Ustalenie wynagrodzenia za miesiąc, w którym pracownik niepełnosprawny uczestniczył w turnusie rehabilitacyjnym

Pracownik z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym jest zatrudniony na cały etat (jego norma dobowa to 7 godz.) i wynagradzany płacą zasadniczą w wysokości 6.000 zł. Przez 10 dni roboczych lipca br. przebywał na turnusie rehabilitacyjnym. Czy za ten miesiąc należało wypłacić mu pełne wynagrodzenie zasadnicze, czy też wynagrodzenie odpowiadające sumie wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca i za czas turnusu?

Za miesiąc, w którym pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym korzystał z turnusu rehabilitacyjnego, przysługiwała mu suma wynagrodzenia za czas tego turnusu oraz za przepracowaną część miesiąca.

Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do 21 dni roboczych zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (dalej zwolnienie od pracy na turnus). Za czas korzystania z tego uprawnienia zachowuje ona prawo do wynagrodzenia, obliczanego jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, czyli według przepisów rozporządzenia urlopowego. Te zasady określa art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884), dalej ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z § 15-17 rozporządzenia urlopowego w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, podstawę wynagrodzenia za zwolnienie od pracy na turnus stanowi suma:

• składników określonych w stałej stawce miesięcznej w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do tego wynagrodzenia - w pytaniu 6.000 zł płacy zasadniczej,
• składników zmiennych przysługujących za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc w średniej wysokości wypłaconej w ciągu 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do tego wynagrodzenia - nie występują w pytaniu, więc pomijamy też wyjątki od wskazanej reguły zapisane w § 11 i § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego,
• składników za okresy dłuższe niż 1 miesiąc w średniej wysokości wypłaconej w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia - nie występują w pytaniu.

Tak ustaloną podstawę wynagrodzenia za zwolnienie od pracy na turnus dzieli się przez współczynnik urlopowy przypisany do wielkości etatu pracownika (w 2026 r. przy pełnym etacie wynosi on 20,92). Uzyskaną w ten sposób stawkę dzienną dzieli się przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej dla pełnego etatu (w pytaniu 7 godz.). Następnie otrzymaną stawkę godzinową mnoży się przez liczbę godzin zwolnienia na turnus (§ 18-19 rozporządzenia urlopowego w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o rehabilitacji).

Przyjmujemy dane z pytania. Nominalny czas pracy w lipcu br. dla tego pracownika, wynosił 161 godzin (23 dni x 7 godz.). Za 70 godzin (10 dni x 7 godz.) zwolnienia na turnus w tym miesiącu pracownikowi przysługiwało 2.867,90 zł, zgodnie z wyliczeniem:

• stawka dzienna: 6.000 zł : 20,92 = 286,81 zł,
• stawka godzinowa: 286,81 zł : 7 godz. = 40,97 zł,
• wynagrodzenie za zwolnienie na turnus: 40,97 zł x 70 godz. = 2.867,90 zł.

W doktrynie można spotkać się ze stanowiskiem, że w sytuacji, gdy pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym jest wynagradzany wyłącznie stałą stawką miesięczną (tak jak w pytaniu), to za miesiąc, w którym korzysta z turnusu rehabilitacyjnego (przyjmując brak innych absencji w pracy) przysługuje mu ta stawka wynagrodzenia. Naszym zdaniem ten pogląd nie znajduje uzasadnienia we wskazanych wyżej przepisach ustawy o rehabilitacji, które stanowią przepisy szczególne, o jakich mowa w art. 80 K.p. Gwarantują one bowiem odpłatność za czas nieświadczenia pracy w trakcie zwolnienia na turnus, określając jednocześnie sposób ustalania wynagrodzenia za ten okres.

Nie ma prawnych wytycznych w zakresie ustalania wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca, w którym pracownik korzystał z odpłatnego zwolnienia od pracy na turnus. Można je obliczyć na dwa sposoby (wyniki będą się różniły). Pierwszy, stosowany w praktyce, polega na:

• podzieleniu stawki wynagrodzenia miesięcznego przez nominalny czas pracy w miesiącu korzystania ze zwolnienia od pracy na turnus,
• pomnożeniu uzyskanej stawki godzinowej przez liczbę godzin przepracowanych w tym miesiącu.

Drugi zakłada postępowanie zgodnie z § 12 rozporządzenia o wynagrodzeniu, mimo że przepis odnosi się do ustalania wynagrodzenia za przepracowaną część w miesiącu, w którym pracownik nie wykonuje pracy z innych powodów niż choroba i za ten okres nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Instruuje on, żeby wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca obliczać, dzieląc miesięczną stawkę wynagrodzenia przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, następnie mnożąc otrzymaną kwotę przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy, a uzyskany wynik odejmując od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Przyjmujemy, że pracownik z pytania w lipcu br. przepracował 91 godzin (161 godz. nominalnych - 70 godz. zwolnienia od pracy na turnus).

Wariant 1 - wynagrodzenie za przepracowaną część lipca br. obliczone z nominalnej stawki godzinowej:

• stawka godzinowa: 6.000 zł : 161 godz. = 37,27 zł,
• wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca: 37,27 zł x 91 godz. = 3.391,57 zł.

Wariant 2 - wynagrodzenie za przepracowaną część lipca br. obliczone zgodnie z § 12 rozporządzenia o wynagrodzeniu:

• stawka godzinowa: 6.000 zł : 161 godz. = 37,27 zł,
• kwota zmniejszenia wynagrodzenia: 37,27 zł x 70 godz. = 2.608,90 zł,
• wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca: 6.000 zł - 2.608,90 zł = 3.391,10 zł.

W wariancie 1 pracownikowi łącznie za lipiec br. przysługiwało 6.259,47 zł (3.391,57 zł + 2.867,90 zł za zwolnienie na turnus, wyliczone w poprzednim przykładzie), a w wariancie 2 - 6.259 zł (3.391,10 zł + 2.867,90 zł).

Zwracamy uwagę! Z zaprezentowanych przykładów wynika, że kwota łącznego wynagrodzenia pracownika z pytania w lipcu br. w obydwu wariantach jest wyższa od jego płacy zasadniczej (odpowiednio 6.259,47 zł i 6.259 zł wobec 6.000 zł). To efekt ustawowej metody ekwiwalentowej, której użycie powoduje, że stawka za 1 godzinę zwolnienia na turnus w tym miesiącu jest wyższa od stawki za 1 godzinę pracy: 40,97 zł > 37,27 zł. Nie miałoby to miejsca w miesiącach z 20 dniami pracy, gdyż taka liczba zapewnia pracownikowi z pytania wyższą stawkę za 1 godzinę pracy niż za 1 godzinę zwolnienia.

W sierpniu br. pracownik z pytania miał do przepracowania 20 dni, tj. 140 godzin (20 dni × 7 godz.). Gdyby w tym miesiącu korzystał przez 10 dni ze zwolnienia na turnus rehabilitacyjny, za pozostałe 10 dni (70 godz.) pracy przysługiwałoby mu wynagrodzenie w wysokości 3.000,20 zł (6.000 zł : 140 godz. = 42,86 zł; 42,86 zł x 70 godz. = 3.000,20 zł według wariantu 1). Łącznie jego wynagrodzenie za sierpień br., po doliczeniu wynagrodzenia za okres zwolnienia od pracy na turnus rehabilitacyjny w wysokości 2.867,90 zł, wyniosłoby 5.868,10 zł (3.000,20 zł + 2.867,90 zł).