Składka na FGŚP w przypadku zatrudnienia pomocy domowej

Wspólnik spółki cywilnej jest emerytem. Zatrudnia prywatnie, na podstawie umowy o pracę, pomoc domową. Nie opłacał za nią składki na FGŚP. Jednak ZUS niedawno naliczył za tę osobę, z urzędu, składkę na ten fundusz. Czy składka na FGŚP faktycznie jest w tym przypadku należna?

NIE. Zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych reguluje ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 186). Składki na FGŚP są opłacane za pracowników w rozumieniu przepisów tej ustawy, a konkretnie art. 10. Za pracownika uważa się osobę fizyczną, która zgodnie z przepisami polskiego prawa:

• pozostaje w stosunku pracy,
• jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą,
• wykonuje pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
• wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną, spółdzielnią kółek rolniczych lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych.

Składkę na FGŚP opłaca się za okresy trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Dlatego pracodawca nie ma obowiązku opłacania jej za osoby objęte ubezpieczeniami społecznymi na zasadzie dobrowolności. Nie musi też płacić składki na ten fundusz po dacie jego niewypłacalności.

Pracownikiem w rozumieniu ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy nie jest natomiast pomoc domowa zatrudniona na etacie przez - tak jak w omawianej sytuacji - osobę fizyczną.

Jeśli w przypadku, o którym mowa w pytaniu, została wydana przez ZUS decyzja w sprawie naliczenia składek na FGŚP, płatnik może się od niej odwołać, kwestionując w odwołaniu przypis składek. Jeżeli płatnik nie otrzymał decyzji administracyjnej, powinien sporządzić korektę dokumentów rozliczeniowych za miesiące, za które ZUS naliczył mu składkę na FGŚP za zatrudnioną pomoc domową. Ponieważ składka na ten fundusz jest wykazywana jedynie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, wystarczy, że płatnik skoryguje same deklaracje, bez załączania do niej imiennych raportów. Jeśli płatnik nie ma żadnych zaległości w opłacaniu składek, to po przekazaniu korekty deklaracji powstanie na jego koncie w ZUS nadpłata składek, którą może zaliczyć na poczet przyszłych składek lub wystąpić do ZUS z wnioskiem o jej zwrot na druku ZUS-RZS-P.

W odwołaniu od decyzji ZUS bądź korespondencji z organem rentowym (np. opisującej złożoną korektę deklaracji) płatnik powinien powołać się na ww. art. 10 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych (...).