Wysokość zasiłku chorobowego zleceniobiorcy opłacającego składkę na ubezpieczenie chorobowe od maksymalnej podstawy wymiaru

Zleceniobiorca wykonuje umowę zlecenia od 1 października 2024 r. i od tego dnia podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym chorobowemu. Z tytułu tej umowy do 31 marca 2025 r. przysługiwało mu miesięczne wynagrodzenie w wysokości 21.000 zł, a od 1 kwietnia 2025 r. - 25.000 zł. Zleceniobiorca jest niezdolny do pracy z powodu choroby przez kilka dni marca 2026 r. Jak należy ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, biorąc pod uwagę, że w niektórych miesiącach podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe była ograniczona do 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia?

Osoba wykonująca umowę zlecenia objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi może przystąpić dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego, na swój wniosek (art. 11 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o sus). Podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z zastrzeżeniem, że:

• przy jej ustalaniu nie stosuje się ograniczenia do rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe,
• nie może ona przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, dalej zwanej limitem.

Powyższe wynika z art. 20 ust. 1-3 ustawy o sus.

Zleceniobiorcy niezdolnemu do pracy z powodu choroby, legitymującemu się wymaganym okresem ubezpieczenia chorobowego (tzw. okresem wyczekiwania), przysługuje zasiłek chorobowy. Podstawę jego wymiaru stanowi przeciętny miesięczny przychód co do zasady za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 48 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Przez przychód, o którym mowa wyżej, należy rozumieć kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tej podstawy (art. 3 pkt 4 ustawy zasiłkowej).

W sytuacji gdy zleceniobiorca w niektórych miesiącach uzyskał miesięczne wynagrodzenie wyższe od limitu obowiązującego w danym roku kalendarzowym, to podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe podlega ograniczeniu do kwoty tego limitu. W takiej też wysokości wynagrodzenie za ten miesiąc powinno zostać przyjęte do podstawy wymiaru świadczenia chorobowego (a nie faktycznie uzyskany za ten miesiąc przychód), po pomniejszeniu o 13,71%.

Przyjmujemy założenia z pytania i dodatkowo zakładamy, że wynagrodzenie za dany miesiąc płatne jest w ostatnim dniu tego miesiąca. Zleceniobiorca jest niezdolny do pracy z powodu choroby od 1 do 6 marca 2026 r. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres od marca 2025 r. do lutego 2026 r. W tym okresie zleceniobiorca uzyskał:

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego wynosi 18.929,33 zł, zgodnie z wyliczeniem: (18.120,90 zł x 1 m-c) + (18.709,83 zł x 9 m-cy) + (20.321,29 zł x 2 m-ce) = 227.151,95 zł; 227.151,95 zł : 12 m-cy = 18.929,33 zł.

Za każdy dzień choroby zleceniobiorca otrzyma zasiłek w wysokości 504,78 zł, tj. 18.929,33 zł : 30 = 630,98 zł; 630,98 zł x 80% = 504,78 zł.

W razie gdy zleceniobiorca otrzymuje wynagrodzenie należne za dany miesiąc w następnym miesiącu (z pytania Czytelnika nie wynika, kiedy następuje wypłata), to podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może być wyższa niż limit obowiązujący w miesiącu wypłaty. W okolicznościach z pytania może dotyczyć to wynagrodzenia za grudzień 2025 r. Jeśli zleceniobiorca wynagrodzenie za grudzień 2025 r. otrzymał w styczniu 2026 r., to podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe podlegała ograniczeniu do wysokości limitu obowiązującego w 2026 r.

Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu, z tym że wynagrodzenie za dany miesiąc płatne jest 5. dnia następnego miesiąca. W związku z tym w okresie uwzględnianym w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego zleceniobiorca uzyskał:

Podstawa wymiaru zasiłku wynosi 19.063,62 zł, zgodnie z wyliczeniem: (18.120,90 zł x 1 m-c) + (18.709,83 zł x 8 m-cy) + (20.321,29 zł x 3 m-ce) = 228.763,41 zł; 228.763,41 zł : 12 m-cy = 19.063,62 zł.

Za każdy dzień choroby zleceniobiorca otrzyma zasiłek w wysokości 508,36 zł, tj. 19.063,62 zł : 30 = 635,45 zł; 635,45 zł x 80% = 508,36 zł.