stanowi podatku naliczonego, oraz naliczony podatek VAT, w tej części, w jakiej zgodnie z przepisami o podatku VAT podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku VAT. Na podstawie faktury może Pan zaliczyć do kosztów 75% kwoty podatku VAT niepodlegającej odliczeniu, czyli 75% z 50% kwoty podatku VAT".

1.2. Odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela

Co do zasady, przychodem z działalności gospodarczej są wszelkie przysporzenia majątkowe, uzyskane w związku z tą działalnością, o ile ustawa nie wyłącza ich z tej kategorii. Do przychodów z tego źródła należy zaliczyć odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 12 ust. 1 pkt 1 updop i art. 14 ust. 2 pkt 12 updof).

Organy podatkowe podkreślają, że do odszkodowań nie ma zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a updop i art. 14 ust. 3 pkt 3a updof, na podstawie których do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania.

Co istotne, przychodem podatnika z tytułu otrzymanego od ubezpieczyciela odszkodowania z tytułu szkody dotyczącej samochodu osobowego, jest cała wartość odszkodowania, nawet jeśli podatnik nie zaliczył do kosztów wydatków na naprawę powypadkową lub zaliczył tylko część tych wydatków. Również w przypadku gdy odszkodowanie zostało wypłacone z OC sprawcy, będzie ono stanowiło (u otrzymującego) przychód w pełnej wysokości. Takiej sytuacji dotyczy powołana interpretacja z 1 kwietnia 2026 r. W opisanym w niej stanie faktycznym szkoda została pokryta z polisy OC sprawcy. Wskazując art. 14 ust. 3 pkt 3a updof, organ podatkowy stwierdził, że: "Z przytoczonego przepisu wynika, że w przypadku, gdy podatnik poniesie wydatek, który zostaje sfinansowany kwotą pochodzącą z tytułu ubezpieczenia, nie można mówić o zwrocie wydatku poniesionego przez podatnika. Otrzymane odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia jest realizacją świadczenia wynikającego z postanowień umowy ubezpieczenia i stanowi wyrównanie poniesionego wydatku (na pokrycie szkody z majątku podatnika), w kwocie odpowiadającej poniesionemu przez podatnika wydatkowi, a nie zwrot tego wydatku. Tym samym, kwoty wypłaconych odszkodowań, nawet na pokrycie wydatków poniesionych przez podatnika, niezaliczanych do kosztów uzyskania przychodów, nie stanowią zwrotu wydatków, w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".

Zatem, gdy podatnik otrzyma od ubezpieczyciela odszkodowanie w związku ze szkodą komunikacyjną samochodu stanowiącego jego środek trwały, to uzyskuje on z tego tytułu przychód podatkowy objęty dyspozycją art. 12 ust. 1 pkt 1 updop i art. 14 ust. 2 pkt 12 updof. Przychód u otrzymującego powstaje również, w sytuacji gdy ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie bezpośrednio do wykonawcy naprawy uszkodzonego auta (por. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 lipca 2023 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.497.2023.2.AC).

Przychód z tytułu otrzymanego odszkodowania powstaje w momencie jego faktycznego uzyskania przez podatnika, tj. generalnie w momencie jego wpływu na rachunek bankowy podatnika. Jeżeli jednak firma ubezpieczeniowa nie przekazuje odszkodowania bezpośrednio do podatnika, lecz na rachunek bankowy warsztatu dokonującego powypadkowej naprawy samochodu, to w takiej sytuacji przyjmuje się, że przychód podatkowy z tytułu odszkodowania powstaje w dacie przekazania odszkodowania do tego podmiotu.

1.3. Zwolnienie odszkodowania od podatku

Warto wspomnieć, że w określonych sytuacjach, odszkodowania za szkody w środkach trwałych mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Z treści art. 17 ust. 1 pkt 54a updop i art. 21 ust. 1 pkt 29b updof wynika, że wolne od podatku są odszkodowania za szkody w środku trwałym, z wyłączeniem samochodu osobowego, w części wydatkowanej w roku podatkowym lub w roku bezpośrednio po nim następującym na remont tego środka trwałego albo na zakup lub na wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego zaliczonego zgodnie z Klasyfikacją do tego samego rodzaju co środek trwały, z którym związana była taka szkoda. Wówczas art. 16 ust. 1 pkt 48 updop i art. 23 ust. 1 pkt 45 updof stosuje się odpowiednio.

W opisanym przypadku szkoda dotyczy samochodu osobowego będącego środkiem trwałym. Oznacza to, że dotyczące tej szkody odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia od podatku.