PoznajProdukty.gofin.pl
Poznaj nasze produkty wydawnicze ZA DARMO !

Poradnik VAT

nr 5 (605) z dnia 10.03.2024
Powrót
A A A
print
prev magazine next

Czytelnicy pytają

Źródło: Poradnik VAT nr 5 (605) z dnia 10.03.2024, strona 28

1. Stosowanie kasy fiskalnej w działalności nierejestrowej

Rozpoczęłam świadczenie usług polegających na pieczeniu wyrobów cukierniczych (ciasta, torty itp.) oraz wyrobów garmażeryjnych. Klienci po wcześniejszym telefonicznym złożeniu zamówienia towary te osobiście odbierają z mojego domu. Nie mam obowiązku rejestrowania działalności gospodarczej, gdyż mój przychód nie przekroczy w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Czy pomimo tego mam obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny i czy sprzedaż taką muszę ewidencjonować w kasie fiskalnej?

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na niewielką skalę mogą prowadzić tzw. działalność nierejestrową. Wynika to z przepisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), zgodnie z którym nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

  • której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 ze zm.), czyli w 2024 r. - od 1 stycznia do 30 czerwca kwoty 3.181,50 zł, a od 1 lipca do 31 grudnia kwoty 3.225 zł, i
  • która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

Wątpliwość Czytelniczki dotyczy m.in. obowiązku rejestracji jako podatnika VAT w przypadku świadczenia usług polegających na pieczeniu wyrobów cukierniczych oraz wyrobów garmażeryjnych w domu przy nieprzekroczeniu limitu określonego w ww. ustawie - Prawo przedsiębiorców. Przepisy tej ustawy i ustawy o VAT nie są bowiem w tym zakresie tożsame.

Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwolniona od podatku jest sprzedaż dokonywana przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Z kolei zgodnie z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w art. 113 ust. 1. Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego powyższą wartość, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Warto w tym miejscu również nadmienić, że osoba prowadząca działalność nierejestrową musi mieć na uwadze, że sprzedaż wyrobów i usług określonych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wyłączy ją z prawa do korzystania ze zwolnienia z VAT niezależnie od wartości sprzedaży.

W związku z powyższym, osoba fizyczna, która na gruncie ustawy - Prawo przedsiębiorców nie jest uważana za przedsiębiorcę (np. nie przekroczyła limitu przychodu wskazanego w ustawie) i w świetle tych przepisów prowadzi tzw. działalność nierejestrową, na podstawie przepisów ustawy o VAT jest podatnikiem, który w opisywanej sytuacji może korzystać ze zwolnienia podmiotowego i nie musi składać formularza rejestracyjnego VAT-R.

Natomiast obowiązki w zakresie prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej zostały uregulowane w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem do prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

W rozporządzeniu w sprawie zwolnień przewidziano sytuacje, kiedy podatnicy mogą korzystać ze zwolnień ze stosowania kas, a także przypadki, kiedy należy bezwzględnie ewidencjonować sprzedaż na rzecz osób prywatnych (czyli kiedy nie można korzystać z przewidzianych w tym rozporządzeniu zwolnień).

Z przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wynika, iż podatnicy rozpoczynający po dniu 31 grudnia 2023 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz ww. osób zwolnieni są z ewidencjonowania w danym roku podatkowym, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży z tego tytułu nie przekroczy, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności, kwoty 20.000 zł. Zwolnienie to nie ma jednak charakteru bezwarunkowego. Jeżeli bowiem w trakcie roku wartość sprzedaży proporcjonalnie do okresu dokonywanej sprzedaży przekroczy określony limit, zwolnienie straci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym obrót przekroczył ww. limit (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).

Trzeba również w tym miejscu nadmienić, iż na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 lit. i) omawianego rozporządzenia, żadnych zwolnień z obowiązku ewidencjonowania nie stosuje się w przypadku świadczenia usług związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56.10, PKWiU 56.21, PKWiU ex 56.29, PKWiU ex 56.30), wyłącznie:

  • świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz
  • usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering).

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 31 stycznia 2024 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.609.2023.2.MK powołując się na definicje usług restauracyjnych/gastronomicznych, czy też cateringowych w analogicznej sprawie do rozstrzyganej uznał, że: "(...) Wnioskodawczyni nie będzie dotyczyło, wynikające z zapisu § 4 ust. 1 pkt 2 lit. i) powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r., wyłączenie ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

W opisie sprawy Wnioskodawczyni jednoznacznie wskazała, że będzie świadczyć usługi mieszczące się w PKWiU 56.29.1. Usługi gastronomiczne świadczone w oparciu o zawartą z klientem umowę. Usług tych Wnioskodawczyni nie będzie świadczyć w placówce gastronomicznej tylko w domu i nie będą to usługi cateringowe. Klient sam musi odebrać zakupiony towar.

Odnosząc powołany stan prawny do przedstawionego opisu sprawy należy zauważyć, że Wnioskodawczyni będzie miała obowiązek ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej, jednakże będzie mogła korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych do momentu przekroczenia kwoty 20.000 zł w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2024 r. - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (podkreślenie redakcji) (...)".

Warto również dodać, iż podatnik, którego wartość sprzedaży przekroczy limit liczony proporcjonalnie do okresu wykonywania sprzedaży, stosownie do § 2 oraz poz. 37 załącznika do rozporządzenia w sprawie zwolnień będzie mógł korzystać ze zwolnienia z ewidencjonowania ze względu na formę zapłaty (przy spełnieniu jednak dodatkowych warunków wskazanych w tym przepisie).

Reasumując

Czytelniczka świadcząca usługi, o których mowa w pytaniu, może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, jak również ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży w kasie fiskalnej ze względu na wartość sprzedaży (bądź też ze względu na formę dokonywanej zapłaty).

2. Wystawienie faktury do sprzedaży udokumentowanej fakturą z drukarki fiskalnej

Prowadzimy sprzedaż towarów na rzecz osób prywatnych oraz przedsiębiorców, którą rejestrujemy w kasie fiskalnej. Sprzedaż na rzecz firm dokumentowana jest fakturą z NIP wystawioną przy użyciu kasy fiskalnej (tzn. jest drukowana na drukarce fiskalnej). Taka faktura zawiera wszystkie dane, jakie są ujmowane na "zwykłej" fakturze. Jednakże z przyczyn technicznych na fakturach przelewowych z drukarki fiskalnej nie ma możliwości wpisania numeru konta. W związku z tym wystawiamy fakturę z naszego systemu sprzedażowego, na której ten numer się pojawia. Czy postępujemy prawidłowo w sytuacji, gdy wydrukujemy taką fakturę i poprosimy klienta o zwrot faktury fiskalnej?

Generalnie podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, zaś dokumentem potwierdzającym dokonanie takiej sprzedaży jest paragon fiskalny.

Ustawa o VAT określa sytuacje, w których podatnik jest obowiązany wystawić fakturę do sprzedaży udokumentowanej wystawionym wcześniej paragonem na rzecz ww. osób. Z art. 106b ust. 3 ustawy (z pewnymi wyjątkami) wynika bowiem, że jeśli nabywca (tj. osoba prywatna) w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dokonano sprzedaży, bądź otrzymano całość lub część zapłaty wystąpi z żądaniem wystawienia faktury, sprzedawca dokument taki musi wystawić. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 106h ust. 1 ustawy, do egzemplarza faktury pozostającego u podatnika dołącza się paragon fiskalny w postaci papierowej dotyczący tej sprzedaży albo pozostawia się w dokumentacji numer dokumentu oraz numer unikatowy kasy rejestrującej zawarte na paragonie fiskalnym w postaci elektronicznej.

Powyższy tryb postępowania nie ma jedynie zastosowania w sytuacji, gdy sprzedaż jest dokumentowana fakturą wystawioną przy zastosowaniu kasy rejestrującej, a wartość sprzedaży i kwota podatku należnego zostały zarejestrowane w raporcie fiskalnym dobowym kasy (art. 106h ust. 2 ustawy o VAT).

Ponadto, w myśl art. 106b ust. 5 ustawy o VAT w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawierał numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej. Bez tego numeru wystawienie faktury (z jego NIP) do paragonu jest niemożliwe.

Organy podatkowe w wydawanych interpretacjach konsekwentnie podkreślają, że zasadą jest dokumentowanie transakcji pomiędzy podatnikami VAT za pomocą faktur. Jednocześnie, jak wskazują przepisy ustawy nie zabraniają ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących na rzecz ww. podmiotów, ale w takim przypadku należy pamiętać, że ustawodawca do takiej sprzedaży przewidział określone warunki ewidencyjne.

Z przedstawionego pytania wynika, że w celu dokumentowania sprzedaży na rzecz firm podatnik wystawia faktury z NIP nabywcy, które są emitowane bezpośrednio z kasy fiskalnej (do których nie jest drukowany paragon). Z uwagi na nieujęcie w niej danych dotyczących numeru rachunku bankowego podatnik wystawia kolejną fakturę z numerem tego rachunku, a faktura z drukarki fiskalnej jest mu przez klienta zwracana. Oznacza to zatem, że podatnik dokumentując jedną transakcję sprzedaży wystawia dwie faktury. Takie postępowanie w opinii redakcji może zostać zakwestionowane przez organ podatkowy.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że w objaśnieniach podatkowych z dnia 16 października 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.gov.pl w sprawie uznawania paragonów fiskalnych z numerem NIP nabywcy do wartości 450 zł brutto (100 euro) za faktury uproszczone oraz zasad ewidencjonowania takich faktur w JPK_VAT z deklaracją, Minister Finansów wskazał wprost, że paragon dokumentujący sprzedaż do kwoty 450 zł brutto lub 100 euro zawierający NIP nabywcy oraz pozostałe dane wymagane dla faktury z wyłączeniem danych wskazanych w art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy, stanowi fakturę uproszczoną. Podkreślił przy tym, że z tytułu tej sprzedaży nie wystawia się dla nabywcy kolejnej faktury.

W takim przypadku wskazano, że: "(...) sprzedawca musi odmówić kupującemu wystawienia faktury standardowej. Jedna sprzedaż nie może bowiem być dokumentowana dwoma fakturami (fakturą uproszczoną - paragonem z NIP, oraz fakturą standardową) (podkreślenie redakcji) (...)".

Również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 27 października 2020 r., nr 0112-KDIL3.4012.495.2020.1.JK uznał, że: "(...) W przypadku wystawienia faktury uproszczonej - paragonu dokumentującego sprzedaż do kwoty 450 zł lub 100 euro, zawierającego numer NIP nabywcy (...) brak jest uzasadnienia na dodatkowe potwierdzenie zakupu »zwykłą« fakturą.

W takiej bowiem sytuacji dochodzi do podwójnego udokumentowania tej samej transakcji dwiema fakturami w rozumieniu przepisów ustawy, tj. najpierw fakturą uproszczoną, o której mowa w art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy i później »zwykłą« fakturą wystawioną zgodnie z art. 106e ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji takich działań dochodzi do wprowadzenia do obrotu prawnego dwóch faktur (dwa równorzędne dokumenty w świetle przepisów ustawy) dokumentujących tę samą sprzedaż, co dla sprzedawcy skutkuje obowiązkiem zapłaty wynikającej z obu tych dokumentów kwoty podatku. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Z obowiązku zapłaty podatku wynikającego z ww. paragonu fiskalnego nie zwalnia przy tym sprzedawcy fakt zwrotu tego paragonu przez nabywcę (...)".

Reasumując

Skoro w opisywanej sytuacji podatnik udokumentował sprzedaż fakturą z drukarki fiskalnej, to zdaniem redakcji, nie ma on prawa do wystawienie kolejnej "zwykłej" faktury do tej samej sprzedaży. Zwrócić należy uwagę, że w konsekwencji takich działań dochodzi do wprowadzenia do obrotu prawnego dwóch faktur dokumentujących tę samą sprzedaż, co dla podatnika skutkuje obowiązkiem zapłaty wynikającej z obu tych dokumentów kwoty podatku. Bez znaczenia jest, że faktura emitowana z kasy zostanie zwrócona podatnikowi.

A A A
print
prev magazine next
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.