Błędne odniesienie środka trwałego w ciężar kosztów

Zdarza się, że na skutek pomyłki lub błędu środek trwały zostaje ujęty w księgach rachunkowych w ciężar kosztów działalności, mimo że powinien być ujęty w ewidencji bilansowej jako środek trwały. W takiej sytuacji, w celu skorygowania ujawnionego błędu należy odpowiednio zmniejszyć wcześniej zawyżone koszty, zapisem po stronie Wn konta 24-1/1, w korespondencji z właściwym kontem kosztowym, na którym pierwotnie, błędnie ujęto wydatek.

Przykład

I. Założenia:

1. W wyniku przeprowadzonego spisu z natury środków trwałych w spółce z o.o. w grudniu 2025 r. ujawniono środek trwały.
2.  Po weryfikacji ewidencji środków trwałych oraz dokumentacji księgowej ustalono, że środek trwały został wytworzony we własnym zakresie. Spółka ustaliła, że koszt wytworzenia wyniósł: 20.000 zł i pierwotnie został odniesiony w lutym 2025 r. na konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów".

II. Dekretacja:

III. Księgowania:

Jeśli nadwyżka inwentaryzacyjna środka trwałego dotyczy okresów, za które sprawozdania finansowe są już zatwierdzone oraz ma istotną wartość, to należy potraktować ją jako korektę błędu lat ubiegłych (por. pkt 6.30 KSR nr 11). W takiej sytuacji rozliczenie nadwyżki odbywa się zapisem po stronie Wn konta 24-1/1, w korespondencji ze stroną Ma konta 82 "Rozliczenie wyniku finansowego" (w analityce: Zysk/strata z lat ubiegłych). Jak wynika bowiem z art. 54 ust. 3 ustawy o rachunkowości, jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich latach obrotowych błędu, w następstwie którego nie można uznać sprawozdania finansowego za rok lub lata poprzednie za rzetelnie i jasno przedstawiające sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki, to kwotę korekty spowodowanej usunięciem tego błędu odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako "zysk (strata) z lat ubiegłych".

Przykład

I. Założenia:

1. W wyniku inwentaryzacji w grudniu 2025 r. w spółce z o.o. ujawniono środek trwały, który nie był objęty ewidencją bilansową. Po przeprowadzeniu weryfikacji ewidencji środków trwałych oraz dokumentacji księgowej ustalono, że środek ten został przez spółkę zakupiony w 2024 r. Jego wartość początkowa wynikająca z faktury zakupu wynosi: 42.000 zł.
2. Błąd polegający na nieujęciu środka trwałego w ewidencji bilansowej spółka uznała za istotny. Sprawozdanie finansowe za 2024 r. zostało już zatwierdzone. Spółka potraktowała to zdarzenie jako korektę błędu lat ubiegłych, odnosząc nadwyżkę inwentaryzacyjną środka trwałego na konto 82 "Rozliczenie wyniku finansowego" (w analityce: Zysk za 2024 r.).
3. Zgodnie z polityką rachunkowości spółki, rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy.

II. Dekretacja:

III. Księgowania:

Uwaga: Jeśli ujawniony błąd nie zniekształca w sposób istotny wyniku finansowego spółki za lata ubiegłe, to nadwyżkę inwentaryzacyjną można odnieść na pozostałe przychody operacyjne.