Opodatkowanie wynagrodzeń pracownika wykonującego pracę za granicą
Spółka zawarła umowę o pracę zdalną z osobą mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Hiszpanii. Pracownik świadczy pracę na rzecz polskiego pracodawcy wyłącznie zdalnie (z terytorium Hiszpanii). Czy w związku z wypłatą wynagrodzenia spółka powinna pobierać i odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy w Polsce, czy w Hiszpanii?
Wynagrodzenie, o którym mowa w opisanym stanie faktycznym podlega opodatkowaniu w Hiszpanii, a nie w Polsce, wobec czego spółka nie powinna pobierać i odprowadzać w Polsce zaliczek na PIT od tego wynagrodzenia.
Kwestia, czy spółka jako zagraniczny pracodawca jest zobowiązana do poboru zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzenia pracownika i ich odprowadzania do hiszpańskiego organu podatkowego, podlega ocenie na gruncie wewnętrznych przepisów podatkowych Hiszpanii.
Zgodnie z przepisami ustawy o PIT osoby fizyczne mogą podlegać w Polsce nieograniczonemu albo ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Zakres tego obowiązku uzależniony jest od tego, czy dana osoba fizyczna posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce.
Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że opodatkowaniu w Polsce podlegają wszystkie osiągane przez nią dochody (przychody), bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast osoba fizyczna niemająca miejsca zamieszkania w Polsce podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W takim przypadku opodatkowaniu w Polsce podlegają wyłącznie dochody (przychody) osiągane na terytorium Polski. Tak wynika z art. 3 ust. 1 i 2a updof.
Katalog dochodów (przychodów), które uznaje się za osiągane na terytorium Polski przez podatników podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, zawarty został w art. 3 ust. 2b updof. Ma on charakter otwarty. Obejmuje m.in. dochody (przychody) z pracy wykonywanej na terytorium Polski na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia.
Tak więc opodatkowanie dochodów osiąganych przez osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Polski miejsca zamieszkania, w ramach ograniczonego obowiązku podatkowego, uzależnione jest od osiągnięcia tych dochodów na terytorium Polski i wykonywania pracy na terenie Polski.
Wymienione przepisy stosuje się z uwzględnieniem właściwej umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, której stroną jest Polska (art. 4a updof).
Miejsce opodatkowania dochodów z pracy, zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania, uzależnione jest nie tyle od podmiotu wypłacającego wynagrodzenie, ile przede wszystkim od miejsca wykonywania pracy. Pierwszeństwo w opodatkowaniu dochodów z pracy najemnej ma to państwo, w którym praca jest wykonywana, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w konkretnej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania. Za miejsce wykonywania pracy należy co do zasady uznać miejsce, w którym osoba fizyczna faktycznie przebywa i wykonuje pracę, za którą otrzymuje wynagrodzenie.
Z art. 15 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1982 r. nr 17, poz. 127) wynika, że wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę osób mających miejsce zamieszkania w Hiszpanii, których praca wykonywana jest na terytorium Hiszpanii, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, tj. w Hiszpanii.
Od tej zasady art. 15 ust. 2 umowy przewiduje wyjątek dotyczący przypadków, w których osoba mająca miejsce zamieszkania w jednym z umawiających się państw otrzymuje wynagrodzenie za pracę wykonywaną w drugim państwie. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w analizowanym przypadku.
Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma miejsce zamieszkania w Hiszpanii (nie jest polskim rezydentem podatkowym), a zatem dochody otrzymywane przez tę osobę z tytułu pracy wykonywanej w Hiszpanii nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, lecz w Hiszpanii. W takiej sytuacji na polskim pracodawcy nie ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek od dochodów uzyskanych przez podatnika z pracy wykonywanej poza terytorium Polski (art. 32 ust. 9 updof).
