Odszkodowanie za nieuprawnione zajmowanie nieruchomości
Podatniczka otrzymuje od miasta odszkodowanie za bezumowne korzystanie z jej lokalu przez osoby z prawem do lokalu socjalnego. Odszkodowanie obejmuje kwotę odpowiadającą czynszowi, jaki przysługiwałby za najem lokalu w ramach umowy najmu, oraz opłaty za media, które podatniczka musi opłacać w związku z korzystaniem z lokalu przez osoby objęte eksmisją. Czy odszkodowanie w części obejmującej opłaty za media jest przychodem podlegającym opodatkowaniu?
Według organów podatkowych w takim przypadku przychodem, od którego należy zapłacić podatek dochodowy, jest pełna kwota odszkodowania, w tym część rekompensująca koszty mediów.
W przypadku zawarcia umowy najmu strony mogłyby się umówić, że koszty mediów obciążają najemcę. Wówczas podatniczka nie traktowałaby opłat za media jako przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jednak w opisanej sytuacji nie mamy do czynienia z przychodem z najmu, tylko z przychodem z innych źródeł w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 updof. Roszczenie o przyznanie odszkodowania wynika z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725). W świetle ustawowych regulacji, gdy osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na mocy wyroku gmina nie dostarczyła lokalu, to właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy. Wysokość odszkodowania nie jest określona wprost w przepisach ustawy, nie wskazuje ona również zasad jego ustalania. Organy podatkowe przyjmują natomiast, że odszkodowanie nie rekompensuje tzw. szkody rzeczywistej, tylko stanowi wyrównanie korzyści, które właściciel lokalu mógłby osiągnąć, gdyby bez przeszkód mógł dysponować swoją własnością. W rezultacie odszkodowanie to w całości, tj. również w części dotyczącej zwrotu opłat za media, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym (por. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 stycznia 2025 r., nr 0113-KDIPT2-3.4011.660.2024.2.PR).
