Obowiązek skierowania na wstępne badania lekarskie
Pracodawca musi skierować osobę przyjmowaną do pracy po raz pierwszy w życiu na wstępne badania lekarskie (art. 229 § 1 pkt 1 i § 4a K.p.). Jest to obowiązek bezwzględny, ponieważ nie ma w tym przypadku zastosowania art. 229 § 11 i 12 K.p.
Osoba przyjmowana do pracy jest zobligowana wykonać wstępne badania lekarskie, w celu uzyskania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku, w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na te badania. Bez aktualnego orzeczenia pracodawca nie może dopuścić jej do pracy (art. 229 § 4 K.p.). Orzeczenie jest aktualne w okresie w nim wymienionym, jeżeli stan zdrowia pracownika w dniu dopuszczenia do pracy pozwala mu ją podjąć (por. wyroki SN z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt I PK 44/02 i z 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt I PK 146/16).
Gdyby orzeczenie lekarskie wskazywało istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i tym samym niezdolność do wykonywania albo podjęcia pracy na określonym stanowisku, wówczas pracodawca nie mógłby dopuścić do pracy osoby, której ono dotyczy. Przyjmuje się, że badania powinny być wykonywane przed rozpoczęciem pracy, czyli przed dniem powstania stosunku pracy (art. 26 K.p.). Nie wpływa to jednak na istnienie samej umowy o pracę. Pracodawca powinien więc zaproponować w takich okolicznościach rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, a przy braku zgody - dokonać wypowiedzenia, nie płacąc za okres jego trwania, skoro w tym czasie nie będzie świadczona praca i nie ma przepisu gwarantującego odpłatność takiego okresu (art. 30 § 1 pkt 1 i 2, art. 34, art. 36 § 1 i art. 80 K.p. wyrok SN z 29 października 2007 r., sygn. akt II PK 56/07). Nawet jedno przeciwwskazanie do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie uzasadnia wypowiedzenie (por. m.in. postanowienia SN z 12 maja 2021 r., sygn. akt I PSKP 12/21 i z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II PK 180/18 oraz wyrok SN z 16 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 469/99).
