Oświadczenie ubezpieczonego do celów zasiłku opiekuńczego
W lutym 2026 r. z powodu silnych mrozów szkoła, do której uczęszcza córka pracownika, była zamknięta. Pracownik zgłosił ten fakt na bieżąco i dodatkowo wystąpił o zasiłek opiekuńczy. Córka pracownika ma 7 lat. Czy oprócz wniosku o zasiłek opiekuńczy złożonego przez pracownika na formularzu Z-15A pracownik powinien przedłożyć jeszcze jakiś dokument, np. komunikat ze strony szkoły o jej zamknięciu z powodu mrozów?
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki m.in. nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem. Taką możliwość daje art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501 ze zm.), zwanej ustawą zasiłkową.
Przy czym warto pamiętać, że zasiłek opiekuńczy przysługuje w ramach limitu określonego w art. 33 ustawy zasiłkowej, a ponadto we wskazanym limicie niezależnie od liczby osób uprawnionych do zasiłku opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki, gdy poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny, co nie dotyczy jedynie opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.
Ponadto przy ocenie prawa do zasiłku opiekuńczego w sytuacji opisanej w pytaniu istotne znaczenie ma nieprzewidziane zamknięcie placówki, a ponieważ ustawodawca nie zdefiniował kwestii dotyczącej nieprzewidzianego zamknięcia, to we wskazanym zakresie można posiłkować się stanowiskiem organu rentowego zawartym w komentarzu do ustawy zasiłkowej, dostępnym na www.zus.pl. Wynika z niego, że za nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub szkoły, do których uczęszcza dziecko, uważa się takie zamknięcie tych placówek, o którym ubezpieczony został zawiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed dniem ich zamknięcia.
Jeśli chodzi o dokumentowanie prawa do zasiłku opiekuńczego to kwestie te reguluje § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 ust. 2, § 27, § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz. U. z 2025 r. poz. 616 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że dokumentem niezbędnym do przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w wieku do lat 8 w sytuacji, o której mowa w pytaniu, jest:
- zaświadczenie płatnika składek (gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS) zawierające w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem - informacje określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
- wniosek o zasiłek opiekuńczy, zawierający dane określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia,
- oświadczenie ubezpieczonego - w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do którego uczęszcza dziecko.
Z przywołanych przepisów wynika, że do celów nabycia prawa do zasiłku opiekuńczego w omawianym przypadku nie jest konieczne przedkładanie przez pracownika wskazanego komunikatu ze strony szkoły o jej zamknięciu z powodu mrozów, a jedynie oświadczenie ubezpieczonego o zamknięciu szkoły, do której uczęszcza jego dziecko. Oświadczenie takie może on złożyć na specjalnie przygotowanym formularzu ZAS-36 (patrz: Przykładowo wypełnione części formularza ZAS-36).
|
