Znacznik do konta kosztów odpisów aktualizujących
Jaki znacznik podatkowy powinna posiadać analityka dla konta wynikowego odpisów aktualizujących, które nigdy nie będą kosztem uzyskania przychodu? Czy będzie to znacznik PD4, czy może PD4_2?
| Do konta wynikowego analitycznego, utworzonego dla odpisów aktualizujących, które nigdy nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu, wskazane jest przypisać znacznik PD4. |
Jeżeli w ocenie jednostki istnieje duże prawdopodobieństwo, że dany składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości spodziewanych korzyści ekonomicznych, to można mówić o trwałej utracie jego wartości (por. art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości). Sytuacja taka uzasadnia dokonanie odpisu aktualizującego doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej. Odpisy aktualizujące dotyczą takich składników aktywów jak środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, zapasy towarów, materiałów, produktów gotowych, w odniesieniu do których nastąpiła utrata wartości użytkowej lub handlowej, a także należności, których spłata jest zagrożona lub wątpliwa oraz finansowych aktywów trwałych i obrotowych, których cena (wartość) rynkowa na dzień bilansowy jest niższa od ich wartości księgowej.
Odpisów aktualizujących wartość aktywów niefinansowych, w tym środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, zapasów oraz należności dokonuje się w księgach rachunkowych w ciężar konta 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne", z kolei odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych, w tym m.in. z tytułu utraty wartości akcji, udziałów, odsetek, odnosi się na konto 75-1 "Koszty finansowe".
Dla celów podatkowych odpisów aktualizujących nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Tak wynika z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 26a updop oraz art. 23 ust. 1 pkt 21 updof, które jednocześnie wprowadzają wyjątek od tej zasady. Dotyczy on odpisów aktualizujących wartość należności, określonych w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 updop oraz art. 14 updof do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie art. 16 ust. 2a pkt 1 updop oraz art. 23 ust. 3 updof. Takie odpisy są kosztami podatkowymi.
Z pytania wprost nie wynika, ale zakładamy, że nie mamy do czynienia z odpisem aktualizującym wartość należności. Zaznaczono w nim bowiem, że odpisy nigdy nie będą kosztem uzyskania przychodu. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji, gdy odpis aktualizujący dotyczy np. rzeczowych aktywów obrotowych, takich jak towary, lub aktywów trwałych, takich jak środki trwałe. Odpis aktualizujący wartość takich aktywów utworzony zgodnie z przepisami bilansowymi i odniesiony w pozostałe koszty operacyjne nie podlega zaliczeniu do kosztów podatkowych. Powstanie w związku z tym trwała różnica miedzy wynikiem finansowym a wynikiem podatkowym.
Dla potrzeb sporządzenia pliku JPK_KR_PD, do konta wynikowego lub konta pozabilansowego, na którym ujęto opisy aktualizujące będące NKUP, należy przyporządkować właściwy znacznik podatkowy. Jeśli jednostka odpisy aktualizujące wartość aktywów niefinansowych stanowiących NKUP odnosi na:
1) konto wynikowe 76-1, to wskazane jest wyodrębnienie odpowiedniego konta analitycznego, np. konta 76-1/3/1 "Koszty z tytułu aktualizacji wartości aktywów niefinansowych - NKUP",
2) konto pozabilansowe, to może w ewidencji pozabilansowej utworzyć np. konto 90-11 "Koszty z tytułu aktualizacji wartości aktywów niefinansowych - NKUP".
Zasady znakowania kont określają załączniki do rozporządzeń w sprawie dodatkowych danych. Znaczniki podatkowe służące do oznaczenia kont wynikowych (lub pozabilansowych), na których ujmowane są trwałe różnice po stronie kosztów, wymieniamy w poniższej tabeli.
| Znacznik podatkowy | Opis znacznika | |
| wynikowy | pozabilansowy | |
| PD4 | PD4_PB | Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych) |
| PD4_1 | PD4_PB_1 | Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych) - koszty związane z przychodami, w stosunku do których przepisów ustawy o podatku dochodowym nie stosuje się |
| PD4_2 | PD4_PB_2 | Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych) - koszty związane z przychodami, które nie są zaliczane do przychodów podatkowych |
| PD4_3 | PD4_PB_3 | Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (trwałe różnice pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych) - koszty związane z dochodami (przychodami) wolnymi |
Jak wynika z ww. opisu, znacznik PD4 obejmuje wszystkie koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów stanowiące trwałe różnice, o ile nie zachodzą szczególne przypadki objęte znacznikami od PD4_1 do PD4_3, przy czym znacznik PD4_2 jest przeznaczony wyłącznie dla kosztów związanych z przychodami, które nie są zaliczane do przychodów podatkowych. Odnosząc się do sytuacji przedstawionej w pytaniu, naszym zdaniem do konta wynikowego analitycznego, na którym ujęto odpisy aktualizujące, które podatkowo nigdy nie będą kosztem uzyskania przychodu, należy przypisać znacznik PD4. Nie zachodzi natomiast przesłanka do zastosowania znacznika PD4_2.
