Wycena operacji na platformach wymiany walut
Platformy wymiany walut stanowią cyfrową alternatywę dla tradycyjnych rachunków bankowych, służąc zarówno do bieżących płatności, jak i transakcji zagranicznych. Środki zgromadzone przez jednostkę na takich platformach wykazuje się w aktywach bilansu, sporządzanego według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, w pozycji B.III.1.c) - "Środki pieniężne w kasie i na rachunkach". Jeżeli na dzień bilansowy na rachunkach platform wymiany walut pozostają środki w walucie obcej, to należy je wycenić według średniego kursu ogłoszonego przez NBP z tego dnia (por. art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości).
Jak wynika z pytania, spółka założyła konto na platformie wymiany walut, które zasila własną walutą obcą (euro), a następnie dokonuje tam wymiany na walutę polską i przelewa środki na firmowe konto złotówkowe. Istotne znaczenie dla poprawnej wyceny ma precyzyjne rozróżnienie momentu transferu od momentu wymiany środków pieniężnych.
Przelew waluty z własnego rachunku walutowego na platformę wymiany walut traktuje się jak przesunięcie środków pieniężnych na osobny (inny) rachunek własny. W związku z tym wycena tej operacji następuje po tym samym kursie, po jakim wyceniono pierwotny wpływ tej waluty (kurs historyczny). Operacja ta nie generuje różnic kursowych.
Z kolei zamiana waluty obcej na walutę polską na platformie (przewalutowanie) to w istocie sprzedaż waluty. Właściwym kursem do wyceny transakcji przewalutowania jest kurs faktycznie zastosowany przez platformę. W momencie przewalutowania powstają różnice kursowe, ponieważ następuje zamiana składnika aktywów wycenionego po kursie historycznym na składnik aktywów o konkretnej, nowej wartości w walucie polskiej.
| Operacja | Kurs do wyceny |
| Przelew z własnego konta walutowego na konto platformy | Jest to tzw. przesunięcie wewnętrzne. Do wyceny stosuje się kurs historyczny, tj. kurs, po jakim wyceniono pierwotny wpływ tej waluty obcej. Nie dochodzi tu do powstania różnic kursowych. |
| Wymiana waluty na platformie (EUR na PLN) | Do wyceny stosuje się kurs faktycznie zastosowany przez platformę. Jest to kurs, po którym platforma sprzedała walutę polską za walutę obcą. |
| Przelew z konta na platformie na konto złotówkowe | Środki pieniężne wpływają już w walucie polskiej, księguje się je w wartości nominalnej, która wynikała z wymiany. |
Poniżej na przykładzie liczbowym przedstawimy szczegółowo zasady wyceny operacji związanych z wpływem, transferem oraz przewalutowaniem walut obcych.
Przykład
I. Założenia:
- Na rachunku walutowym spółki figuruje kwota: 50.000 EUR, według dat wpływu:
a) 15.01.2026 r.: 20.000 EUR × 4,2110 zł/EUR = 84.220 zł (wpływ należności),
b) 23.01.2026 r.: 30.000 EUR × 4,2128 zł/EUR = 126.384 zł (wpływ należności),
c) łączna wartość: 210.604 zł. - Spółka 27 stycznia 2026 r. przelała: 50.000 EUR na platformę wymiany walut, gdzie dokonano przewalutowania euro na złotówki po kursie: 4,203268 zł/EUR. W wyniku tej operacji, 29 stycznia 2026 r. na rachunek złotówkowy wpłynęła kwota: 210.163,40 zł.
- Do wyceny rozchodu waluty spółka stosuje metodę FIFO.
II. Dekretacja:
| Opis operacji | Kwota | Konto | |
| Wn | Ma | ||
| 1. WB - przelew euro na konto utworzone na platformie: (20.000 EUR × 4,2110 zł/EUR) + (30.000 EUR × 4,2128 zł/EUR) = 84.220,00 zł + 126.384,00 zł = Uwaga: Rozchód z banku następuje po kursach historycznych (FIFO) |
210.604,00 zł | 13-5 | 13-1 |
| 2. WB - przewalutowanie euro na złotówki - zapisy na subkontach rachunku 13-5: 50.000 EUR × 4,203268 zł/EUR = | 210.163,40 zł | 13-5 | 13-5 |
| 3. Rozliczenie różnic kursowych na koncie 13-5: (20.000 EUR × 4,2110 zł/EUR) + (30.000 EUR × 4,2128 zł/EUR) - (50.000 EUR × 4,203268 zł/EUR) = 210.604,00 zł - 210.163,40 zł = |
440,60 zł | 75-1 | 13-5 |
| 4. WB - wpływ środków na konto złotówkowe | 210.163,40 zł | 13-0 | 13-5 |
III. Księgowania:
