Przejście na kwartalny VAT a obowiązek przesyłania podatkowej księgi za 2026 r. w formie pliku JPK

W 2026 r. kontynuuję prowadzenie działalności gospodarczej. Od tego roku będę rozliczał VAT kwartalnie. Czy zwalnia mnie to od obowiązku prowadzenia podatkowej księgi elektronicznie i jej przesłania za ten rok podatkowy w formie pliku JPK?

Tak. W sytuacji rozliczania w 2026 r. VAT za okresy kwartalne, podatnik nie musi w tym roku prowadzić podatkowej księgi elektronicznie. Tym samym nie dotyczy go również obowiązek przesłania tej księgi w formie pliku JPK.

Na podstawie art. 24a ust. 1 updof, m.in. osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych. Z kolei art. 24a ust. 1e updof obliguje tych podatników do prowadzenia księgi i ewidencji przy użyciu programów komputerowych. Z obowiązkiem tym łączy się integralnie wymóg ich przesyłania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego:

• po zakończeniu roku podatkowego w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania,
• w odpowiedniej strukturze logicznej (pliku JPK_PKPIR i JPK_ST).

Wspomniane obowiązki nie dotyczą wszystkich podatników. Określone grupy podatników są nimi obejmowane zgodnie z ustalonym ustawowo harmonogramem. Regulacje w tym zakresie zawiera art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 ze zm.). Z jego treści wynika, że omawiane księgi i ewidencje będzie trzeba prowadzić przy użyciu programów komputerowych i przesyłać po raz pierwszy za rok podatkowy rozpoczynający się po:

1) 31 grudnia 2025 r. - w przypadku podmiotów obowiązanych do przesyłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 zgodnie z art. 109 ust. 3b ustawy o VAT (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.),

2) 31 grudnia 2026 r. - w przypadku pozostałych podmiotów.

Tym samym w 2026 r. podatkową księgę muszą prowadzić w formie elektronicznej podatnicy (podmioty), którzy rozliczają VAT za okresy miesięczne i przesyłają plik JPK_V7M (deklarację wraz z ewidencją). Natomiast po zakończeniu tego roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, księgi będzie należało przesłać w odpowiedniej strukturze logicznej naczelnikowi urzędu skarbowego.

Podatników (podmioty) rozliczających VAT za okresy kwartalne wspomniane obowiązki obejmą dopiero od 1 stycznia 2027 r.

Przypominamy, że nasze Wydawnictwo wystąpiło do Ministerstwa Finansów z pytaniem, w jakim terminie należy złożyć zawiadomienie o wyborze kwartalnego VAT, aby odroczyć obowiązki w zakresie JPK_PD?

W odpowiedzi otrzymanej przez nas 24 listopada 2025 r. wyjaśniono: "Jeżeli (...) na podstawie przepisów ustawy o podatku VAT, zostanie skutecznie dokonany wybór kwartalnego rozliczenia podatku VAT w 2026 r., poprzez złożenie stosownego zawiadomienia do 25 lutego 2026 r., to dla celów podatku dochodowego, podmioty, które dokonają takiego wyboru, nie będą obowiązane od 1 stycznia 2026 r. do elektronicznego prowadzenia ksiąg podatkowych i ich przesyłania w formie plików JPK po zakończeniu roku".

Kierując się zaprezentowanym stanowiskiem w odniesieniu do sytuacji przedstawionej przez podatnika, można wnosić, że skoro w 2026 r. kontynuuje on działalność gospodarczą i w terminie do 25 lutego 2026 r. złożył zawiadomienie o wyborze kwartalnego VAT, to nie ma w 2026 r. obowiązku prowadzenia podatkowej księgi w formie elektronicznej i przesłania jej do urzędu skarbowego w formie pliku JPK.