Nieodzyskana kaucja za utracone opakowania zwrotne - ujęcie ewidencyjne
Na potrzeby prowadzonej działalności nabywamy napoje w butelkach, za które pobierana jest kaucja. Kaucję odnosimy na konto rozrachunkowe, w ramach którego prowadzona jest specjalna analityka. Zdarza się, że nie wszystkie butelki trafiają z powrotem do skupu. W jaki sposób rozliczyć saldo na koncie rozrachunkowym? Jeżeli takie saldo odpiszemy w koszty, czy będą to również koszty podatkowe? Jeżeli tak, to w którym momencie?
| Wartość butelek, która z obiektywnych przyczyn nie zostanie odsprzedana do skupu, może zostać odniesiona na zwiększenie pozostałych kosztów operacyjnych. Może to nastąpić w momencie ustalenia faktu utraty opakowań zwrotnych (tu: butelek). W naszej ocenie, koszt z tytułu utraty takich butelek - o ile nie jest następstwem nieracjonalnego działania - może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w momencie ujęcia go w kosztach dla celów bilansowych. |
Ustawa o rachunkowości nie określa zasad szczególnych dotyczących rozliczeń związanych z przyjęciem, zapłatą oraz zwrotem kaucji dotyczących opakowań zwrotnych.
W naszej ocenie, kaucje dotyczące opakowań zwrotnych na żadnym etapie pełnego łańcucha dostaw, co do zasady, nie powinny generować ani przychodów, ani kosztów wpływających na wynik finansowy jej uczestników.
Rozliczenia związane z takimi kaucjami można ujmować na koncie rozrachunkowym w zakresie konta 24 "Pozostałe rozrachunki", ze specjalnie utworzoną analityką wyodrębniającą kaucje zapłacone i kaucje pobrane.
Zatem ujęcie zapłaty oraz zwrotu kaucji za opakowania zwrotne w księgach rachunkowych jednostki, która zużywa zakupione napoje, może przebiegać następująco:
1) zakup opakowania kaucjowanego:
- Wn konto 24 (w analityce: Rozliczenie kaucji),
- Ma konto 24 (w analityce: Zobowiązanie z tytułu kaucji - sprzedawca) albo konto 21 "Rozrachunki z dostawcami";
2) zapłata kaucji sprzedawcy napojów:
- Wn konto 24 (w analityce: Zobowiązanie z tytułu kaucji - sprzedawca) albo konto 21,
- Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący";
3) otrzymanie zwrotu kaucji:
- Wn konto 10 "Kasa" - płatność gotówką lub w przypadku płatności np. kartą płatniczą - konto rozrachunkowe rozliczane z kontem 13-0,
- Ma konto 24 (w analityce: Rozliczenie kaucji).
W przypadku natomiast gdy opakowanie, od którego opłaciliśmy kaucję, zostanie utracone (np. ulegnie zniszczeniu lub zagubieniu), w związku z czym zwrot kaucji nie będzie już możliwy do zrealizowania (ww. operacja nr 3 nie wystąpi) wartość kaucji jako należność, która utraciła charakter aktywu, należy spisać w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych zapisem:
- Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
- Ma konto 24 (w analityce: Rozliczenie kaucji).
Spisanie utraconych kaucji w koszty powinno nastąpić w okresie, w którym ustalono/stwierdzono fakt utraty opakowań.
Odnosząc się do kwestii rozliczenia wartości utraconej kaucji w ujęciu podatkowym należy zaznaczyć, że co do zasady zarówno pobrane, jak i zapłacone kaucje są neutralne podatkowo, tj. nie stanowią ani przychodów, ani kosztów podatkowych.
Odrębną kwestię może stanowić rozliczenie kaucji, które nie mogą być odzyskane ze względu na utratę kaucjonowanych opakowań.
W naszej ocenie, jeżeli utrata takich opakowań (tu: butelek) nie jest następstwem zaniedbań w zakresie gospodarki opakowaniami, lecz wynika z przyczyn niezależnych od podatnika, np. nieumyślne zniszczenie opakowania (stłuczenie szklanej butelki), to wartość spisanej w koszty kaucji może być uznana za koszt podatkowy. Zaznaczmy jednak, że podatkowe podejście do przedmiotowej kwestii nie jest jeszcze ukształtowane i trudno przesądzić, czy tak samo będą uznawały organy podatkowe.
