Pracownik powołany na ćwiczenia wojskowe we wniosku o miesięczne dofinansowanie wynagrodzeń - Wn-D

Pracownik pełnosprawny, będący żołnierzem pasywnej rezerwy, został powołany na ćwiczenia wojskowe (14 dni). Na okres tej nieobecności, na jego wniosek, udzieliliśmy mu urlopu bezpłatnego. Czy tego pracownika należy uwzględnić we wniosku Wn-D w pozycjach 37 i 38 oraz 39 i 41?

Pracownik z pytania został powołany na ćwiczenia wojskowe i na okres ich trwania został mu udzielony na jego wniosek urlop bezpłatny. W czasie tego urlopu pracownik zachowuje wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem wynagrodzenia. Wynika to z art. 305 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825 z późn. zm.).

We wniosku Wn-D w części D w pozycjach 37 i 38 podaje się stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym, tj. odpowiednio w poz. 37 - ogółem, w poz. 38 - osoby niepełnosprawne. Te pozycje oblicza się jako przeciętny miesięczny stan zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy na podstawie art. 21 ust. 1 i 5, art. 28 ust. 3-5 oraz art. 2a ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z wymienionym wyżej art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, do liczby pracowników nie wlicza się osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niebędących osobami niepełnosprawnymi zatrudnionych:

• na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,
• przebywających na urlopie rodzicielskim,
• przebywających na urlopach wychowawczych,
• nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo zastępczej,
• będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy,
• nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego,
• przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy.

Na podstawie powołanego przepisu, do liczby pracowników nie wlicza się przebywającego na urlopie bezpłatnym pracownika:

• pełnosprawnego, jeżeli udzielenie tego urlopu nastąpiło na podstawie odrębnych przepisów (tu ustawy o obronie Ojczyzny); wliczeniu podlegają pracownicy korzystający z urlopu bezpłatnego na podstawie Kodeksu pracy,
• legitymującego się niepełnosprawnością, bez względu na podstawę prawną jego udzielenia (w tym Kodeksu pracy).

Z kolei w pozycji 39 w części D wniosku Wn-D wykazuje się bieżący stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym ogółem. Za okresy sprawozdawcze stan ten ustala się w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, zgodnie z art. 2 pkt 32 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1) oraz art. 3 i 5 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia. Natomiast w pozycji 41 wpisuje się średni stan zatrudnienia za 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy ogółem, stanowiący 1/12 sumy przeciętnych miesięcznych stanów zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy ustalany na podstawie przepisów powołanych w poprzednim zdaniu. Na mocy art. 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, do stanu zatrudnienia nie należy wliczać pełnosprawnych i niepełnosprawnych: praktykantów lub studentów odbywających szkolenie zawodowe na podstawie umowy o praktyce lub szkoleniu zawodowym, osób przebywających na urlopie macierzyńskim, osób przebywających na urlopie wychowawczym. Zgodnie z wyjaśnieniem PFRON, nie uwzględnia się w niej także pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym (zarówno udzielonym na podstawie Kodeksu pracy, jak i odrębnych przepisów, tu ustawy o obronie Ojczyzny) oraz osób przebywających na świadczeniu rehabilitacyjnym.

Wobec powyższego, pracownika pełnosprawnego, jak i legitymującego się niepełnosprawnością przebywającego na urlopie bezpłatnym nie należy wliczać do stanu zatrudnienia wykazywanego w pozycjach 39 i 41 wniosku Wn-D.

PFRON w stanowisku (udostępnionym naszej redakcji przez portal "Edyta Sieradzka - PEFRON"), dotyczącym uwzględniania w stanie zatrudnienia pracownika odbywającego ćwiczenia wojskowe dodatkowo wyjaśnił, że: "(...) Jeżeli jednak (...) nie mamy do czynienia z urlopem bezpłatnym, którego obowiązek udzielenia przewidują odrębne przepisy (tzw. urlop obligatoryjny), to należy mieć na uwadze, że Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w dotychczasowych wyjaśnieniach wskazywało, że pełnienie służby przygotowawczej, a także odbywanie rotacyjnych ćwiczeń wojskowych są elementami służby wojskowej. Świadczy o tym również treść art. 130 ustawy o obronie Ojczyzny, który stanowi, że czynna służba wojskowa polega również na odbywaniu ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy. Dlatego pracowników pełnosprawnych w trakcie tych aktywności należy wyłączyć ze stanu zatrudnienia w poz. 37 wniosku Wn-D. Ponadto odnośnie służby wojskowej - w kontekście wyłączeń na podstawie art. 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (poz. 39 i 41 we wniosku Wn-D) - zajął stanowisko również organ nadzorujący udzielanie pomocy publicznej w Polsce, czyli Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej UOKIK). UOKiK w piśmie z dnia 12.07.2022 r. kierowanym do PFRON wskazał, że pracownicy tej kategorii nie powinni być wliczani do stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwie. Zasygnalizował również, że generalnie osoby odbywające służbę wojskową należy potraktować tak, jak osoby przebywające na urlopach macierzyńskim, wychowawczym i bezpłatnym, tj. nie zaliczać ich do stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwie - zgodnie z funkcjonalną interpretacją definicji MŚP, która kładzie nacisk na rzeczywiste zaangażowanie pracowników w działalność przedsiębiorstwa. UOKIK podkreślił, że z praktyki decyzyjnej Komisji Europejskiej i orzecznictwa sądów unijnych wynika, że interpretacja definicji MŚP ma charakter funkcjonalny i wiąże się ściśle z ograniczeniami doświadczanymi przez MŚP, które dotyczą dostępu do informacji, kapitału, rynków oraz sieci dystrybucji, czy też nowych technologii. Wiąże się to z tym, że określając RJR danego przedsiębiorstwa, należy mieć na uwadze, aby metodologia wyliczania tego wskaźnika pozwalała na odzwierciedlenie rzeczywistej pozycji przedsiębiorstwa na rynku, na którą składają się m.in. zaangażowane przez nie zasoby ludzkie. Dlatego istotne jest, aby uwzględniać wszystkie osoby faktycznie wykonujące pracę na rzecz przedsiębiorstwa. Z tych względów zasadne wydaje się niewliczanie do składu personelu osób, których nieobecność jest traktowana jako nieobecność usprawiedliwiona niepłatna lub gdy pracy nie mogą świadczyć z uwagi na okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności.".