Nowe zasady klasyfikowania wydatków na zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych
| Nowa klasyfikacja budżetowa całkowicie odchodzi od limitu 10 tys. zł przy kwalifikowaniu wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. O ostatecznym przypisaniu wydatku do odpowiedniego paragrafu decyduje sposób ujęcia danego składnika majątku trwałego w księgach rachunkowych, a także sposób jego amortyzacji, a nie wartość początkowa. |
Począwszy od 2027 r. przyporządkowania ponoszonych wydatków do odpowiednich paragrafów klasyfikacji budżetowej jednostki dokonują w oparciu o załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. poz. 582), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie nowej klasyfikacji budżetowej.
Jedną z najistotniejszych zmian wprowadzonych powyższym rozporządzeniem jest odejście od kryterium wartości środka trwałego i wartości niematerialnej i prawnej przy kwalifikowaniu wydatku jako majątkowego. Nawet nakłady na składniki majątku o niewielkiej wartości, które wcześniej ujmowano w wydatkach bieżących, będą teraz traktowane jako wydatki majątkowe. O ostatecznym przypisaniu wydatku do odpowiedniego paragrafu decyduje bowiem to czy dany składnik stanowić będzie środek trwały bądź wartość niematerialna i prawną oraz sposób jego amortyzacji, a nie wartość początkowa.
Przepisy rozporządzenia w sprawie nowej klasyfikacji budżetowej przewidują następujące paragrafy przeznaczone dla wydatków na nabycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych:
- 701 "Środki trwałe amortyzowane jednorazowo",
- 702 "Środki trwałe",
- 711 "Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo",
- 712 "Wartości niematerialne i prawne",
- 778 "Materiały i wyposażenie".
Pomocne mogą okazać się odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytania dotyczące nowych zasad klasyfikacji budżetowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które opublikowano na stronie internetowej https://www.gov.pl/web/finanse w zakładce Co robimy/Budżet państwa/Klasyfikacja budżetowa/Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok/Pytania i odpowiedzi (Q&A), odpowiednio 22 czerwca i 7 lipca 2026 r. Poniżej prezentujemy ich treść.
Czy w odniesieniu do wydatków majątkowych ujmowanych w nowych paragrafach "701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo" i "711 Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo" stosuje się próg wartościowy?
W nowej klasyfikacji odstąpiono od stosowania progu wynikającego z art. 16f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jako kryterium zakwalifikowania wydatków do kategorii wydatków majątkowych.
Klasyfikacja budżetowa nie przesądza o możliwości jednorazowego amortyzowania środków trwałych. Regulacja taka wynika z ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2025 poz. 278). W nowej klasyfikacji przyjęto założenie ujmowania w ramach wydatków majątków pełnych nakładów na środki trwałe.
Podział na środki trwałe/wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo i liniowo powinien być zgodny z przepisami i przyjętą polityką rachunkowości w jednostce.
Jak stosować paragrafy dotyczące środków trwałych (ŚT) i wartości niematerialnych i prawnych (WNiP)? W jakim paragrafie nowej klasyfikacji należy ujmować środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne tzw. niskocenne?
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 582), nie określa progów wartościowych dla środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Próg 10 tys. zł stanowiący limit wartości początkowej ŚT oraz WNIP określony jest w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 poz. 554).
W paragrafach "701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo" oraz "711 Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo" ujmuje się, wydatki na nabycie ŚT i WNIP, które zgodnie z polityką rachunkowości jednostki, na mocy odrębnych przepisów, są amortyzowane jednorazowo.
Z kolei wydatki na zakup materiałów i wyposażenia (paragraf "778 Materiały i wyposażenie") obejmują zakup towarów, które nie spełniają kryteriów zaliczenia ich do środków trwałych (np. przewidywany okres używania krótszy niż rok) lub na podstawie przepisów odrębnych nie podlegają ewidencjonowaniu na kontach środków trwałych.
Biorąc powyższe pod uwagę, począwszy od 2027 r. wydatki na zakup tzw. podstawowych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, umarzanych stopniowo (w czasie), ewidencjonowanych w księgach na koncie 011 "Środki trwałe" i 020 "Wartości niematerialne i prawne", będą klasyfikowane odpowiednio w paragrafach 702 "Środki trwałe" i 712 "Wartości niematerialne i prawne".
Natomiast w przypadku zakupu pozostałych środków trwałych oraz pozostałych wartości niematerialnych i prawnych, amortyzowanych jednorazowo, ewidencjonowanych w księgach na koncie 013 "Pozostałe środki trwałe" i 020 "Wartości niematerialne i prawne", właściwym będzie odpowiednio paragraf 701 "Środki trwałe amortyzowane jednorazowo" i 711 "Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo".
Z kolei zakup składników majątkowych spełniających co prawda warunki określone dla środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, które jednak - np. ze względu na niską wartość początkową - nie podlegają ewidencjonowaniu na kontach 011, 013 i 020, wskazane jest począwszy od 2027 r. klasyfikować w paragrafie 778 "Materiały i wyposażenie".
