Obniżenie od 1 września 2026 r. pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu
Od 1 września 2026 r. organy prowadzące szkoły i placówki publiczne nie ustalają już tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć (pensum) dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz nauczycieli prowadzących zajęcia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Z dniem 1 września 2026 r. uchylony bowiem został art. 42 ust. 7 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515), dalej ustawy KN, na podstawie art. 1 pkt 11 lit. e tiret drugie w zw. z art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela... (Dz. U. poz. 1160), dalej ustawy zmieniającej. Wcześniej pensum tych nauczycieli nie mogło przekraczać 20 godzin. Obecnie wynosi ono 18 godzin tygodniowo (pkt 3 tabeli zamieszczonej w art. 42 ust. 3 ustawy KN w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 11 lit. b w zw. z art. 19 pkt 3 ustawy zmieniającej).
Szkoły i placówki publiczne miały ponad rok na przygotowanie się do tej zmiany. Zakładamy, że została ona uwzględniona w arkuszach organizacyjnych na rok szkolny 2026/2027 w zakresie: zmiany pensum dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu oraz na kwalifikacyjnych kursach zawodowych na 18 godzin tygodniowo z poprzedniej, maksymalnej 20 godzin tygodniowo; przeliczenia liczby potrzebnych etatów w szkole lub placówce wskutek obniżenia pensum tych nauczycieli; przeniesienia do godzin ponadwymiarowych dotychczasowej 19. i 20. godziny pensum, pamiętając o limicie dla godzin ponadwymiarowych z art. 35 ust. 1-1a ustawy KN, który wynosi 1/4 pensum, za zgodą nauczyciela - 1/2 pensum, a za zgodą nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych lub nauczyciela praktycznej nauki zawodu - w jeszcze wyższym wymiarze. Zmiana pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu nastąpiła z mocy samego prawa. Nie wymaga więc wypowiedzenia zmieniającego. Jednak ze względów dowodowych i formalnych rekomendujemy dyrektorom szkół i placówek aktualizację treści umowy o pracę takich nauczycieli w formie aneksu (porozumienie stron), na co nie ma żadnego ustawowego terminu. Ewentualny brak zgody nauczyciela na podpisanie aneksu nie wpływa na obowiązywanie nowego wymiaru zajęć, gdyż wynika on bezpośrednio z ustawy. W takiej sytuacji rekomendujemy sporządzenie notatki służbowej dokumentującej odmowę oraz dołączenie jej wraz z niepodpisanym aneksem do części B akt osobowych.
Najpóźniej 1 września 2026 r. nauczyciel praktycznej nauki zawodu powinien otrzymać w postaci papierowej lub elektronicznej aktualizację informacji o warunkach zatrudnienia (art. 29 § 33 K.p. w zw. z art. 91c ust. 1 ustawy KN).
